QĐND- Trong khu vực Thành cổ Hà Nội, ngoài các di tích cổ xưa làm nên “hồn cốt” trung tâm quyền lực quốc gia phong kiến Việt Nam ngót ngàn năm lịch sử như điện Kính Thiên, Cửa Bắc, Kỳ Đài, Đoan Môn, Hậu Lâu, còn có một di tích lịch sử cách mạng tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - đó là Nhà D67.

Gọi là Nhà D67 vì căn nhà được khởi công xây dựng năm 1967, với diện tích 604m2. Móng, tường, mái nhà đều bằng bê tông cốt thép nguyên khối. Tường ngoài dày 0,6m, tường ngăn dày 0,28m. Mái có ba lớp: trần dày 0,15m, giữa đệm cát dày từ 0,7 đến 1,15m, lớp trên dày 0,35m. Chính giữa căn nhà là phòng họp của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương. Bên cạnh là phòng nghỉ giải lao. Căn phòng nhỏ phía đông là nơi làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Căn phòng nhỏ phía tây là nơi làm việc của Đại tướng Văn Tiến Dũng. Từ Nhà D67 có hai cầu thang nối thẳng xuống hầm.

Chính tại ngôi nhà D67 này, từ tháng 9-1968 đến 30-4-1975, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã tập trung trí tuệ, đề ra các quyết sách chiến lược đúng đắn, sáng tạo đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn. Các mốc thời gian tiêu biểu diễn ra tại đây:

Tháng 1-1971, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp quyết định mở chiến dịch đường 9 Nam Lào.

Phòng làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong di tích Nhà D67. Ảnh: Minh Nhân

Ngày 30-1-1974, Bộ Chính trị họp mở rộng, bàn kế hoạch nắm bắt thời cơ, thúc đẩy phong trào cách mạng miền Nam.

Ngày 30-9-1974, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương họp, quyết định phương án hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam trong hai năm 1975-1976. Cũng trong hội nghị này, Bộ Chính trị thông qua bản dự thảo của Bộ Tổng tham mưu chọn Tây Nguyên làm hướng chủ yếu trong cuộc tiến công lớn và rộng khắp miền Nam trong năm 1975.

Ngày 18-12-1974, Hội nghị Bộ Chính trị mở rộng khai mạc tại Sở chỉ huy-Nhà D67. Sau khi hội nghị này bế mạc, ngày 9-1-1975, Quân ủy Trung ương tổ chức bàn thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị và khẳng định mục tiêu tiến công cụ thể là Buôn Ma Thuột.

Ngày 24-3-1975, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương tiếp tục họp và đưa ra chủ trương: Tập trung nhanh nhất lực lượng, binh khí kỹ thuật và vật chất để giải phóng Sài Gòn trước mùa mưa.

Sáng 31-3-1975, Bộ Chính trị họp mở rộng, bàn về đòn chiến lược thứ ba, đòn cuối cùng của cuộc tổng tiến công và nổi dậy. Bộ Chính trị nhận định: “Cách mạng nước ta đang phát triển sôi nổi nhất với nhịp độ một ngày bằng 20 năm. Vì vậy, Bộ Chính trị quyết định, nắm vững thời cơ chiến lược với tư tưởng chỉ đạo thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng, có quyết tâm lớn thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa trong thời gian sớm nhất, tốt nhất là trong tháng 4-1975, không thể chậm”.

Một tuần sau, ngày 7-4-1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi mệnh lệnh đến toàn quân: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ từng phút xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam, quyết chiến và quyết thắng”!

Từ sáng 29 và ngày 30-4-1975, Tổng hành dinh tràn ngập niềm vui. Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương tập trung theo dõi sự phát triển thần kỳ của cuộc tổng tiến công và nổi dậy từng phút từng giờ, thảo luận công việc và đón tin đại thắng.

Từ 2-5-1975 về sau này, Quân ủy Trung ương còn tổ chức một số hội nghị tại Nhà D67 để bàn kế hoạch xây dựng lực lượng và chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN trong thời kỳ mới.

Với những mốc son chói lọi đó, Nhà D67 đã trở thành di tích cách mạng đặc biệt quan trọng trong Khu di tích Thành cổ Hà Nội. Vào tham quan Nhà D67 hôm nay, người dân và khách vô cùng tự hào, xúc động khi tận mắt nhìn thấy những hình ảnh, hiện vật giản dị của Sở chỉ huy năm xưa, nơi làm việc của Bộ thống soái tối cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những hiện vật như tấm bản đồ, điện thoại, cây bút, bàn ghế…trong Nhà D67 đã giúp thế hệ hôm nay và mai sau hình dung về những giây phút cam go, thử thách của cuộc kháng chiến, những quyết sách lịch sử làm thay đổi số phận dân tộc.

THAO HÓA (tổng hợp)