QĐND Online - Khu phố cổ Hà Nội mà ta vẫn quen gọi là 36 phố phường có từ lâu đời, được hình thành từ đời nhà Lý Trần, nằm ở khu ngoài của Hoàng thành Thăng Long. Đây là nơi dân cư từ các làng quanh đồng bằng Bắc Bộ tập trung về sinh sống, tạo thành khu phố đông đúc nhất kinh thành.

Theo các tài liệu nghiên cứu và chứng tích còn lại đã minh chứng, phố cổ Hà Nội là nơi lưu giữ các giá trị lịch sử, văn hóa và phong cách sống, là biểu tượng đặc trưng cho đô thị Hà Nội truyền thống. Được coi là một khu thị dân với những nét đặc trưng về văn hóa, Hà Nội 36 phố phường thể hiện phần nào trong cách tổ chức kết hợp giữa không gian sống và buôn bán; mang nhiều nét đặc thù về lối sống phong kiến làng xã, phường hội của người Thăng Long xưa.

Do nhu cầu lúc bấy giờ nên khu vực phố cổ đã hình thành các phố nghề. Thợ thủ công từ làng nghề khắp cả nước tập trung về đây theo từng khu vực riêng của làng nghề mình, tạo nên nét đặc trưng của cả khu phố là phố nghề. Có lẽ từ việc hình thành phố nghề, vì thế ở các phố, chữ “Hàng” luôn được đặt đứng trước của mỗi tên phố. Sự khác biệt ở đây chính là cả dãy phố chỉ buôn bán một mặt hàng như: Hàng Mã bán đồ vàng mã, thờ cúng; Hàng Bạc chuyên về vàng, bạc; Hàng Đào buôn vải vóc,… Trải qua thời gian, ngày nay các phố này vẫn bày bán những sản phẩm gắn liền với tên phố. Điều đó cho thấy, sức sống mãnh liệt của nghề thủ công, mỹ nghệ… gắn liền với đời sống hàng ngày của người dân qua muôn đời nay. Với lịch sử hàng ngàn năm tồn tại, khu phố cổ còn là nơi tập trung những ngôi nhà cổ có tuổi thọ nhiều thế kỷ và hàng loạt đình, chùa, đền, miếu xen lẫn trong các khu dân cư. Một trong những ghi nhận phản ánh về sự tấp nập, phồn hoa của Hà Nội 36 phố phường từ xa xưa chính là “Việt Nam thi văn hợp tuyển” của Dương Quảng Hàm có ghi lại ca dao: “Rủ nhau chơi khắp Long Thành. Ba mươi sáu phố rành rành chẳng sai… Trải xem hàng phố thật là cũng xinh. Phồn hoa thứ nhất Long thành. Phố giăng mắc cửi đường giăng bàn cờ. Người về nhớ cảnh ngẩn ngơ. Bút hoa xin chép vần thơ lưu truyền”.

Với vị trí quan trọng, giá trị lịch sử to lớn và mang nhiều nét đặc trưng của văn hoá đất kinh kỳ, Hà Nội 36 phố phường ngày nay là điểm đến hấp dẫn của khách du lịch trong và ngoài nước mỗi khi có dịp đến thủ đô. Đến đây, du khách phần nào hiểu được Hà Nội 36 phố phường xưa là nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong tiến trình xây dựng và bảo vệ kinh thành Thăng Long nói riêng và của đất nước nói chung.

Ô Quan Chưởng - một trong những cửa ô còn lại của Hà Nội 5 cửa ô

Khách du lịch tham quan một ngôi nhà cổ ở khu vực phố cổ.

Trong khu vực phố cổ, có nhiều đình, chùa, miếu nằm xen lẫn với khu dân cư.

Khách du lịch tham quan trên “phố Tây” Mã Mây.

Về đêm, phố cổ vẫn tấp nập kẻ bán người mua.

Khánh Linh