QĐND - Trong 3 ngày (từ 6 đến 8-10), tại tỉnh Bắc Giang đã diễn ra nhiều sự kiện văn hóa: Lễ đón Bằng công nhận Di sản tư liệu ký ức thế giới “Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm” khu vực châu Á- Thái Bình Dương của UNESCO; Bằng công nhận Di tích quốc gia đặc biệt “Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế” của Thủ tướng Chính phủ; Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận ATK II đối với 16 xã của huyện Hiệp Hòa và tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao, du lịch (VHTTDL) các dân tộc tỉnh Bắc Giang lần thứ V- năm 2012.

CLB Ca trù huyện Yên Dũng biểu diễn tại mô hình Đình làng Việt

 1- Đã lâu lắm rồi, người dân tỉnh Bắc Giang nói chung, người dân thành phố Bắc Giang nói riêng, mới được chứng kiến một không khí náo nhiệt, tưng bừng như buổi tối 6-10 diễn ra Lễ đón nhận các sự kiện văn hóa và khai mạc Ngày hội VHTTDL. 20 giờ mới diễn ra lễ chính thức, nhưng từ 19 giờ, trên khắp các ngả đường hướng về Quảng trường 3-2 (nơi tổ chức các sự kiện), dòng người đi lại như mắc cửi. Trên khu vực Quảng trường, hàng ngàn người dân đành đứng chen chúc nhau mới có thể hy vọng nhìn được sân khấu biểu diễn.

Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Bắc Giang - Ký ức tỏa sáng” (gồm 3 chương: Giao hội và tinh kết, Khí phách hào hùng, Di sản thăng hoa) đã tái hiện hình ảnh quê hương Bắc Giang là mảnh đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống văn hóa, lịch sử, cách mạng vẻ vang mà bao thế hệ người dân nơi đây đã dày công vun đắp nên; đồng thời tôn vinh những giá trị văn hóa tiêu biểu của Bắc Giang trong dòng chảy văn hóa của dân tộc Việt Nam. Với sự tham gia của 1000 nghệ sĩ, diễn viên và thanh niên, học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh, chương trình này được đánh giá là dàn dựng quy mô, hoành tráng.

2- Năm nay, Bắc Giang tổ chức Ngày hội VHTTDL các dân tộc trong tỉnh lần thứ V. Đây là dịp để những hạt nhân văn hóa, nghệ nhân quần chúng, vận động viên từ khắp các thôn, làng, bản của 8 dân tộc anh em trên địa bàn tỉnh cùng hội ngộ và “khoe sắc, đua tài”. Người Kinh hát Quan họ ngọt ngào, người Sán Chí hát Soọng ca trữ tình, người Sán Dìu và người Cao Lan hát Sình ca đằm thắm, người Dao rộn ràng trong điệu múa cấp sắc, người Tày và người Nùng với giai điệu Sloong hao, điệu Then say đắm… đã làm không gian ngày hội lung linh các sắc màu văn hóa và thêm một lần khẳng định Bắc Giang là địa phương hiện còn bảo tồn, lưu giữ được nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của cha ông.

Đặc biệt, du khách hết sức ấn tượng với màn biểu diễn sáo võ của các em học sinh huyện Yên Thế trong buổi lễ khai mạc ngày hội. Nghệ nhân-võ sư Trịnh Như Quân cầm cây sáo sắt nặng 5kg mang dáng hình con rồng thời Lý, đã làm mê đắm lòng người khi ngân lên giai điệu “Bóng trăng Phồn Xương” vi vu, trầm bổng, thiết tha hòa quyện với các thế võ điệu nghệ từ thời nghĩa quân Hoàng Hoa Thám. Đây là “đặc sản” chỉ có ở Bắc Giang và là một minh chứng hào hùng về một mảnh đất tràn đầy tinh thần thượng võ mà vẫn đậm đà chất nhân văn. Tái hiện màn sáo võ trong ngày hội này, theo ông Trương Quốc Hùng, Chủ tịch CLB lữ hành UNESCO Hà Nội: “Là một trong những hình thức giới thiệu, quảng bá hình ảnh đất và người Bắc Giang rất thú vị, hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước’’.

Cảnh vắng vẻ ở địa điểm chơi đu truyền thống

3- Gọi là ngày hội VHTTDL, mà tính chất “đông vui, náo nhiệt như hội” tập trung chủ yếu ở 2 sự kiện là lễ khai mạc, biểu diễn nghệ thuật tổng hợp (tối 6-10) và Chung kết cuộc thi “Người đẹp Ngày hội VHTTDL các dân tộc tỉnh Bắc Giang năm 2012" (tối 7-10).

Sáng chủ nhật (7-10) là ngày chính hội, chúng tôi đi tham quan nơi tổ chức các hoạt động của lễ hội, không khí lại khá tẻ nhạt. Hội trường diễn ra Liên hoan ca múa nhạc dân gian thì có khoảng mấy chục người xem, còn rất nhiều ghế vẫn bỏ trống. Địa điểm chơi đu chỉ có lác đác vài ba người lớn và trẻ con. Ở khu vực Đình làng Việt tổ chức trình diễn hát Quan họ và Ca trù-hai di sản từng được vinh danh tầm nhân loại-ngoài 5 nghệ nhân cao tuổi của CLB Ca trù huyện Yên Dũng “túc trực” ở trong lán, phía ngoài thỉnh thoảng có mấy du khách đứng nghe hát trong chốc lát rồi cũng đi ngay. Chỗ đông người hơn (khoảng dăm bảy chục người xem) là nơi tổ chức môn vật dân tộc và đẩy gậy, nhưng chủ yếu là “khán giả nhà”, tức là những thành viên dự ngày hội của huyện nào thì cổ vũ cho vận động viên của huyện mình tham gia thi đấu.

Tại sao chủ nhật là ngày nghỉ, người dân thành phố Bắc Giang lại chưa “mặn mà” với các hoạt động văn hóa, thể thao trên? Lý giải điều này, ông Trần Văn Xiêm, 64 tuổi, ở phường Thọ Xương, TP Bắc Giang cho biết: “Vì các hoạt động đó tổ chức ở đây nhiều lần rồi, trong khi nội dung và hình thức vẫn không có gì thay đổi và không có hoạt động mới nên thiếu hấp dẫn khán giả”.

Câu chuyện khác, chương trình nghệ thuật được nhiều người đánh giá là quy mô, hoành tráng, Bắc Giang không thua chị kém em. Nhưng cũng có người đặt câu hỏi, sao cứ phải huy động 1000 nghệ sĩ, diễn viên chuyên nghiệp và quần chúng tham gia chương trình “Bắc Giang - Ký ức tỏa sáng”? Giả sử, bớt đi khoảng nửa số lượng người tham gia một chương trình nghệ thuật chào mừng buổi lễ diễn ra trong khoảng 2 tiếng đồng hồ ấy có được không, có kém vui không? Nếu bớt đi nửa số người ấy, sẽ tiết kiệm được bao nhiêu tiền, tiền đó dành tu bổ di tích, chắc chắn sẽ ý nghĩa hơn nhiều.

Bài và ảnh: PHƯƠNG DU