Mặc dù đã ngót 30 năm sống ở Lạng Sơn với những danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: Sông Kỳ Cùng, động Tam Thanh, nàng Tô Thị, phố Kỳ Lừa… nhưng, anh bạn tôi (Nông Ích Tú) vẫn đau đáu nhớ về Đồng Văn (Hà Giang), nơi “chôn nhau cắt rốn”. Muốn tới đó phải vượt qua “chín tầng mây”, ba tầng cổng trời với những bạt ngàn cheo leo vách đá, những bản làng mờ ẩn trong sương. Nơi đây tím sắc hoa sim, trắng bờ lau trong gió. Giữa rừng hoa mận, hoa đào văng vẳng đâu đây tiếng khèn ai gọi bạn. Người Đồng Văn gọi quê hương mình là cao nguyên đá.

Khi cất tiếng khóc chào đời, Nông Ích Tú đã được mẹ đặt nằm trên một phiến đá bằng phẳng ở trước cửa nhà, giống như chiếc Sập gụ của những gia đình khá giả ở dưới xuôi. Người già quê anh bảo rằng, trẻ con nơi đây lúc mới sinh ra đều phải đưa ra ngoài trời để được giao hòa với vũ trụ bao la. Năm lên chín, lên mười, Tú thường len lỏi trên con đường mòn, qua vách đá tai mèo nhọn sắc, tới những vạt đất màu mỡ nằm trong các hẻm núi để giúp mẹ trồng ngô. Mẹ bảo: “Không nơi đâu trồng ngô lại tốt như ở cao nguyên đá, vì khí hậu ở đây quanh năm mát mẻ nên bắp ngô to, hạt ngô đều và mẩy”.

Sinh ra và lớn lên trên cao nguyên đá, cái mắt của Nông Ích Tú đã nhìn thấy phong cảnh núi rừng hùng vĩ, cái tai được nghe những âm thanh kỳ diệu từ trong vách đá vọng ra, cái bụng được ăn mèn mén, uống rượu vò, được làm từ những hạt ngô thấm đượm mồ hôi, nước mắt của mẹ. Vốn có năng khiếu âm nhạc, biết thổi sáo trúc từ nhỏ, năm 1969 (lúc đó mới 13 tuổi), Nông Ích Tú đã được tỉnh Hà Giang tuyển chọn đi học tại trường Văn hóa-nghệ thuật Việt Bắc. Lúc tiễn đưa con qua bảy con đèo, năm ngọn núi, ông Nông Ích Huyền (bố của Nông Ích Tú) âu yếm dặn dò: “Về trường, con cố gắng học tập thật tốt để nay mai trở thành người có ích cho xã hội”.

Sau 5 năm tu nghiệp môn sáo trúc tại trường Văn hóa-Nghệ thuật Việt Bắc, buổi lễ tốt nghiệp ra trường hôm ấy, Nông Ích Tú đã thể hiện rất thành công tác phẩm: “Tiếng sáo bản Mèo” dành cho độc tấu sáo trúc của tác giả Ngọc Phan. Năm 1974, anh tình nguyện lên đường nhập ngũ tại trung đoàn 122 (Sư đoàn 304B), sau đó về Bộ CHQS tỉnh Hà Tuyên (cũ). Đến năm 1982, Nông Ích Tú chuyển ngành về công tác tại Trung tâm văn hóa tỉnh Lạng Sơn cho tới bây giờ.

Hơn 30 năm hoạt động văn hóa nghệ thuật, với hàng nghìn buổi biểu diễn phục vụ đồng bào, chiến sĩ trên khắp nẻo đường biên cương của Tổ quốc, tiết mục: “Tiếng sáo bản Mèo” của Nông Ích Tú luôn gây được ấn tượng sâu sắc đối với khán giả. Bà con bảo: “Cứ nghe tiếng sáo của bộ đội Tú là thấy ngay được cổng trời Quản Bạ-Đồng Văn, đèo Mã Pí Lèng, dòng sông Nho Quế, núi Cô Tiên và thấy cả mùi thơm ngầy ngậy của thắng cố, chất men thắm nồng của rượu ngô…”, khiến cho lòng người càng thêm say đắm, như đang được bồng bềnh giữa phiên chợ tình mùa xuân biên giới.