Chiều hôm qua, sau mấy chục năm, tôi tình cờ gặp lại anh ta, người Tổng phụ trách đội của đội viên Thiếu niên Tiền phong phường tôi - một phường nghèo của một tỉnh cũng nghèo thuộc dạng nhất nhì cả nước. Anh ta giờ đã trở thành một ông già ốm yếu vốn là nguyên mẫu có thật trong một truyện ngắn của tôi. Truyện này có người đã dị nghị, vì “nội dung khá nhạy cảm"…

Thực ra, truyện ấy được viết từ rất lâu, trước 1989 và nó căn cứ từ một câu chuyện có thật, dựa trên một xúc cảm có thật, chứ không hề mang hàm ý ám chỉ gì như người ta đã nghĩ. Chuyện chỉ là thế này: Vào những năm sau giải phóng, lúc ấy trong khí thế hừng hực của làn gió  cách mạng thổi về, những cậu nhóc sống ở vùng tạm chiếm vui mừng đón nhận và tham gia các hoạt động của đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) trên cả trái tim mình vốn có. Nhiều hoạt động như: Làm kế hoạch nhỏ, tập văn nghệ, vệ sinh đường phố, tập nghi thức đội... chúng tôi tham gia gần như 100%, với mong muốn là sẽ đạt danh hiệu “Cháu ngoan Bác Hồ”. Cậu thiếu niên - nhân vật xưng tôi trong truyện - cũng nằm trong số ấy. Và thần tượng của cậu lúc bấy giờ chính là... anh Tổng phụ trách đội. Do quá yêu “thần tượng” của mình nên cậu luôn răm rắp nghe theo những lời giáo huấn của anh, mà bao giờ cũng là những lời khuyên “các em nên làm những việc tốt đẹp, sống có đạo đức...”. Một hôm, sau buổi tập nghi thức đội vào buổi chiều, do muốn hoàn thiện kỹ năng cho riêng mình nên cậu ở lại sân trường “tập rán” đến nhá nhem tối. Khi đã mệt, cậu rời sân trường, vào trước cửa phòng học, ngồi bệt xuống, định nghỉ mệt một lát rồi về. Trong phút giây tĩnh lặng của màn đêm, cậu nghe rõ mồn một tiếng “thần tượng của mình” nói lời ngon ngọt, thề non hẹn biển với một chị - cũng là cán bộ phụ trách đội TNTP - rồi tiếng thở gấp, tiếng rên...

Sinh hoạt đội. Ảnh minh hoạ: internet

Một bí mật động trời mà cậu cho là chỉ mình biết và cậu hoàn toàn ủng hộ đôi “trai tài, gái sắc” này. Và những ngày sau đó, cậu vẫn im thin thít về câu chuyện mà mình tình cờ biết được, thậm chí còn vun vén họ vào với nhau. Nhưng... chuyện đâu chỉ có thế. Một hôm, sau buổi tập, cậu bắt gặp chị phụ trách đội kia đang ngồi lặng lẽ khóc trong góc phòng. Hỏi ra mới biết, anh Tổng phụ trách vừa gửi thiệp hồng và người anh sắp cưới chính là... con gái rượu của ông Bí thư phường, người có thể giúp anh thăng tiến hơn “chức vụ” Tổng phụ trách đội hiện tại. Và đột ngột, thần tượng trong lòng cậu thiếu niên chợt sụp đổ. Cậu hiểu ra những lời tốt đẹp mà thần tượng đã “giáo huấn” cho cậu bấy lâu nay đều là giả dối, và anh ta sẵn sàng đạp bỏ tất cả để mưu cầu lợi ích riêng cho bản thân mình.

Kết thúc truyện là vậy, nên nó mới có tên là “Cú sốc đầu tiên”. Đây hoàn toàn là một câu chuyện dành cho tuổi mới lớn, nội dung khá hẹp; nhưng người ta cố gán cho nó đó đủ thứ lời gièm pha đến buồn cười…

Nguyên mẫu của tôi hoàn toàn không may mắn theo như đoạn kết câu chuyện: Lấy con gái ông bí thư được vài năm, chưa kịp “hưởng phước” thì ông ta qua đời do nhậu quá nhiều, bị ung thư gan, thế là đường hoan lộ của anh bị chặn lại, sau đó trong một lần làm việc sai, anh bị buộc thôi việc và trở về đời thường, ngày ngày kiếm sống bằng cách làm thuê, chạy xe lôi, vợ bán tạp hóa. Lần này anh lên Sài Gòn là để đưa vợ đi chữa bệnh. Sự già nua, mệt mỏi, nét vất vả lộ ra cả dáng vẻ bên ngoài. Tôi mời anh uống bia, nhưng anh từ chối, nói là không quen và chỉ uống được mỗi rượu, chiều ý anh, chúng tôi tạt vô quán lề đường làm vài xị đế. Rượu ngà ngà, tôi mới nhắc chuyện xưa, nhưng có vẻ như với anh, chuyện cơm áo đã đẩy quá khứ lùi sâu rất xa vào khoảng tối nào đó của ký ức… Chuyện đã cũ, người cũng đã trở thành muôn năm cũ, mà thời thế nay đã khác, nói ra chẳng có lợi gì cho bất kỳ ai trong câu chuyện và nhân quả ở đời, thế cũng đã chẳng rõ rồi sao? Tôi lặng lẽ móc ra 500 nghìn đưa anh, gọi là giúp đỡ lúc khó khăn, chăm sóc cho chị nhà bị bệnh, anh cảm ơn rối rít khiến tôi cũng thấy ngài ngại…

Thí Chủ