* Sẽ thanh tra 50 điểm lễ hội tại 17 tỉnh, thành phố

* Phạt 100 đến 300 nghìn đồng với hành vi xả rác bừa bãi ở chùa Hương

Công tác chuẩn bị chu đáo

QĐND - Chuẩn bị cho lễ hội chùa Hương dịp Xuân Nhâm Thìn (khai hội vào ngày mồng 6 tháng Giêng), ông Nguyễn Chí Thanh-Trưởng ban quản lý di tích danh thắng Hương Sơn cho biết, công tác tổ chức, quản lý lễ hội, du lịch chùa Hương năm 2012 cơ bản hoàn thành. Trước mùa lễ hội hai tháng, gần 3.200 người dân địa phương được tham gia khóa tập huấn Luật Di sản văn hóa, Luật Giao thông đường thủy, du lịch, quy chế tổ chức lễ hội… Các nhân viên phục vụ tại các nhà hàng, quán ăn được tập huấn kiến thức đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. 320 hàng quán gồm hàng ăn, hàng trọ, hàng lưu niệm và tạp phẩm được quy hoạch phù hợp với thẩm mỹ cảnh quan môi trường và giao thông quanh khu vực chùa Hương. Tình trạng bày bán tràn lan các loại thịt thú rừng sẽ bị kiểm soát, ngăn cấm triệt để. Tất cả các cửa hàng ăn trong khu vực lễ hội buộc phải có tủ kính bảo quản. BTC lễ hội phối hợp với các cơ quan chức năng thành lập 2 tổ thanh tra liên tục kiểm tra các vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm của các hàng quán.

Lễ hội vật cầu linh-một lễ hội vẫn giữ nguyên giá trị đẹp của người dân Hà Nội thể hiện trí thông minh, sức mạnh dẻo dai và mang tính mưu lược.

Ban quản lý tăng cường lắp đặt các cụm pa-nô, băng rôn, khẩu hiệu, tuyên truyền, quảng bá phù hợp để mọi người có được những thông tin cần thiết về khu di tích thắng cảnh, đặc biệt là cung cấp đường dây nóng của Ban quản lý. Công an huyện Mỹ Đức xây dựng phương án giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, đảm bảo giao thông thuận tiện; đồng thời phối hợp với các lực lượng của BTC kiểm tra, quản lý chặt chẽ vé thắng cảnh, vé cáp treo, xử lý nghiêm những trường hợp tranh giành, dẫn khách trốn lậu vé.

Theo ông Nguyễn Chí Thanh, mặc dù 2 năm nay trên các đò và dọc đường tới điểm tham quan danh thắng đều có thùng và giỏ đựng rác, nhưng du khách và người dân vẫn “hồn nhiên” vứt rác bừa bãi, ảnh hưởng đến môi trường và “bị” báo chí lên án. Vì vậy, mùa lễ hội Xuân Nhâm Thìn, BTC lễ hội sẽ kiên quyết xử phạt tình trạng này với mức phạt từ 100 đến 300 nghìn đồng cho hành vi vứt rác không đúng nơi quy định. 

Cũng trong năm nay, huyện Mỹ Đức đã đầu tư xây dựng dây chuyền xử lý rác thải theo công nghệ lò đốt của Nhật Bản trị giá trên 10 tỷ đồng; mở rộng bến đò Thiên Trù để giải quyết nạn ách tắc giao thông đường thủy… UBND xã Hương Sơn đã tổ chức đăng ký cho 4.300 phương tiện đò, xuồng tham gia vận chuyển phục vụ lễ hội. 

Thanh tra sớm vào cuộc 

Ông Vũ Xuân Thành-Chánh thanh tra Bộ VH-TT&DL cho biết, trong dịp lễ hội 2012, đoàn thanh tra Bộ VH-TT&DL sẽ tới thanh tra tại 50 điểm lễ hội thuộc 50 di tích của 17 tỉnh, thành phố. Công tác thanh tra năm nay cũng không đợi lễ hội diễn ra, mà ngay từ những ngày cuối năm này, trực tiếp lãnh đạo Bộ VH-TT&DL, các cục, vụ có liên quan đã tổ chức nhiều đoàn tới các địa phương được cho là điểm “nóng” lễ hội như đền Trần (Nam Định); chùa Hương (Hà Nội); Bái Đính (Ninh Bình); Côn Sơn-Kiếp Bạc (Hải Dương); Yên Tử, Cửa Ông (Quảng Ninh); đền Bà chúa kho (Bắc Ninh)… để kiểm tra công tác chuẩn bị lễ hội. 

Khi chưa có chế tài “đặc biệt”, hàng mã vẫn bày bán tự do quanh khu vực đền, chùa. Ảnh: Nhật Anh

Ông Thành cũng cho biết, tại cuộc giao ban tổng kết lễ hội năm 2011, thanh tra Bộ VH-TT&DL kiến nghị Chính phủ có văn bản chỉ đạo thống nhất về việc sử dụng tiền công đức, tiền giọt dầu và các nguồn xã hội hóa tại các di tích đền, chùa trong cả nước, bởi nhiều nơi quản lý nguồn tiền này theo những cách khác nhau. 

Còn nhiều vấn đề gây bức xúc trong dư luận và cũng khiến thanh tra lễ hội lấn cấn. Đó là việc ở không ít lễ hội có hiện tượng khấn thuê, bói toán, cờ bạc,… đặc biệt là hiện tượng đốt vàng mã tràn lan-hiện tượng này nổi cộm ở đền Bà chúa kho (Bắc Ninh). Theo quy định, chỉ có bắt quả tang đốt mới có quyền phạt. Lực lượng thanh tra quá mỏng, không thể lúc nào cũng có mặt ở “hiện trường” để xử phạt kịp thời.

“Cấm đốt vàng mã, nhưng lại vẫn công nhận sản xuất đồ vàng mã như một ngành nghề trong danh mục thuế. Như thế việc cấm đốt vàng mã là mới chỉ giải quyết phần ngọn”-ông Trần Minh Chính-Phó cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở nói. Khi có nhiều ý kiến đề xuất: Cấm sản xuất, vận chuyển và đốt đồ mã. Bộ VH-TT&DL xác định đây là việc làm nghiêm túc và giao Viện Văn hóa nghệ thuật nghiên cứu, đưa ra phương án khả thi.

Phó giám đốc Sở VH-TT&DL Nam Định-Khúc Mạnh Kiên thông tin: Đúng 22 giờ ngày 14 tháng Giêng âm lịch, BTC lễ hội đền Trần sẽ tiến hành nghi lễ rước ấn từ đền Cố Trạch sang đền Thiên Trường và làm lễ khai ấn theo nghi thức cổ truyền, đồng thời đóng 11 lá ấn dâng tại đền Thiên Trường, đền Cố Trạch, đền Trùng Hoa, chùa Tháp, Văn chỉ Hiền Đàn, đình Tức Mặc, đình Kênh, đình Bái, đình Vĩnh Trường (phường Lộc Vượng) và lưu tại hòm ấn nhà đền. Từ 23 giờ 30 phút trở đi, khách thập phương vào lễ đầu năm tại đền Thiên Trường, Cố Trạch và Trùng Hoa. Phát các bản ấn đền Trần cho du khách thập phương bắt đầu từ 8 giờ sáng ngày 15 đến hết tháng Giêng tại ba nhà Giải Vũ, phía trước nhà trưng bày đền Trùng Hoa và một số điểm tại khu vực vườn cây hai bên hồ nước phía trước, trong đền. Việc phát ấn giao cho Hội cựu chiến binh và Hội người cao tuổi phường Lộc Vượng thực hiện. Trong các ngày 14, 15 và 16 tháng Giêng có các hoạt động văn hóa, nghệ thuật truyền thống tại đền Trần như múa lân, rồng, sư tử, hát chèo, chầu văn, thi kéo cờ,…

Với thống kê từ Cục Văn hóa cơ sở trong năm 2011: Đền Hùng 4 triệu lượt, Yên Tử 1,2 triệu, chùa Hương 1,5 triệu, Bái Đính trên 1 triệu, đền Trần 60,2 vạn, Bà chúa kho 30,5 vạn… cho thấy nhu cầu thắng cảnh, tín ngưỡng lễ hội của người dân ngày càng cao. Tuy nhiên, việc ngăn chặn, chấn chỉnh và xử lý các sai phạm trong công tác tổ chức lễ hội, hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng… vẫn như “bắt cóc bỏ đĩa”. Thiết nghĩ, cần phải có thưởng-phạt rõ ràng trong công tác tổ chức lễ hội ở các địa phương; phân cấp trách nhiệm quản lý rõ ràng giữa các cấp chính quyền. Đối với văn hóa, không nên sử dụng biện pháp hành chính đơn thuần để hành xử. Bên cạnh việc hoàn thiện các văn bản pháp luật, nâng cao trình độ quản lý, các cấp quản lý văn hóa cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho nhân dân hiểu rõ ý nghĩa của lễ hội; mặt khác, nhân dân, du khách cũng phải xây dựng cho mình ý thức văn minh khi đến các lễ hội, để hoạt động văn hóa lễ hội phát huy giá trị văn hóa dân tộc.

Vương Hà