Trong lịch sử thi ca thế giới, chưa có một nhà thơ nào khi xuất hiện phải chịu sự lăng mạ xúc phạm nặng nề như nhà thơ Oan Huytman phải gánh chịu, từ chính những người làm văn học đồng tộc với ông. Đối với sự xuất hiện của một nhà thơ, điều này tồi tệ nhất, dưới những đòn này đa số đều bị gục ngã không bao giờ lấy lại được sức lực, thơ ca và cả cuộc đời coi như bị tàn phế. Cùng Lá cỏ, Oan Huytman đã vượt lên, và ông đã chiến thắng. Chỉ riêng điều này, ông đã xứng đáng là người anh hùng duy nhất của nền thơ ca nước Mỹ. Bất chấp dông bão sấm sét, ông như cây Bao Báp vươn lên trời cao tán lá xanh tốt rậm rạp, ngày nay nhân loại ngước nhìn ông và thi ca của ông như một kỳ công của tạo hóa.

Năm 1855 là năm đáng ghi nhớ của nền thơ ca Mỹ, tập thơ Lá cỏ của Oan Huytman ra đời.

Tập Lá cỏ, in lần đầu Huytman trực tiếp là người trình bày, xếp chữ, sửa bản in và phát hành, chỉ bán được gần 30 bản, tác giả gửi biếu 100 bản, hầu hết bị trả lại kèm theo lời lăng nhục, có người khi gửi trả còn xé đôi tập thơ. Một số nhà phê bình của nước Mỹ gọi Oan Huytman là “một thằng rồ đáng đánh roi vì vi phạm thuần phong mỹ tục”, những tên tuổi văn chương có vai vế đã không ngần ngại viết “ông ta thật là tởm. Ông ta là một viên thuốc cực kỳ buồn nôn”. Họ cố ý vùi dập Lá cỏ và người sáng tạo ra nó.

Trong bầu không khí ngột ngạt của đả phá, khinh miệt nhục mạ Lá cỏ của xã hội thượng lưu Mỹ đương thời, thì R.W.Emơxơn (1803-1882) nhà văn, nhà tư tưởng lớn của nước Mỹ đã gọi tác phẩm của Huytman là “sản phẩm kỳ lạ nhất của trí tuệ và sự khôn ngoan mà nước Mỹ đã cống hiến”.

Thây kệ những lời thị phi, Lá cỏ đã vượt Đại Tây Dương, được các nhà thơ uy tín nhất nước Anh thời đó say mê và không hết lời ca ngợi.

*

* *

Oan Huytman sinh ngày 31 tháng 5 năm 1819 tại một nông trại trên Đảo Đài gần Niu Y-oóc, nhà thơ qua đời ngày 26 tháng 3 năm 1892. Lá cỏ đã được xuất bản và tái bản 10 lần khi ông còn sống. Mỗi lần tái bản ông đều sửa chữa và bổ sung, Lá cỏ khi in lần đầu dày 95 trang, và lần in cuối cùng là 500 trang, mỗi lần xuất bản, tái bản Huytman đều tự sửa chữa và bổ sung thêm hàng loạt các sáng tác mới với chủ đề tư tưởng nhất quán như lần xuất bản đầu tiên.

Lá cỏ của Huytman, theo như cách gọi của Emơxơn là "Bài thơ của nước Mỹ". Hình như nước Mỹ độc lập, sau bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Mỹ, thì phải đợi đến Oan Huytman người khẳng định hình thù và linh hồn của nước Mỹ. Lá cỏ không chỉ là "Bài thơ của nước Mỹ", mà còn là bản Thánh kinh của nước Mỹ độc lập. Với Lá cỏ, Huytman khẳng định một chân giá trị đã được xác lập của nước Mỹ mới độc lập, ca ngợi vẻ đẹp của người lao động, vẻ đẹp của những tâm hồn cao thượng, ca ngợi lý tưởng dân chủ lớn lao cùng lòng bác ái rộng mở. Lá cỏ là bản tuyên ngôn độc lập bằng thơ của nước Mỹ, nó chống lại tư tưởng phục Anh đang còn rất nặng nề ở nước Mỹ mới độc lập, chống lại tư tưởng rời xa lý tưởng dân chủ của Oa-sinh-tơn, Jeffơxơn, Linhcôn... đã sáng lập.

Từ năm 1887 khi Huytman còn sống, Hôxe Marti nhà văn, nhà dân chủ Cu-ba đã nói: "Cần phải nghiên cứu Huytman, vì Huytman không phải là nhà thơ trang nhã nhất, song ông là nhà thơ dũng cảm nhất, thấu hiểu con người nhất và hồn nhiên, tự phát nhất".

Trong lời Tựa tuyển tập Huytman xuất bản bằng tiếng Nga, Lunatsarxki nhận định: "Vẻ đẹp hùng mạnh và vĩ đại của tư tưởng Huytman là ở chủ nghĩa tập thể của ông, ở sự liên kết giữa những con người, sự bình đẳng không phải giữa những hạt cát mà những lực lượng anh em... Chủ nghĩa cộng sản đi lên sẽ tỏa lại sau ánh sáng chói ngời, một số người tiếp nhận tức khắc, những người khác dần dần. Con người sẽ thức tỉnh, sẽ hiểu vận mệnh hoan hỉ của mình và làm nhà kiến trúc có ý thức và bất tử của vũ trụ. Đúng, bất tử. Con người là bất tử, chỉ có những cá nhân chết đi thôi. Ai không hiểu được điều này sẽ không bao giờ hiểu nổi Huytman".

Lá cỏ đã dành cho con người một bầu trời tự do lồng lộng, in đậm dấu chân lực lượng của những cuộc tìm tòi khai mở những vùng đất mới trên trái đất và những vùng đất mới của tâm hồn. Đối với Huytman thượng đế đã ban cho con người những gì, thì chúng đều cao quí và đáng trân trọng ngang nhau. Nhìn nhận dưới góc độ nào đó, Huytman có thể sánh ngang thi hào Home trong việc tái tạo vẻ đẹp cường tráng về thể xác cũng như về đời sống tinh thần của con người-con người lao động và sáng tạo. Một vẻ đẹp của con người chân chính trí tuệ, tụ hội đầy đủ các giá trị chân-thiện-mỹ.