Chuyện này nếu không nghe tận tai, nhìn tận mắt, sờ bằng tay… sẽ giống như một chuyện đùa… dai! Trước nay chỉ thấy người ta làm giả hàng ngoại, giả Mỹ, giả Nhật, giả Thái Lan hoặc bét ra cũng là giả Lào (thuốc lá chẳng hạn) chứ mấy ai thèm giả hàng Việt Nam để đem bán chính tại thị trường Việt Nam? Chuyện ngoại giả nội, chỉ nghe đã muốn cười vào mặt người kể?

Người kể, không ai khác, lại là ông bạn, vốn rất cẩn thận khi phát ngôn, của tôi. Tháng trước anh dắt về một con xe máy mác nội. Anh đang chạy rốt-đa thì tôi đến. Ra vẻ dân sành đời, tôi ngồi thụp ngay xuống sờ, vuốt, nghiêng ngó và khi nhìn thấy lời hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt, thì tôi thất vọng bảo anh:

- Nếu ông thiếu tiền sao không bảo tôi một tiếng. Đã cố thì cố một thể. Cái xe nó vừa là phương tiện, vừa là của để dành, vừa là đồ trang sức. Xét mọi chức năng thì rõ ràng anh xe ngoại ăn đứt anh xe nội.

Bạn tôi, mặt tỉnh bơ, vặn ga cho nổ to hơn rồi mới phủi tay, thong thả bảo:

- Thế là ông cóc hiểu gì cả. Nếu được thuần nội đã tốt, tất nhiên tôi trừ cái máy ra vì ta chưa sản xuất được, chỉ sợ có đồ ngoại đeo mác nội thôi!

Tôi cười to:

- Hoan hô nhà ái quốc! Nhưng ông ơi, đừng có theo kiểu "nho còn xanh" mà thành tức cười đấy. Cứt cá hơn lá rau. Muốn gì thì của ngoại vẫn hơn.

Bạn tôi vẫn không có vẻ gì là "nghe ra", hất hàm hỏi tôi:

- Theo anh vì sao mà người ta làm giả một cái mác sản phẩm khác?

- Vì nhất định cái sản phẩm bị nhái mác kia tốt hơn, bán chạy hơn, có uy tín hơn.

- Chí phải. Tôi hoàn toàn đồng ý. Vì thế nên tôi mới lo lắng có phụ tùng ngoại giả nội trong chiếc xe của tôi.

- Chả lẽ hàng nội của ta đã tốt hơn hàng ngoại đến nỗi họ phải làm giả để "ăn theo" mác nội.

- Thế mới thần tình chứ! Ông không nghe công an vừa bắt hàng vạn chi tiết phụ tùng xe máy nhập khẩu nhưng lại in mác nội, tiêu chuẩn ISO 9002 sản xuất tại Việt Nam đó sao? Rồi những cái đầu thu kỹ thuật số, mang từ chợ biên giới về nhưng cái nào cũng có hàng chữ Việt ghi rõ sản xuất tại một nơi ở Hà Nội.

- Chuyện đó tôi có biết, nhiều người biết khi xem ti-vi.

- Hà hà! Ông thấy chưa. Hàng nội đã có nước nhái theo. Kỷ nguyên của hàng nội bắt đầu rồi!

Tôi còn đang ngẩn tò te chưa nghĩ được thêm điều gì thì một ông hàng xóm của bạn tôi thủng thẳng bước sang.

- Cả hai chú đều biết mà không biết. Không phải nước ngoài họ nhái mà là do mấy ông ta đặt hàng. Thế là lợi đơn, lợi kép: mua với giá rẻ, lại vẫn được tiếng là tích cực nội địa hóa để hưởng ưu đãi hoặc được tiếng là yêu nước.

- Vấn đề là chất lượng?

- Thua hàng nội, càng thua hàng ngoại xịn vì nó là hàng gia công, ngay tại nước người ta đã bị coi là hàng giả. Chú-ông chỉ vào tôi-nói cũng đúng. Mà chú-ông chỉ bạn tôi-lo lắng cũng phải. Dính loại phụ tùng đó có ngày chết oan.

Vậy thì biết gọi tên xuất xứ của loại ấy thế nào. Thôi thì tạm gọi là "đồ đểu" có nguồn gốc vô lương tâm vậy.