Tưởng chuyện to tát gì chứ vỉa hè thì có quái gì mà đáng phải đứng nhìn từ đỉnh Mã Pì Lèng? Nhưng khổ nỗi có những thứ lại cứ phải nhìn từ đỉnh Mã Pì Lèng thì mới thấy. Mong bạn đọc thông cảm.

Chỉ đường ở thành phố mới có kèm theo vỉa hè. Vỉa hè là phần ngăn giữa nhà với đường, thường được lát gạch, đổ bê tông... cao hơn, đích thị là dành cho người đi bộ. Thời Pháp, vỉa hè để rất rộng. Đi trên những phố này thấy có mấy cảm giác cùng một lúc: Sang, thoáng và an toàn.

Từ vỉa hè mà có "chuyện vỉa hè", gồm tất cả những chuyện truyền khẩu: Chuyện quốc gia đại sự, chuyện giá cả, chuyện buồng the của các ngôi sao của mọi giới, chuyện cá độ, số đề... tóm lại là những chuyện mang tính chất ngồi lê mách lẻo. Tuy nhiên ở đây không bàn đến đặc điểm của chuyện vỉa hè. Nó có đúng, có sai... nhưng muốn có nó thì trước hết phải có cái vỉa hè, nơi người ta đi bộ nhàn tản, dạo cảnh, suy nghĩ, túm năm tụm ba tán gẫu, bịa đặt, hóng hớt. Chứ cứ đà này thì rồi ngay cả chuyện vỉa hè cũng sẽ không còn. Đơn giản là chưa bao giờ số phận của cái vỉa hè lại long đong, bấp bênh như hiện tại. Tức là vỉa hè luôn có nguy cơ biến mất bất cứ lúc nào. Trên hàng loạt đường phố cải tạo, đường phố mới, chỉ còn hè mà không có vỉa! Nó bị thu hẹp tới mức mỗi lần đi là mỗi lần phải giơ tay thăng bằng như làm xiếc. Sểnh chân, sểnh mắt là xuống đường, cũng tức là bị xe tạt như chơi. Chưa hết. Trên cái hè bé tí ấy đầy hầm hố, dây nhợ, thùng rác các loại, nhan nhản rãnh thoát nước. Vô phúc cho những ai nghiện đi bộ mà qua loại "vỉa-hè" này. Không gãy chân, giập mặt thì cũng bươu đầu vì va cột đủ loại.

Nhưng thôi mất "vỉa" còn "hè" cũng vẫn là may.

Nhưng khốn nỗi nếu chỉ "hè" thôi thì thành của tư dễ lắm. Mặt tiền là tiền mặt! Họ vạch vôi chia theo ranh giới nhà. Thử ai dám lý sự "vỉa hè là của chung" mà ngồi tán gẫu hoặc dựng tạm cái xe... xem, nhẹ thì bị đuổi, nặng có thể ăn đòn như từng xảy ra ở một nhà hàng trên đường Láng Hạ.

Thế là về thực chất hè cũng mất nốt cho dù đã có cả một điều khoản trong nghị định 36 CP dành cho sự tồn tại chính đáng và đẹp đẽ của nó, cho dù ngay cả tiếng Anh-ngôn ngữ dùng trong giao dịch quốc tế-thì Aside Walk-Vỉa hè-là dành cho người đi bộ, tức là của công, cũng như đường đi có là của riêng ông lớn ông bé nào bao giờ?

Mất chuyện vỉa hè, không tiếc: Làm quái gì ba cái chuyện gà vịt ấy! Mất vỉa, thôi thì cũng còn hè, đành vậy. Ngay cả vì lý do nào đó mất nốt cả hè, vẫn có cách khắc phục. Nhưng kỷ cương phép nước bị coi thường thì phải có cách nắn cho nghiêm lại. Riêng chuyện này đích thị không phải chuyện vỉa hè.

MÃ PÍ LÈNG