Đã bước sang mùa xuân thứ hai kể từ khi Hà Nội mang dáng vóc mới. Trong năm qua, cùng với bộn bề công việc phải triển khai thực hiện sau mở rộng địa giới, thành phố đã tích cực cùng với Bộ Xây dựng, liên danh tư vấn nước ngoài khẩn trương nghiên cứu xây dựng Đề án Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội. Mười mấy tháng để vẽ nên diện mạo mới của thành phố vừa mở rộng diện tích gấp gần 4 lần là công việc không hề đơn giản. Trong không khí chuẩn bị đón Xuân, Báo cáo đề xuất quy hoạch chung xây dựng Thủ đô lần thứ 3 cho thấy một tinh thần làm việc trách nhiệm, đem đến những niềm tin và hy vọng mới.

Báo cáo được đánh giá là đồng bộ, có chất lượng, nghiên cứu khá chi tiết về hiện trạng cũng như đề cập đầy đủ các vấn đề và thách thức mà Hà Nội trước và sau khi mở rộng đang gặp phải như giao thông đô thị, sức ép dân số, bảo tồn các kiến trúc và giá trị văn hóa, lịch sử, bảo vệ cảnh quan môi trường đô thị... Nhà tư vấn đã phác thảo một số giải pháp về các khu đô thị chức năng, từ đó xây dựng định hướng phát triển các không gian chính trong đô thị. Thành phố sẽ phát triển từ trung tâm là lõi, mở rộng sang bên kia sông Hồng. Có các đô thị chức năng như Hòa Lạc là đô thị đại học và công nghệ, là trung tâm hành chính tương lai, Sơn Tây là đô thị du lịch- nghỉ dưỡng, Mê Linh là đô thị công nghiệp và nông nghiệp kỹ thuật cao… Đây là những đô thị độc lập, có mối liên hệ chứ không phụ thuộc đô thị trung tâm. Khu vực còn lại là vùng nông nghiệp sinh thái, các trung tâm dân cư, dịch vụ, hỗ trợ chế xuất. Những hành lang xanh rộng lớn này xen giữa các đô thị tạo nên vùng sinh thái tuần hoàn.

Ảnh minh hoạ Internet.

Cùng với việc xác định sông Hồng là đặc điểm nổi bật của Hà Nội thì toàn bộ hệ thống sông hồ trên địa bàn được đánh giá là tài nguyên rất giá trị của thành phố, sẽ là nét quyến rũ đặc biệt của Thủ đô. Trong đề án quy hoạch, mạng lưới 9 con sông chảy trong lòng Hà Nội được thể hiện như những động mạch chủ trong cơ thể sống động. Nhà tư vấn đề xuất cần tập trung quản lý, khai thác và phát triển những vùng xanh lãng mạn bên bờ các sông Hồng, sông Nhuệ, sông Tích, sông Đáy, sông Cà Lồ, sông Đuống… đồng thời phải nạo vét, vệ sinh làm trong dòng nước. Họ còn nhấn mạnh rằng Hà Nội có một vẻ đẹp tự nhiên với nhiều hồ, công viên và cây xanh cùng những toà nhà và các điểm văn hoá hấp dẫn. Cần phát huy vẻ đẹp đó bằng cách dành ra một tỉ lệ nhất định diện tích đất đô thị để làm hồ điều hòa nhằm phát triển thêm nguồn tài nguyên nước… Đã thấy hiện lên bóng dáng một đô thị sinh thái bền vững, một thành phố sông hồ lãng mạn.

Trong đề án, Trung tâm hành chính Quốc gia là điểm nhấn quan trọng. Nhiều địa điểm để xây dựng trung tâm này đã được đề xuất và đưa ra bàn thảo. Thủ tướng Chính phủ thì vừa có chỉ đạo là nghiên cứu quy hoạch trụ sở các cơ quan hành chính Nhà nước tại khu vực Mỹ Đình (huyện Từ Liêm)-một đô thị mới sầm uất của Thủ đô. Ta tạm chưa nói tới sự tối ưu của vị trí, chỉ thấy rằng chủ trương di chuyển các cơ quan, công sở ra khỏi khu vực nội thành là rất đúng đắn, vừa cải thiện được điều kiện làm việc, vừa giảm áp lực về giao thông, môi trường đô thị đã và đang rất bức xúc. Di chuyển cơ quan, công sở, trường học… cũng ít gây ra những xáo trộn so với việc di dời dân cư mà vẫn rất hiệu quả với mục tiêu làm “loãng” không gian trong nội đô. Thủ tướng Chính phủ còn yêu cầu Hà Nội phải dừng ngay việc phá biệt thự cũ hay xây cao ốc trong khu vực trung tâm. Không quên được cảm giác thú vị khi một người dân biết những thông tin này đã reo lên: Thế là không gian phố cổ sẽ được khôi phục đấy, phố phường trung tâm Hà Nội sẽ không còn “ngạt thở” như hiện nay. 

Phác thảo những ý tưởng quy hoạch cho thấy chất lượng không gian sống sẽ được cải thiện một cách đáng kể và đó cũng là mục tiêu đặc biệt quan trọng trong bất cứ quy hoạch đô thị nào. Có cớ để tin rằng Hà Nội sẽ lại đậm đà nét lãng mạn như nó vốn có và ngày càng thêm quyến rũ. Cả bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, hồn phố và người sẽ càng thêm nao lòng không chỉ du khách đến thăm mà ngay cả những người đang sống tại Thủ đô mến yêu.

Hạnh Nguyên