QĐND - Tôi đi công tác xa, mới được về quê thăm gia đình. Quê tôi (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) là vùng quê mà con chim én đã đi vào thi ca. Nhưng thật buồn, gần đây vì thú ẩm thực mà loài chim của mùa xuân bị người ta săn bắt vô tội vạ, đang có nguy cơ tiệt chủng.

Chim én đang chờ thương lái.

"Ngày xuân con én đưa thoi" - Đại thi hào Nguyễn Du đã tả cảnh vùng quê yên bình như thế trong Truyện Kiều. Chim én và mùa xuân như đôi vế đối ngày Tết. Khi mùa xuân về, chim én xuất hiện. Những người cao niên ở quê tôi quan niệm rằng, chim én không chỉ báo hiệu mùa xuân về mà còn là tín hiệu về vùng quê an lành, không ô nhiễm môi trường, vì loài én rất nhạy cảm với môi trường sống. Đặc biệt hơn, én còn là một loài chim bắt sâu bọ rất hữu ích. Vì vậy, không biết từ bao giờ, chim én trở nên gần gũi, thân thuộc với người dân Đất Việt nói chung, quê tôi nói riêng. Vậy mà, những năm gần đây do tác động của con người vào tự nhiên làm thay đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và nguy hiểm hơn là việc đánh bắt bừa bãi đã làm cho mùa xuân thưa dần cánh én.

Chúng tôi có dịp đến các xã: Xuân Trường, Xuân Phổ, Xuân Yên (huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh), được biết về quy mô săn bắt én ở đây mà lòng chạnh buồn. Theo lời kể của Tùng, một tay bẫy én chuyên nghiệp ở xã Xuân Trường thì: “Nghề bẫy én mấy năm gần đây giúp cho nhiều người dân quê tôi đỡ vất vả. Thu nhập bình quân của thợ đánh én từ 150.000 đến 200.000 đồng mỗi người/ngày, với mức sống của người dân vùng ven biển, đó là khoản thu nhập tương đối khá. Vì thế, xã tôi hiện có khoảng 100 thợ bẫy én”. Mặc dù vậy, theo tìm hiểu của chúng tôi, Xuân Trường chưa phải là xã có số người bẫy én đông nhất vùng.

Lều bẫy én ở Nghi Xuân.

Được biết, hằng năm các tay săn én vào 2 mùa, mùa xuân từ tháng 1 tới tháng 4 và mùa tiếp theo từ tháng 8 đến tháng 10, nhưng rộ nhất là vào mùa xuân. Mỗi ngày, trung bình một người săn bắt được khoảng 100 con, nếu nhạy có thể hơn 200 con. Vì có thu nhập khá cao, nên lượng người tham gia săn bắt én ngày càng tăng. Tương lai của loài chim én sẽ ra sao?

Vì con người mà nhiều loài muông thú, côn trùng đã không còn bóng dáng trong tự nhiên! Cứ nghĩ một ngày nào đó mùa xuân thiếu vắng cánh én bay, lòng tôi mênh mang buồn. Tôi muốn đề nghị, cùng với việc bảo vệ môi trường, chính quyền và cơ quan chức năng các địa phương cần tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ loài én - loài chim có ích của nhà nông, để mai này loài én không chỉ tồn tại trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.

Bài và ảnh Lê Anh Tần