Anh Nguyễn Văn Khương vốn siêng năng lao động chân tay. Bởi vậy, những ngày từ cơ quan Trung tâm Việt Y tranh thủ về thăm quê, anh vẫn thường đội nắng, đội mưa, lặn lội cùng vợ con làm vườn, làm ruộng. Dải đất phù sa bên sông Hồng quê anh (thuộc xã Chí Tân, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) trồng cây gì cũng tốt. Trồng đay, đay cho sợi dài; trồng lạc, lạc cho củ to; trồng ngô, ngô cho hạt mẩy…

Gần 30 năm về trước, anh Khương đi bộ đội làm nhiệm vụ trên biên giới Cao Bằng, nhiều đêm cứ trằn trọc nhớ về mùa vụ đồng bãi quê nhà: vừa nhổ đay xong là trồng ngô nếp ngay.

Mấy năm trở lại đây, vẫn đồng bãi ấy, nhà anh Khương và các gia đình ở Chí Tân trồng lạc xen với cây nghệ, thế vào chỗ trồng cây đay, cây ngô trước kia. Nhìn từ xa, cứ ngỡ vườn nghệ như là vườn dong riềng. Vào hạ, lạc rỡ củ tới đâu thì vun đất cho cây nghệ tới đó. Khi ấy, cây nghệ đã cao được hơn một gang tay. Tháng mười gặt lúa mùa xong, thì lại bắt tay chuẩn bị vào mùa thu hoạch nghệ. Cây nghệ trồng dễ và thu hoạch cũng dễ. Chăm sóc cây nghệ không kỳ công vất vả như chăm cây lúa. Vậy mà giá trị kinh tế của nó lại cao gấp 2-3 lần trồng cây lúa. Vì thế cả xã Chí Tân, nhà nhà thi đua trồng nghệ. Hơn nữa, chất đất bãi Chí Tân lại phù hợp với sự sinh trưởng của cây nghệ. Ở nhiều vùng quê khác đất cằn, trồng nghệ chỉ cho củ vàng nhợt nhạt. Còn ở vùng quê Chí Tân, cây nghệ cho củ vàng đậm, có nhiều công dụng, được khách hàng ưa chuộng. Vào vụ thu hoạch có khách hàng đưa cả xe ô-tô đến tận bãi để mua. Riêng nhà anh Khương trồng đến 3 sào, hàng năm thu về được ngót chục triệu đồng, đủ để trang trải bao nhiêu khoản, khỏi "cõng" thóc đến chợ. Giống như mọi gia đình ở Chí Tân, gia đình anh Khương, ai ai cũng yêu quý cây nghệ là loại cây mới được trồng trên đất bãi (do thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng) như yêu cây lúa, cây đay vốn trồng ở nơi đây từ ngàn xưa!

Năm nào, khi mái tóc còn xanh, đi bộ đội xa nhà, hình bóng quê hương hiện lên trong tâm tưởng anh Khương là cây lúa trong đê, cây đay ngoài bãi. Còn bây giờ, mái tóc anh Khương đã điểm sương, công tác ở xa quê, hình bóng quê hương đối với anh lại là cây nghệ vàng lá xanh thẫm, xào xạc trong ánh chiều.

Lã Bá Tình