Nổ ra những tình huống bất ngờ ngược dự đoán, sự việc đang phát triển theo chiều thuận bỗng không thuận (hoặc ngược lại). Kịch tính thường gây nghẹt thở, rối tung đường dây lô-gích, kịch tính thường xảy ra ở sát phút chót, bùng nổ một kết quả không ngờ. Đau đớn với một phía, phát cuồng vì mừng vui ở phía ngược lại, thí dụ nhiều lắm: trong bóng đá, trong quan trường, trong một vụ nhập nhằng trắng đen… Hôm nay ta tham quan vài kịch tính trong văn trường.

Một người sáng tác vốn trầm trầm, ít hy vọng. Bỗng anh cho nổ ra một đợt lắm bài hay, lạ, mới. Kịch tính ở đây là sự dồn ứ, tích cóp mài giũa âm thầm, bừng thức của một đời, một quãng đời, bứt lên trong một hai năm, dồn lại trong vài tháng, một tháng. Nghĩa là người sáng tác ấy làm việc cật lực chứ không "há miệng chờ sung", nằm ườn chờ cú kịch tính thượng đế ban phát.

Nhưng cũng có một số người viết văn, làm thơ dùng mưu mẹo, kể cả phong bì kích thích kịch tính. Tổ chức hội thảo, tung lên mặt báo, nhờ nhà phê bình này, giáo sư nọ, tuy không đến mức như chạy quota, nhưng không phải không lắm mẹo đôn đáo. Thời buổi thị trường, phải giành thị phần văn đàn, phải ẵm giải cho trắng phớ ra những tay không ủng hộ ta! Ở đây chưa đủ công lực chữ nghĩa, bởi công sức dồn cho tác phẩm còn quá vừa phải mà dồn cho việc tạo kịch tính xuất hiện trên sân khấu là chính. Cũng đã có kết quả xôm trò một thời gian ngắn nhưng có điều không chinh phục được giới văn học và độc giả lịch lãm chỉ muốn các tác phẩm có chất lượng cao. Hỡi ơi, thi ca thiêng liêng không thể tạo tỉ số áp đảo bằng việc "mua" trọng tài, "mua" cổ động viên, dù che đậy hay trắng trợn. Vẫn có kịch tính đấy nhưng là sự không ăn ý giữa ùng oàng anh muốn gây ra tạo dáng cho mình với sự mến mộ, nể phục thực sự của khối người thưởng thức tinh tường, hởi lòng nhưng không quá dễ phỉnh.

Công chúng của văn học lẫn giới văn học bao giờ cũng chờ đợi những kịch tính luôn gây hồi hộp. Những kịch tính đúng như tên gọi của nó nổ ra từ lao động sáng tạo âm thầm, chân chính của người viết. Không phải những kịch tính giả của sự gài đặt, bài binh bố trận, trong khi tác phẩm còn hời hợt.

MÃ PÍ LÈNG