Trao đổi với chúng tôi, ông Phan Thanh Thương - Trưởng phòng Văn hóa thông tin và thể thao (VH-TT-DL) huyện Kon Plông cho biết: Ngay từ khi được đăng cai tổ chức lễ hội, lãnh đạo huyện Kon Plông cũng như Phòng VH-TT-DL đã bắt tay vào cuộc. Lãnh đạo huyện cũng như chúng tôi xác định “Lễ hội thành công hay không, công tác chuẩn bị được xếp hàng đầu”. Liên hoan là dịp để nghệ nhân các dân tộc thiểu số như: Xơ Đăng, Gia-rai, Jẻ-Triêng, Brâu, Ba Na Rơ Mâm v.v.. giới thiệu những giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc mình, cũng như góp phần tích cực trong việc gắn bó tình đoàn kết giữa các dân tộc trong tỉnh, nâng cao đời sống vật chất tinh thần ở cơ sở, đặc biệt là người dân địa bàn vùng sâu vùng xa.

Về phía nghệ nhân của các đoàn trong tỉnh, họ đã thành công khi đem đến lễ hội những gì “tinh túy” nhất của dân tộc bản địa tại địa bàn mình. Anh Nguyễn Thái Tuấn - Trưởng phòng VH-TT-DL huyện Đăk Glei cho biết: Đoàn nghệ nhân huyện Đăk Glei mang đến lễ hội hai tiết mục là “Lễ mừng lúa mới” và hòa tấu cồng chiêng bài “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”. Với những gì thể hiện của phần “lễ” và phần “hội” trong Lễ “Páy chakcha” (Lễ mừng lúa mới), 26 nghệ nhân người Jẻ của đội Đăk Glei đã được Ban tổ chức đánh giá cao. Đặc biệt là trang phục, với 26 bộ trang phục được làm bằng chất liệu vỏ cây rừng thu hút được sự chú ý của khách tham quan. Riêng bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”, được hòa âm và dàn dựng công phu với làn điệu cồng và chiêng Goong khiến tất cả những ai có mặt hôm đó như được đón Bác Hồ trong điệu cồng chiêng giữa rừng núi Tây Nguyên…

Khác với những gì được chứng kiến của đoàn Đăk Glei, đoàn Ngọc Hồi mang đến lễ hội là 30 nghệ nhân thuộc hai dân tộc trên địa bàn. Với “Bỏ lúa vào kho” của 15 nghệ nhân (dân tộc Brâu) ở thôn Đăk Mế do Thao La làm đội trưởng, được sử dụng bằng điệu chiêng Goong đưa người xem cảm nhận như đang lạc vào mùa lễ hội thu gom lúa cất giữ vào kho của dân tộc Brâu. Tuy Brâu là một trong sáu tộc ít người nhất trên toàn quốc (84 hộ với 322 nhân khẩu), nhưng bản sắc văn hóa của người Brâu vẫn giữ được những nét tinh túy nhất của cha ông để lại. Ngoài việc biểu diễn chiêng Goong, người Brâu còn có một loại chiêng khác là chiêng Tha. Đây là loại chiêng mà mỗi bộ chỉ có hai chiếc. Hai chiếc chiêng Tha của Thao La, nhiều người đã gạ đổi 40 con trâu nhưng Thao La vẫn không hề lay chuyển. Theo họ, “chiêng Tha nó có linh hồn, bán nó xem như bán cả linh hồn”… Quay trở lại chuyện lễ hội. Ngoài phần lễ “Bỏ lúa vào kho” của dân tộc Brâu, đoàn Ngọc Hồi còn đem đến lễ hội một tiết mục đặc sắc khác, đó là tác phẩm “Chongo hưng h’tưm” (Mừng lúa mới) của người Triêng ở thôn Dục Nhầy 3, thuộc xã Đăk Dục (Ngọc Hồi). Với “Mừng lúa mới” của người Triêng ở Ngọc Hồi thể hiện tại lễ hội, đoàn Ngọc Hồi cũng được Ban tổ chức đánh giá cao…

Ngoài những tiết mục kể trên, không thể không nhắc đến các tiết mục khác như “Làng h’ne Pliduk” (Rủ nhau đi hái rau rừng) của dân tộc M’Nâm; tiết mục “Bơ jrao” (Cầu an cho lúa) của dân tộc Gia-rai; tiết mục “Ka dong” (Ăn hết lúa giống) của dân tộc Xơ Đăng v.v.. Đây là những tiết mục được biểu diễn trong các lễ hội tổ chức hằng năm tại các làng đồng bào ở Kon Tum. Khi được hỏi nguyên nhân vì sao khiến các nghệ nhân biểu diễn có sức cuốn hút đến vậy? Nghệ nhân A Tía - Đội trưởng đội cồng chiêng làng Kon Du, xã Măng Cành (Kon Plông) cho biết: Mình muốn qua tài năng của mình để thể hiện hết những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình. Không chỉ A Tía, mà ngay cả Blong Ngố nghệ nhân thôn Dục Nhầy 3; Thao La, đội trưởng đội nghệ nhân thôn Đăk Mế, xã Bờ Y (Ngọc Hồi) cũng đều chung một mong muốn, “Được giao lưu văn hóa với các dân tộc khác, và được bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa riêng của dân tộc mình”…

TRẦN HOÀI