Bảo tồn dân ca ví, giặm

Anh đi bộ đội lập công/ Ở nhà em ngóng, em trông, em chờ/ Ra đi súng đạn đề huề/ Hỏi ngày về có còn súng đạn, mang về cho em?… Đó là những câu hát ghẹo dí dỏm trong làn điệu dân ca ví, giặm ngọt ngào, làm đắm say lòng người mà chúng tôi có dịp được thưởng thức khi chứng kiến các nữ thành viên Câu lạc bộ (CLB) “Người lính quê Bác hát dân ca”, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An luyện tập chuẩn bị phục vụ Đại hội đại biểu phụ nữ Quân khu 4 lần thứ V. Những làn điệu đằm thắm, tha thiết, mời gọi của ví, giặm từ lâu đã trở nên thân thuộc đối với mỗi chị em Hội Phụ nữ Bộ CHQS tỉnh Nghệ An. Khi CLB “Người lính quê Bác hát dân ca” được thành lập, các chị càng thêm hăng say luyện tập và tích cực sưu tầm thêm nhiều làn điệu ví, giặm để biểu diễn phục vụ cán bộ, chiến sĩ.

 Một tiết mục biểu diễn tại Lễ ra mắt CLB “Người lính quê Bác hát dân ca” của Bộ CHQS tỉnh Nghệ An. 

Đại úy QNCN Nguyễn Thị Lệ Quyên, thành viên CLB “Người lính quê Bác hát dân ca”, người có giọng hát ngọt ngào, luôn làm say đắm biết bao trái tim cán bộ, chiến sĩ mỗi khi xuất hiện trên sân khấu, tâm sự: “Ví, giặm tựa như mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người con xứ Nghệ, để rồi ai đi xa cũng nhớ, cũng muốn tìm về với điệu ví quê hương. Từ khi CLB ra đời, chúng tôi như được thỏa niềm đam mê với ví, giặm và càng có trách nhiệm hơn với việc lưu giữ, phát huy các giá trị của dân ca ví, giặm”. Được biết, thời gian qua, để giúp các thành viên làm quen với nhiều làn điệu dân ca ví, giặm, bên cạnh việc sưu tầm các loại tài liệu hướng dẫn, Ban chủ nhiệm CLB còn thường xuyên mời các nghệ nhân có uy tín trên địa bàn đến hướng dẫn chị em múa, hát. Nhờ vậy mà nhiều làn điệu dân ca vốn khá xa lạ với các chị em giờ đã trở nên thân thuộc, chất lượng hoạt động của CLB được nâng cao.

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Trần Nguyên Dương, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Nghệ An, Chủ nhiệm CLB, cho biết: “CLB được thành lập đến nay đã hơn 2 năm. Sự ra đời của CLB đã phần nào khơi dậy tiềm năng và niềm đam mê ca hát dân ca ví, giặm của cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh; đồng thời phát huy vai trò ví, giặm trong hoạt động văn hóa quần chúng của đơn vị, góp phần cùng cán bộ, nhân dân 2 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh bảo tồn, phát huy giá trị dân ca ví, giặm”.

Tìm hiểu, chúng tôi được biết, CLB “Người lính quê Bác hát dân ca” của Bộ CHQS tỉnh Nghệ An ngoài các thành viên là nữ còn có sự tham gia tích cực của các hội viên là nam quân nhân. Từ khi CLB “Người lính quê Bác hát dân ca” ra đời, các chương trình giao lưu văn hóa văn nghệ ở Bộ CHQS tỉnh Nghệ An luôn có sức hút khán giả. Cán bộ, hội viên phụ nữ, nam quân nhân suốt ngày bận rộn “việc nhà binh”, nhưng khi biểu diễn trên sân khấu hay ngoài thao trường phục vụ bộ đội, họ lại say mê với những điệu múa, lời ru mộc mạc, chân chất mà đằm thắm qua từng câu hò, điệu ví. Họ đã đưa khán giả đắm chìm trong không gian nghệ thuật với nhiều cung bậc cảm xúc của những câu dân ca mang đậm cốt cách của con người bắc miền Trung.

Nhân rộng nhiều mô hình CLB dân ca

Từ thành công ban đầu của CLB “Người lính quê Bác hát dân ca” ở Bộ CHQS tỉnh Nghệ An, Cục Chính trị Quân khu 4 đã hướng dẫn, chỉ đạo triển khai thành lập mô hình CLB “Phụ nữ yêu thích và bảo tồn các làn điệu hát ru, hát dân ca” ở tất cả các cơ quan, đơn vị trong toàn quân khu.

Đến nay đã có 9 cơ quan, đơn vị thành lập CLB, mỗi CLB mang đặc trưng nét dân ca của từng vùng, miền như: CLB "Ca Huế” của Nhà khách Duy Tân thuộc Bộ Tham mưu quân khu; CLB “Phụ nữ yêu thích và bảo tồn các làn điệu hát ru, hát dân ca” của Bệnh viện 268 thuộc Cục Hậu cần quân khu với nét đặc trưng là những câu dân ca đậm đà xứ Huế; CLB “Lính thông tin hát dân ca” của Lữ đoàn Thông tin 80; CLB “Người lính Hà Tĩnh với dân ca ví, giặm” của Bộ CHQS tỉnh Hà Tĩnh với khúc dân ca về miền ví, giặm…

Khởi nguồn từ năm 2014, giờ đây, những làn điệu dân ca là món ăn tinh thần không thể thiếu của cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 4. Niềm đam mê, nhiệt huyết của thành viên các CLB hát dân ca ở các cơ quan, đơn vị đã góp phần truyền lửa phong trào hát dân ca trong cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên địa bàn. Có thể khẳng định rằng, thành công của mô hình CLB “Phụ nữ yêu thích và bảo tồn các làn điệu hát ru, hát dân ca” ở Quân khu 4 đã tạo một môi trường văn hóa lành mạnh, thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ văn hóa trong đông đảo cán bộ, chiến sĩ LLVT quân khu.

Bài và ảnh: NGUYỄN LƯƠNG