10 năm qua, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch (Ủy ban TDTT trước đây) phối hợp cùng Ủy ban Dân tộc, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã 6 lần tổ chức Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc. Qua mỗi lần tổ chức, phong trào như được tiếp thêm sức mạnh và con số gần 700 cán bộ, HLV, VĐV của các dân tộc thiểu số khu vực phía Bắc về Yên Bái dự Hội thi lần thứ 6 (từ 18 đến 22-9) đã phần nào chứng minh cho nhận định trên. Tuy nhiên, để phong trào thể thao của các dân tộc thiểu số  đi vào cuộc sống, tạo đà để phát huy tiềm năng, nhất là về du lịch, Yên Bái cũng như các tỉnh miền núi phía Bắc cần được sự quan tâm, giúp đỡ nhiều hơn nữa.

Đồng diễn trong đêm khai hội.

Cùng vượt khó

Vẫn biết là “Đến hẹn lại lên”, nhưng với cơ sở thì “Có thực mới vực được đạo” nên tại Hội thi lần này, đại diện không ít đoàn cho biết quá trình chuẩn bị gặp không ít khó khăn, nhất là đến gần ngày đi thi mới có kinh phí. Ngay như tỉnh giàu truyền thống trong các kỳ Hội thi trước đây là Hòa Bình chỉ có hơn 10 ngày tập luyện. Tỉnh vinh dự được đăng cai Hội thi lần thứ 7 (năm 2011) là Điện Biên, thời gian tập luyện tập trung nhiều hơn, nhưng cũng chỉ được gần 20 ngày và dồn “lực” cho 12 VĐV dự thi 2 môn: Bắn nỏ và tung còn. Song việc đoàn  Điện Biên thâu tóm cả 8 huy chương vàng môn bắn nỏ, và đặc biệt là VĐV Lò Thị Biêng, bắn đạt điểm tuyệt đối 50/50 đã làm người xem hết sức ngỡ ngàng. Trao đổi với đồng chí Nguyễn Văn Hữu, Giám đốc Trung tâm TDTT, trưởng đoàn Điện Biên tham dự Hội thi lần này chúng tôi được biết, đội bắn nỏ từ lâu đã được giao cho cơ sở bồi dưỡng luyện rèn thường xuyên. Đây sẽ là lực lượng nòng cốt của tỉnh chuẩn bị cho Đại hội TDTT toàn quốc  năm 2010. Trong điều kiện, hoàn cảnh tương tự như vậy mà các đoàn: Thái Nguyên, Lào Cai, Hà Giang, cử được trên, dưới 60 VĐV dự  tất cả 7 nội dung của Hội thi, thật đáng biểu dương.

Phần Hội trong lễ khai mạc lần này tuy gọn nhẹ song khá ấn tượng. Đồng chí Tạ Xuân Hiếu, Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch cho biết, toàn bộ chương trình được 250 diễn viên chuyên và không chuyên tập luyện trong vòng có 10 ngày. Kinh phí thì thật khiêm tốn. Cả Nhà nước và nhân dân cùng làm và chi phí từ A đến Z mới hết chưa đến 90 triệu đồng.

Môn thi nào hợp lý?

Theo bản đăng ký thi đấu các môn thì đẩy gậy và kéo co lôi cuốn được nhiều đoàn tham gia nhất. Qua tìm hiểu và quan sát các cuộc thi đấu chúng tôi nhận thấy, đây là môn thể thao gắn với cuộc sống thường ngày của nhiều dân tộc thiểu số, hơn nữa các môn này luật lệ đơn giản, lại dễ chơi nên khi tuyển chọn VĐV không khó. Môn việt dã cũng có số đông VĐV tranh tài, bởi trước đây cũng như hiện nay, ngay trong các cuộc thi việt dã, thi chạy cự ly trung bình, nhiều VĐV của các dân tộc thiểu số đã giành được không ít các giải thưởng lớn cấp quốc gia. Môn thi tung còn là nét sinh hoạt văn hóa truyền thống được nhiều người đón đợi ở Hội thi.

Riêng môn bóng chuyền thì hội thi chỉ nên tổ chức cho các đội nam. Đơn giản là  tập luyện môn thể thao nào cũng cần có hạt nhân. Ở các làng, bản, nơi thường có các chiến sĩ Biên phòng đóng quân và hay tập luyện bóng chuyền, nên môn này phần nào lôi cuốn được trai tráng trong vùng. Riêng về nữ, thử hỏi đã mấy ai trong chúng ta được xem chị em các dân tộc vùng cao tập bóng chuyền. Điều này cũng đã được đồng chí Dương Ngọc Bích, Trưởng đoàn Hòa Bình thừa nhận và cho biết thêm, đội bóng chuyền nữ của tỉnh mình tuyển chọn mãi mới có vừa đủ 6 cầu thủ. Vì thế, trong Hội thi lần này, có cầu thủ bị đau chân nhưng vẫn phải vào sân thi đấu!

Môn thi đẩy gậy thu hút được nhiều VĐV thi đấu và đông đảo khán giả đến xem.

Cơ hội nào phát triển Du lịch Yên Bái

Đăng cai Hội thi các dân tộc thiểu số toàn quốc (khu vực 1) ngoài trách nhiệm với phong trào, tỉnh Yên Bái còn hy vọng qua các phương tiện thông tin đại chúng, sự kiện này sẽ được nhiều người biết đến, từ đó tạo bước đà cho đầu tư, du lịch-một mục tiêu lớn của tỉnh miền núi phía Bắc này. Song, để ý tưởng đó trở thành hiện thực thì Yên Bái còn quá nhiều việc phải làm. Bà Bùi Thị Hạnh, Phó phòng nghiệp vụ Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái cho biết: Cùng với sự phát triển đi lên của cả nước, những năm qua không ít nhà máy, công trường đã và đang mọc lên, ngay cả ở những vùng sâu, vùng xa, đời sống của đại bộ phận nhân dân các dân tộc Yên Bái từng bước được cải thiện. Chỉ tính riêng  nhà nghỉ, khách sạn, trước năm 2002 trên địa bàn tỉnh chỉ có 22 cơ sở thì hiện nay con số này đã là 70 với hơn 1.000 giường ngủ. Yên Bái cũng đã hai lần  đăng cai, phối hợp với các tỉnh Lào Cai, Phú Thọ  tổ chức “Tuần du lịch về Cội nguồn” và đã có không ít người đến... nhưng tiếc rằng  không có mấy ai trở lại.

Để thấy cái khó của Yên Bái, chúng tôi đi tham quan Thác Bà-một địa chỉ thân quen, nhiều  tiềm năng, nhưng chưa thu hút được đầu tư nên khách đến thưa thớt. Từ TP Yên Bái đến Thác Bà đường bộ khá đẹp, sau chưa đầy 20 phút ngồi trên ô tô chúng tôi đã có mặt trên tàu thủy du lịch 35 sức ngựa. Bác tài già đả thông tư tưởng: Trước đây, đơn vị chúng tôi có tàu chạy nhanh gấp đôi, nhưng quá trình khai thác không hiệu quả nên bàn giao cho đơn vị khác. Vì thế chuyến đi vòng quanh mặt hồ (khoảng hơn 50km), dự kiến sẽ tiêu tốn gần 4 giờ đồng hồ. Đến tham quan thủy điện Thác Bà, thì rất tiếc Nhà máy tạm nghỉ (do mực nước hồ xuống thấp). Địa điểm dừng chân thứ hai là động Thủy Tiên. Tên đẹp, nhưng chỉ sau 5 phút, chúng tôi nhận ra động này có giá trị về mặt di tích, bởi  trong thời kỳ đế quốc Mỹ ném bom đánh phá miền Bắc,  đây là nơi Tỉnh ủy Yên Bái chọn là địa điểm làm việc, sinh hoạt… còn về thắng cảnh, có thể  bất cứ nơi đâu trên đất nước ta cũng gặp loại hang động tương tự.

Tìm hướng đi, nguồn đầu tư cho Du lịch Yên Bái lúc này không phải là của riêng địa phương mà cần nhận được sự góp ý, sẻ chia, giúp đỡ của tất cả các ngành, các cấp, của Trung ương và của các tỉnh, thành phố trong cả nước. Trước hết Yên Bái cần phát huy nội lực, nâng cao năng lực cạnh tranh, tự “làm mới” mình để bứt phá.

Bài và ảnh: Đỗ Nam Thắng