“Người đàn bà đẹp” của hội họa Việt Nam-Vũ Giáng Hương. Ảnh: Đình Toán

QĐND - Sinh thời, nữ họa sĩ Vũ Giáng Hương được bạn bè, đồng nghiệp dành cho cái biệt danh “người đàn bà đẹp” của hội họa Việt Nam. Cũng bởi bà sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống làm nghệ thuật: Cha là cố nhà văn Vũ Ngọc Phan, mẹ là nữ sĩ Hằng Phương và hơn hết Giáng Hương là một người con gái đẹp của Hà Nội theo đuổi nghệ thuật từ những năm kháng chiến chống Pháp… cho hết cuộc đời.

Tin họa sĩ Vũ Giáng Hương từ biệt cõi đời khiến không ít người bàng hoàng, như lời của nhà thơ Đỗ Trung Lai, mới đây thôi ông còn gặp và thấy bà khỏe mạnh. Vậy mà chiều tối ngày 19-8, do trượt chân ngã, rạng sáng ngày hôm sau họa sĩ Vũ Giáng Hương đã ra đi, bỏ lại công việc còn dang dở-một triển lãm ký họa đang được bà triển khai trưng bày.

Là học trò của các họa sĩ nổi tiếng Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn… Vũ Giáng Hương hình thành cho mình phong cách hội họa - đó là dòng tranh lụa. Nhưng ở các thể loại tranh khác như khắc gỗ, đồ họa Giáng Hương cũng được giới hội họa đánh giá cao.

Mới đầu tháng 8 này, giới nghệ thuật vừa được chiêm nghiệm những hồi ức sống động của họa sĩ Vũ Giáng Hương qua cuốn sách “Tình yêu nghệ thuật”. Ở cuốn sách này, độc giả hiểu hơn về những chân dung từ những người thân trong gia đình Giáng Hương như:   Nhà văn Vũ Ngọc Phan; nữ sĩ Hằng Phương; GS, bác sĩ Lê Cao Đài - chồng của họa sĩ đã dành cả cuộc đời cho cách mạng, cho sự nghiệp nghiên cứu và kêu gọi quyền lợi cho nạn nhân chất độc da cam và những văn nghệ sĩ nổi bật của Việt Nam: Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Lưu Trọng Lư, Hữu Loan… Phải chăng, cuốn sách cũng chính là “đứa con tinh thần” cuối cùng của bà-gửi gắm nhiều ẩn chứa về cuộc đời, tình yêu với nghệ thuật và tình yêu với GS, bác sĩ Lê Cao Đài. Lần đầu tiên trong cuốn sách ấy, bà công bố những bức thư tình giữa hai vợ chồng trong thời kỳ kháng chiến cứu nước. Và có lẽ, “Tình yêu nghệ thuật” sẽ mãi là những ký ức đẹp, mãi xanh trong tâm hồn của "người đàn bà đẹp" .

Bản thân họa sĩ Vũ Giáng Hương cũng đã có những năm tháng sống ở núi rừng Trường Sơn, vẽ về những người lính, những thanh niên xung phong lạc quan trong mưa bom bão đạn, chiến đấu cho ngày hòa bình của dân tộc. Trong cuộc sống, Vũ Giáng Hương và GS, bác sĩ Lê Cao Đài đã vượt qua muôn vàn khó khăn và cả những nỗi đau riêng (GS, bác sĩ Lê Cao Đài bị nhiễm chất độc da cam) để làm tròn nhiệm vụ của những người trí thức với Tổ quốc. 

Cách đây tròn một năm, khi Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam chuẩn bị tổ chức Đại hội, tác giả bài viết đã có dịp gặp và trao đổi với họa sĩ Vũ Giáng Hương - khi ấy bà đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Liên hiệp. Ở cách nói, suy nghĩ của bà vẫn luôn đau đáu nỗi lo với sự nghiệp phát triển văn học nghệ thuật nước nhà. Bà cho rằng, nhiều người làm nghệ thuật đang có quan điểm dễ dãi khi giới thiệu tác phẩm của mình. Có tiền, họ thuê những người có chút tên tuổi viết lời giới thiệu, lời đề tựa… để lấy uy cho tác phẩm. Rồi cả việc đưa lên mạng, gặp gỡ giới truyền thông để giới thiệu và quảng bá tác phẩm của mình. Vô hình trung đã làm nghiệp dư hóa các tác phẩm VHNT. Bà cũng bày tỏ rằng, những người kế nhiệm bà, những văn nghệ sĩ trong ngôi nhà chung của VHNT nước nhà nên nỗ lực hơn nữa đề cao chất lượng của các tác phẩm để chống nghiệp dư hóa VHNT. Quan trọng trên hết là mỗi nghệ sĩ cần phát huy cái tâm của mình đối với VHNT, thêm vào đó là tầm nhìn của các nhà sáng tác trước cái mới của cuộc sống.

VƯƠNG HÀ