QĐND - Đã bao đời nay, người dân xã Thanh Lãng, nay là thị trấn Thanh Lãng, huyện Bình Xuyên (Vĩnh Phúc) luôn tự hào có một ngôi đền thiêng thờ Tướng công Nguyễn Duy Thì (1572-1652). Ông là một danh nhân văn hóa tầm cỡ quốc gia, đã hai lần đi sứ Trung Quốc (năm 1606 và 1620) được cả triều đình nhà Minh nể phục. Sách “Toàn Việt thị lục” của Lê Quý Đôn đã có những dòng chữ trang trọng khắc ghi về uy danh Tướng công Nguyễn Duy Thì. Tên ông được đặt cho một trường trung học ở thị trấn Quang Hà, huyện Bình Xuyên. Phủ đường nơi ông làm việc ở quê, được người dân Thanh Lãng sử dụng làm nơi hương đăng thờ phụng khi ông mất và tồn tại đến ngày nay đã 358 năm.

Bãi rác trước đền

Tọa lạc trên một khu đất bằng phẳng, thông thoáng tại khu Độc Lập, đền thờ Tướng công Nguyễn Duy Thì được xây dựng theo kiểu dáng nhà tiền tế có 5 gian, 24 cột gỗ lim, qua một khoảng sân hẹp vào từ đường. Gian giữa đặt ngai thờ. Hai bên đặt bàn thờ. Trong đền hiện còn nhiều câu đối ca ngợi tài đức, công lao của vị Tể tướng trong nửa thế kỷ làm quan. Bên cạnh đó, ngôi đền này còn có một giá trị sử liệu đặc biệt với khá nhiều “cổ chỉ” hồ sơ, tài liệu lưu trữ quốc gia.

Ghi nhận những giá trị kiến trúc và văn hóa đó, năm 1993, UBND tỉnh Vĩnh Phú cũ (nay là Vĩnh Phúc) đã công nhận đền thờ Tướng công Nguyễn Duy Thì là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Khuôn viên đền thờ đang bị người dân vô tư lấn chiếm làm nơi chế biến, sản xuất đồ gỗ

Mặc dù đã được đầu tư tôn tạo khang trang hơn trước, nhưng hiện nay, đền thờ này đang bị xâm hại nghiêm trọng. Trước đây, xung quanh đền thờ luôn thoáng đãng, sạch sẽ; hai bên đền thờ là những dãy tre xanh mát; trước mặt đền là bãi đất rộng rãi. Tuy nhiên, mấy năm gần đây, do tốc độ đô thị hóa khá nhanh, khuôn viên đền thờ đang bị người dân vô tư lấn chiếm làm nơi chế biến, sản xuất đồ gỗ. Còn phía trước mặt đền biến thành bãi trồng rau muống và gần đó là những đống rác thải của khu chợ tạm trông rất phản cảm. Sự lôi thôi, nhếch nhác đó đã làm biến dạng, ô uế cả khu di tích khiến người dân địa phương rất bức xúc. Một phụ nữ trung niên (xin phép được giấu tên) ở gần đó chỉ tay vào bãi rác trước đền (ảnh trên), bức xúc nói: “Rác rưởi hôi hám thế này đã làm “bẩn mặt Phủ”. Chúng tôi đã lên tiếng nhiều lần nhưng chưa thấy chính quyền vào cuộc giải quyết dứt điểm tình trạng mất vệ sinh môi trường ở khu vực linh thiêng này”.

Rất mong ngành văn hóa tỉnh Vĩnh Phúc, huyện Bình Xuyên và chính quyền thị trấn Thanh Lãng sớm ra tay để trả lại môi trường văn hóa tại khu di tích lịch sử văn hóa đền thờ Tướng công Nguyễn Duy Thì.    

Bài và ảnh: DU PHƯƠNG