Trải qua nhiều lần tổ chức, sức lan tỏa của Lễ hội Làng Sen ngày càng mạnh mẽ và đã được khẳng định là giá trị văn hóa tinh thần không thể thiếu. Lễ hội Làng Sen năm 2016 diễn ra trong 4 ngày, từ 16-5 đến 19-5, với nhiều hoạt động phong phú: Liên hoan Tiếng hát Làng Sen; Hội trại thanh niên; Trưng bày ảnh với chủ đề Đảng, Bác Hồ; thi Người đẹp Làng Sen… Lễ hội Làng Sen khởi phát từ một liên hoan văn nghệ địa phương từ thập niên 1980 và sau đó nhanh chóng lan tỏa, trở thành ngày hội văn hóa của nhân dân, khẳng định và phản ánh sâu sắc khát vọng của nhân dân xứ Nghệ cũng như nhân dân cả nước mong muốn có một lễ hội về Bác Hồ. Giá trị văn hóa, tinh thần của Lễ hội Làng Sen ngày càng gắn bó, hòa vào dòng chảy đời sống xã hội với vai trò vừa là dấu ấn, vừa là kết nối mạch nguồn truyền thống văn hóa của quê hương Nghệ An với cả nước.

Liên hoan Tiếng hát Làng Sen 2016 là một nội dung được quan tâm nhất, với sự tham gia của 10 đoàn nghệ thuật quần chúng và 250 nghệ nhân, diễn viên quần chúng. NSƯT Lâm Nguyên, Chi hội trưởng Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam tại Nghệ An chia sẻ: “Các đoàn nghệ thuật quần chúng tham dự Liên hoan Tiếng hát Làng Sen không phải để tranh giải mà họ mang những lời ca, tiếng hát dâng tặng nhân ngày sinh Bác Hồ bằng tấm lòng tôn kính. Các đoàn nghệ thuật đều có sự chuẩn bị công phu, tụ hội về đây cùng cất cao tiếng hát tưởng nhớ, ca ngợi công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Tham dự nhiều lần hội thi, nhưng mỗi khi “Tiếng hát Làng Sen” cất lên với những câu chuyện về Bác bằng sự chân thành, mộc mạc của các nghệ sĩ quần chúng luôn đem đến cho tôi nỗi xúc động khó tả”.

Tiết mục tham gia Liên hoan Tiếng hát Làng Sen của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. 

Nét mới của Lễ hội Làng Sen năm nay, mọi hoạt động đều được đầu tư công phu về kịch bản và đạo diễn. Các huyện miền núi đã dàn dựng nhiều tiết mục đặc sắc mang màu sắc văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số, đã tạo nên sự phong phú, đa dạng, độc đáo và hấp dẫn cho lễ hội. Trong khuôn khổ lễ hội, các hoạt động văn hóa như tổ chức trại sáng tác ca khúc về đề tài Bác Hồ, tuần phim về Bác Hồ, các hoạt động thể thao… đồng thời được tổ chức ở nhiều nơi, thu hút đông đảo người dân tham dự.

Tại Khu di tích Kim Liên, huyện Nam Đàn trong dịp này, du khách đến thăm và dâng hương, dâng hoa viếng Bác sẽ được xem trình diễn dân ca ví, giặm ngay tại khuôn viên khu di tích... Một không gian văn hóa mang đậm tình cảm, lòng kính trọng và yêu thương đối với Bác Hồ, là ngôi nhà tranh đơn sơ, ao sen trước nhà đang tỏa hương, cùng những kỷ vật quý giá đã gắn bó với tuổi thơ của Người, cùng những giai điệu dân ca ví, giặm sâu lắng, mượt mà, đầy ý nghĩa nhân văn, là những trải nghiệm, ấn tượng khó phai mờ trong tâm hồn... Chúng tôi đã nhìn thấy nhiều du khách trong và ngoài nước thực sự cảm động khi được nghe kể về tuổi thơ và cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh trong không gian văn hóa đó...

Từ nhiều tháng trước, các câu lạc bộ dân ca ví, giặm trong toàn tỉnh đã triển khai tập luyện chu đáo, chuẩn bị kỹ càng từng tiết mục có chất lượng nghệ thuật, sâu sắc về nội dung để phục vụ nhân dân. UBND các huyện, thị xã, thành phố đã chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức tốt các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao theo hình thức các cụm thi. Các hoạt động đều được đông đảo nhân dân hưởng ứng tham gia sôi nổi. Ban tổ chức chủ trương tổ chức sinh nhật Bác Hồ trong không khí trang trọng, thành kính nhưng vẫn bảo đảm sự tiết kiệm, an toàn như sinh thời Bác Hồ từng mong muốn. Ngày 18-5, đến dự Liên hoan Tiếng hát Làng Sen đang diễn ra tại TP Vinh, chúng tôi gặp nhạc sĩ Phan Thanh Chương, người đã từng tham gia Liên hoan Tiếng hát Làng Sen từ những kỳ đầu tiên vào thập niên 1980. Ông tâm sự: “Mỗi lần tham dự liên hoan, tôi đều có cảm giác mới mẻ. Tôi nhận thấy, qua liên hoan, tình cảm yêu mến, quý trọng với Bác Hồ được nhân lên. Và tôi cũng cảm thấy vinh dự bởi những ca khúc của tôi viết về Bác từ mấy chục năm rồi mà vẫn được lớp trẻ bây giờ hát trong liên hoan, như bài “Nhớ Người tát nước gầu giai, gầu sòng”. Gần đây, tôi có sáng tác ca khúc “Giọng Nghệ trong tiếng nói Bác Hồ”, được bạn bè, đồng nghiệp rất thích”.

Nghệ sĩ Minh Lạc, nguyên chiến sĩ văn nghệ thuộc Đội tuyên truyền xung kích, Trung đoàn Giới tuyến 270 trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tham dự Liên hoan Tiếng hát Làng Sen 2016 với vai trò là người xây dựng chương trình, tập hát cho các đoàn. Ông nói: “Tôi đã từng hát nhiều ca khúc về Bác Hồ, về quê hương đất nước, về tình yêu lớn lao với Tổ quốc thiêng liêng, cả trong chiến tranh và trong hòa bình. Bây giờ, tuổi đã nhiều, tôi tự nguyện tập hát cho các cháu, các em, để được sống trong sự cảm nhận chân thành... Lớp trẻ bây giờ nhiều cháu được học hành bài bản, hát rất hay, rất truyền cảm... Tôi tin rằng Liên hoan Tiếng hát Làng Sen với lời ca, giai điệu mộc mạc, chân chất nhưng có sức lan tỏa lớn vào trong đời sống hiện nay”.

Vừa biểu diễn xong tiết mục của mình trên sân khấu, bạn Nguyễn Thị Tâm, giáo viên âm nhạc tại Trường Tiểu học xã Nhân Sơn, huyện Đô Lương, người đã từng đoạt rất nhiều giải thưởng trong các kỳ liên hoan ca hát, chia sẻ: “Hằng ngày đến trường, tôi đều truyền cho các em học sinh tình yêu với dân ca ví, giặm. Tôi hát cho các em nghe và dạy các em hát những làn điệu ngọt ngào dân ca, những bài ca về Bác Hồ, về quê hương, đất nước. Tôi tin việc tôi làm mang ý nghĩa lớn, là gieo vào tâm hồn trẻ thơ những tình cảm, rung động chân thành về cái đẹp, cái thiện, về sự biết ơn... Tôi nhớ, có lần tham dự Liên hoan Tiếng hát Làng Sen, tôi hát bài “Thăm bến Nhà Rồng”, đang hát, tôi đã khóc... Lúc đó tôi hình dung hình ảnh chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành lên tàu rời Tổ quốc, một mình đi tìm con đường cứu nước, cứu dân. Không biết bao nhiêu trở ngại, khó khăn, bất trắc, nguy hiểm nào sẽ chờ đợi anh trên hành trình thiêng liêng ấy... Rồi, khi anh đau ốm, bệnh tật, ai sẽ chăm sóc? Là phụ nữ, tôi dễ cảm động... Nước mắt tôi chảy dài, tôi phải dừng bài hát nửa chừng...”.

Theo đánh giá của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, Lễ hội Làng Sen đã góp phần thỏa mãn nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa của nhân dân; thông qua các hoạt động của Lễ hội Làng Sen để tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh và đặc biệt là tiếp tục thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Lễ hội Làng Sen với nhiều hoạt động diễn ra ở nhiều nơi tại Nghệ An, đã tạo dựng một không gian văn hóa đậm đà bản sắc xứ Nghệ, bày tỏ tình cảm chân thành của nhân dân đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Bài và ảnh: TRẦN HOÀI - HOA LÊ