Gần 60 năm trong nghề, nghệ nhân Nguyễn Hữu Chỉnh, làng Vạn Phúc, quận Hà Đông (Hà Nội) đã cống hiến cho nghề dệt lụa tơ tằm truyền thống nhiều mẫu thiết kế tinh tế mang đậm dấu ấn dân tộc. Giờ đây, ông Chỉnh đang dồn hết tâm huyết cho bộ sản phẩm “Lụa Long Vân” để dâng lên Đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội.

Qua khu chợ bán đồ dệt lụa, rẽ vào một ngõ nhỏ, nơi có tiếng thoi đưa lách cách, đó là nhà ông Chỉnh. Đã bước sang tuổi 73, nhưng ông còn mạnh khỏe, đôi mắt vẫn tinh nhanh. Khi nói đến dệt lụa là ông vô cùng hồ hởi, phấn chấn. Cầm trên tay những tấm lụa vân đầu tiên trong bộ sản phẩm hướng về đại lễ, lòng ông cảm thấy rưng rưng.
Chuyện là, khi mới bắt đầu đưa vào sản xuất ông bị tai nạn gãy chân, nằm liệt một chỗ mất mấy tháng trời. Rồi mớ sản phẩm đầu tiên thất bại vì chất tơ không đủ tiêu chuẩn, ông lại phải lặn lội đặt hàng mua tơ xe ở thị xã Bảo Lộc (Lâm Đồng).

Ông Chỉnh giới thiệu Lụa Long Vân.

Ông Chỉnh cho biết: “Tôi đã nung nấu từ lâu ước nguyện sẽ tạo ra một mẫu lụa đặc biệt vào dịp Hà Nội tròn 1000 năm tuổi. Khi biết có cuộc thi sáng tạo mẫu quà tặng cho ngày đại lễ, tôi mừng lắm. Đây là quà tặng ngày đại lễ nên hiện vật phải mang hồn Thăng Long-Hà Nội và thể hiện được nét văn hóa con người Việt Nam để giới thiệu cho bạn bè quốc tế”. Sở dĩ ông lấy tên “Lụa Long Vân” là bởi khi vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư tới Đại La thì thấy rồng bay lên, thể hiện khí thế tiến lên của dân tộc, đó cũng là họa tiết chính nhất. Từng đôi rồng  cùng chầu vào Khuê Văn Các, một biểu tượng của Hà Nội và đất nước Việt Nam nghìn năm văn hiến. Khuê Văn Các được lồng trong hoa sen, một loài hoa tượng trưng cho sự thanh cao của tâm hồn người Việt. Xung quanh là những vờn mây thể hiện sự bao la của bầu trời, cũng là ước vọng đưa đất nước vươn xa. Những chữ “Thọ” là thể hiện mong muốn Việt Nam sẽ trường tồn.

Mẫu thiết kế được thực hiện bằng chất liệu tơ tằm, là loại nguyên liệu quý trong nước. Chỉ có tơ loại óng mượt thì mới dệt được lụa vân, nhẹ nhàng, mềm mại như làn mây, được người đời trân trọng. Sản phẩm được dệt trên máy thủ công tại gia đình ông, có khổ vải 0,9m. Sau khi dệt xong, vải được mang đi nấu tẩy, loại bỏ các tạp chất và tiến hành nhuộm màu. Vải sau khi nhuộm, những họa tiết sẽ được nổi thành màu vàng, trên nền lụa có các màu sắc phong phú: xanh, đỏ, tím… Sản phẩm có chất lượng tốt phải không có một lỗi nào, mật độ vải đều, màu sắc hài hòa, có độ tương phản tốt và không phai màu.

Cầm trên tay tấm lụa Long Vân, tôi hiểu rằng ông Chỉnh muốn gửi gắm khát khao và tâm hồn của dân tộc mình đối với khách trong nước và bạn bè quốc tế.

Bài và ảnh: PHẠM KIÊN