QĐND - Đi thăm một số khu đô thị mới, người ta không khó để bắt gặp những biển chỉ dẫn tên đường theo kiểu ký hiệu, ví dụ: Lô 8, DT 10; 15K 9508; SP1, 2, 3… Tên đường oái oăm như vậy mới có câu chuyện của một anh vướng vào tình cảnh trớ trêu. Chị nhà hôm đó lần giở điện thoại của chồng, gặp ngay một chùm ký tự “xyz123” loằng ngoằng, nghĩ chồng lập “quỹ đen” nuôi bồ nhí mới bù lu bù loa lên mắng. Anh chồng chẳng hiểu "đầu cua tai nheo" gì mà bị mắng, ngồi đực mặt chịu trận. Chờ vợ nguôi ngoai anh mới dịu dàng giải thích: Ấy là địa chỉ nhà thằng bạn. Chị vợ nhất định không tin, rằng: Địa chỉ gì mà chẳng thấy tên đường, tên phường, tên xã… trần đời chả thấy bao giờ. Anh chồng thanh minh: Khổ thế, cái tên đường ở các khu đô thị mới. Chẳng hiểu cuối cùng anh chồng có phải đèo chị vợ đến nhà bạn để chứng minh cho sự ngay thật của mình không, nhưng quả là gia cảnh đã phải chịu một phen sóng gió.

Cái chuyện của anh chồng nọ không phải là chuyện bịa, mà là chuyện có thật. Vậy nên bạn đọc chúng ta cũng nên lưu ý khi lưu địa chỉ nhà bạn bè, người thân ở những khu đô thị mới thì đừng có ghi quá kỹ. Vì khả năng sẽ bị hiểu nhầm sang các loại mật khẩu, mật mã là rất cao.

Nghe câu chuyện nhiều người phán: Lỗi tại các khu đô thị mới, đặt tên đường theo cái kiểu oái oăm dẫn đến mất đoàn kết trong gia đình nhà người ta. Thực ra, tìm hiểu cho kỹ thì lỗi cũng không hoàn toàn thuộc về các ban quản lý khu đô thị mới. Chẳng qua trong buổi giao thời, nhà chia theo lô, xây cuốn chiếu, nhà trước vào ở, nhà sau vẫn đang xây, người ta đặt tên theo suy nghĩ đó là tên của các khu vực thi công. Đó là trường hợp những khu đô thị còn đang xây dở. Còn những khu đô thị đã hoàn thành, các công trình giao thông công cộng được bàn giao lại cho thành phố và các cơ quan chức năng rồi thì lại nảy sinh một vấn đề là thiếu tên đường! Nhiều người sẽ lấy làm lạ cho rằng, Việt Nam ta với mấy nghìn năm lịch sử dài lâu, bao nhiêu anh hùng, danh nhân, người hiền tài, rồi tên đất, tên làng còn đó… thiếu làm sao được mà thiếu? Ấy vậy mà không phải, quỹ tên đường đã cạn lắm rồi. Đơn cử như ở TP Hồ Chí Minh, mới đây UBND thành phố phải giao các cơ quan chức năng việc “bổ sung tên đường vào quỹ tên đường”. Về tiêu chí, tên được chọn làm tên đường phải là “sự kiện lịch sử-văn hóa, địa danh nổi tiếng, danh lam thắng cảnh, danh nhân và nhân vật lịch sử tiêu biểu, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng liệt sĩ, những người có công đối với đất nước, gắn bó với sự phát triển của địa phương”. Cùng với đó, các cơ quan chức năng phải tuyên truyền, giới thiệu về ý nghĩa lịch sử, giá trị di tích, danh lam, thắng cảnh, công trạng của danh nhân được chọn để đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng để mọi người được biết. Ngẫm ra, những tiêu chí và quy trình bổ sung có điều còn cứng nhắc, không thiết thực. Giả sử những địa phương, khu vực đó không có sự kiện, danh nhân gì đặc biệt, thì người ta lấy tên làng, tên xã, tên giếng nước, cây đa… đặt vào có được không? Ai chẳng biết rằng những thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… vốn được quy hoạch trên cơ sở đất làng. Mà trong làng trong xã đường từ xa xưa vẫn có, người ta có thể gọi nôm na nhưng lâu dần mà quen thuộc, mà thành địa danh, thành tên đường, tên xã. Những tên ấy tại sao ta không dùng mà phải đổi để nên nỗi thủng quỹ tên đường? Các đô thị mới xây dựng trên đất làng cũng vậy, người ta quá mải kinh doanh, kiếm tiền mà không học cách yêu tên địa phương, khu vực mình làm đường, dựng nhà. Có những xóm Chùa, quán Thiện, xóm Đông, giếng Tây… sao không lấy đó mà đặt tên mà cứ phải phân lố, chia lố, để rồi tên đường nó trở nên vô cảm, lòng người nguội lạnh?