Nếu tìm một cái gì đó còn lại khi mọi thứ đã qua đi trong thơ Tế Hanh thì đó chính là dòng sông quê hương ông. Trong lần làm phim chân dung ông năm 1997, Tế Hanh trở về quê hương Bình Dương: "Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới/ Nước bao vây cách biển nửa ngày sông". Hai câu thơ đã nói lên hết cái "lý lịch" của làng Đông Yên quê Tế Hanh. Trong lần về quê ấy, cũng nhờ yêu cầu của đạo diễn mà những người làm phim được cùng Tế Hanh đi thuyền trên dòng sông Trà Bồng đoạn chảy qua Bình Dương. Dạo ấy vẫn còn những chiếc cầu tre bắc ngang sông, và thật hiếm có dòng sông nào nước xanh trong đến thế...

Tế Hanh luôn như mê đi trong cái mát mẻ của dòng sông, của những "bờ tre ríu rít tiếng chim kêu", của những "mặt nước chập chờn con cá nhảy"... Dòng sông bỗng trở nên đẹp hơn, lung linh huyền ảo hơn kể từ khi có bài thơ "Nhớ con sông quê hương" của chính đứa con dòng sông ấy. Dòng sông chính là quê hương, chính là người mẹ của Tế Hanh, và ông đã để hết tâm hồn và tình cảm của mình vào bài thơ đã và sẽ sống mãi cùng dòng sông quê ông:

Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàng.

Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc

Tôi nhớ cả những người không quen biết

Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây

Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy

Hình ảnh con sông quê mát rượi

Lai láng chảy, lòng tôi như suối tưới...

Ra đi từ dòng sông và trở về với dòng sông, thơ Tế Hanh là cuộc chuyện trò thầm thì không dứt với con sông thân yêu của đời mình. Và chính ông cũng là một dòng sông, một dòng sông bình dị và đầy xúc cảm, một dòng sông biết chắt chiu từng gàu nước ngọt cho những người dân Việt thực thà, đôn hậu. Nhà thơ  Tế Hanh, thực không còn gì phải ân hận khi cuối cùng được hóa thân vào chính dòng sông thân thiết nhất đời mình: Dòng sông quê hương.

TẦM THI