Bất cứ việc gì dù to dù nhỏ đều phải có nguyên tắc! Vì nguyên tắc là cốt lõi, là những vấn đề cơ bản nhất được xác định rõ ràng, chặt chẽ, bền vững và được phổ biến rộng khắp, đến nơi đến chốn để mọi người nhất thiết không làm không được.

Chính vì có nguyên tắc, tôn trọng nguyên tắc và làm đúng nguyên tắc mà trong lịch sử vinh quang nhưng đầy gian nan khốc liệt của mình, Đảng ta đã cùng nhân dân ta đoàn kết giành chiến thắng vĩ đại và hiện đang tiếp tục tiến bước gặt hái thành tựu mới…Có người bảo: Nguyên tắc! Đương nhiên rồi, ở đâu chẳng vậy, sự/việc gì chẳng có nguyên tắc, từ cổ chí kim không có nguyên tắc thì mọi việc nát như tương, như ong vỡ tổ, loạn hết.

Nói thì nói vậy, nhưng từ lời nói đến việc làm là khoảng cách đôi khi còn là khoảng cách đáng kinh ngạc. Ví dụ như thái độ coi thường nguyên tắc, vô nguyên tắc, đạp lên nguyên tắc…

Cứ thử làm một cuộc chu du nhỏ đến vài cơ quan, vài doanh nghiệp Nhà nước thì sẽ thấy nguyên tắc không là gì trước cái bóng đồ sộ trợ lí, khó sửa của thói cá nhân cảm tính tuỳ tiện. Cho đến bây giờ nhiều người chưa hết ngạc nhiên có một thời rất nhiều “đại gia ngân hàng” tiếng tăm lừng lẫy, được ngợi ca như những anh hùng kinh tế thời đổi mới bỗng nhiên phải vào tù. Nguyên nhân là trong quá trình thực thi nhiệm vụ, các đại gia này đã bất chấp nguyên tắc, bất chấp quy trình và thể lệ của công tác quản lý tiền tệ, cho vay vốn không hạn chế. Rồi đến lượt các doanh nghiệp khi vay được vốn của ngân hàng đã sử dụng vô tội vạ; ví như đầu tư vào các dự án chưa được chuẩn bị nghiên cứu, tính toán chu đáo; đầu tư buôn bán không đúng chức năng; sử dụng vốn không có kế hoạch, không dựa trên nguyên tắc căn bản hoặc bỏ qua nguyên tắc và cơ chế kinh tế thị trường dẫn đến mất vốn, mất khả năng thanh toán, xí nghiệp công ty phá sản.

Không chỉ trong kinh tế mà trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội (ngay cả trong quan hệ gia đình, bạn bè, các tổ chức xã hội…)nếu những nguyên tắc căn bản không được bảo đảm đều có thể dẫn đến hỗn loạn, trên bảo dưới không nghe, à ơi, cá mè một lứa…đơn vị, cá nhân mất sức chiến đấu, công việc kém hiệu qủa thậm chí đổ vỡ hoàn toàn.

Không phải ngẫu nhiên mà trong mọi thời điểm, mọi nhiệm vụ dù ở đâu làm gì, chúng ta đều nhấn mạnh tính nguyên tắc, coi việc bảo đảm nguyên tắc là yếu tố sống còn để đạt thắng lợi (ở đây loại bỏ việc áp đặt nguyên tắc cứng nhắc, bất biết tình-lý). Bởi vì nếu du di, cảm tính, cá nhân…hậu quả sẽ khôn lường. Suy đến căn nguyên cội rễ, những phẩm tính của vô nguyên tắc chính là con đẻ của một xã hội nông nghiệp lạc hậu-đáng lo ngại là tình trạng này lại đang thời sự hiện diện hàng ngày, thậm chí ở nhiều cơ quan, đơn vị như việc thu chi tài chính sử dụng công quĩ, cho đến công tác bổ nhiệm, nâng lương, sử dụng cán bộ, quan hệ trên-dưới…Cứ “tuỳ”! Vấn đề tưởng đơn giản, tưởng như không ai quan tâm này, trong thực tế lại quyết định sự thành bại của một tổ chức công ty, xí nghiệp. Còn với từng con người cụ thể, đặc biệt với những người trẻ sống buông thả, tuỳ tiện, vô nguyên tắc, coi như chấm dứt con đường lập nghiệp…

Thực tế cuộc sống đang diễn ra vô cùng sinh động, và đồng thời với cái đẹp, cái mới mẻ là sự hỗn hợp phức tạp. Chính hiện thực này vấn đề nguyên tắc, sống có nguyên tắc, làm có nguyên tắc, giữ vững nguyên tắc cần phải đặt ra nghiêm túc và cấp thiết hơn bao gìơ hết. Nếu những nguyên tắc cơ bản không được tôn trọng và thực thi đến nơi đến chốn, thì không chỉ đơn vị, cơ quan, xí nghiệp đổ vỡ mà ngay cả mỗi thành viên cũng không thể đáp ứng nhiệm vụ trong một xã hội đang phát triển đầy năng động hiện nay.

THÁI PHƯƠNG