Vào dịp cuối năm này, các địa phương cơ quan, đơn vị đang bước vào mùa tổng kết và phía sau mỗi hội nghị tổng kết ấy là những mâm cỗ mà ở đó, sự lạm dụng bia, rượu của con người đang gia tăng có thể nói ở mức báo động. Hội nghị thì ngắn mà “hội rượu” thì dài, ít ai có thể biết được hậu quả những “trận rượu” quá mức ấy là gì?

Nhiều lý do để mời rượu

Theo thống kê của Trung tâm chống độc quốc gia thì rượu là một loại độc tố đứng vào loại thứ 4 trong các loại chất độc. Còn theo đánh giá của ngành y tế thì rượu, bia là loại đứng thứ 5 trong 10 nguyên nhân gây tử vong cao nhất trên toàn cầu và là nguyên nhân trực tiếp của nhiều vấn đề xã hội nguy hiểm như: đói nghèo, tai nạn giao thông, bạo lực, tội phạm, tự tử... Mặt khác, hiện nay nhiều cơ sở kinh doanh buôn bán rượu do chạy theo cơ chế thị trường, vì lợi nhuận đã bất chấp mọi thủ đoạn, dùng cồn công nghiệp pha với nước lã, rồi đem bán ra thị trường cho người dân dùng và hậu quả để lại sau đó cũng khó có thể lường trước.

Vừa qua trong kỳ nghỉ phép về quê thăm gia đình, ở Bắc Kạn, vốn được công tác trong một cơ quan Nhà nước khi về quê, tôi luôn được hàng xóm láng giềng quan tâm ưu ái. Đúng vào dịp cuối năm nên khắp các làng, bản, từ thôn xóm đến xã, đâu đâu cũng thấy hội nghị tổng kết, sau đó là bữa cơm tổng kết cuối năm. Mặc dù không phải là thành viên chính trong hội nghị, nhưng tôi lại là thành viên chính của bữa cơm tổng kết cuối năm hôm đó để mọi người quan tâm “chăm sóc” bằng những chén rượu với biết bao lý do. Đồng chí chủ tịch UBND xã nói: “Lâu lắm rồi anh em mình mới có dịp ngồi với nhau, anh chúc chú mạnh khỏe, công tác tốt”. Vừa 2 phút sau, anh Bình, bí thư Đảng ủy xã nói: “Chú công tác trên tỉnh, đi nhiều, biết nhiều, có gì hay về tham mưu giúp địa phương để xây dựng thôn, xóm, ngày càng giàu mạnh hơn... Anh mời chú một chén”. Lúc này mặc dù bụng đói cồn cào, rượu uống cũng đã đủ, nhưng nào là trưởng thôn, bí thư chi bộ, bà con nhân dân cứ liên tiếp kéo đến chúc tụng, vì lâu ngày không gặp nên toàn những lý do hợp lý cả, khó mà từ chối. Không uống là không đón nhận tình cảm chân thành của bà con, mà đón nhận nhiệt tình chén nào hết chén đó thì có lẽ mình phải xin nghỉ công tác một đến hai ngày để hồi sức.

Với Hoàng, anh bạn cùng học thời phổ thông năm nào, nay là người đứng đầu một cơ quan Nhà nước tại huyện nhà lại phàn nàn: Làm lãnh đạo như tôi cũng khổ lắm anh ạ, đôi khi anh chị em trong cơ quan họ cứ uống rượu triền miên suốt ngày, uống bất cứ lúc nào, rồi lại ảnh hưởng đến công tác trong cơ quan mà tôi cũng chưa có biện pháp gì để hạn chế được. Nhiều lúc cũng muốn nhắc nhở anh em nhưng lại nghĩ sợ mình đụng chạm đến phong tục, tập quán, nên rất khó khăn.

Rượu vào tình tan...

Nhìn hạnh phúc của đôi uyên ương Phương, Thùy bên cậu con trai 3 tuổi trong khu tập thể nhỏ bé ấy mà nhiều người thầm mơ ước. Cả hai đều công tác trong cơ quan Nhà nước, song với đặc thù công việc, Phương thường xuyên phải đi tiếp khách cho cơ quan. Thế rồi cái tổ ấm ấy cũng dần rạn nứt khi mỗi lần Phương đi uống rượu về, biết bao “lời hay ý đẹp” đến thượng vàng hạ cám, anh đều trút hết lên đầu vợ mình. Thùy cũng thường xuyên phải đón nhận những trận đòn vô cớ, thậm chí cả đứa con thơ tội nghiệp. Chưa hết, bao nhiêu tài sản, vật dụng trong nhà mà bấy lâu nay hai vợ chồng đã chắt chiu mua sắm cũng lần lượt “không cánh mà bay” ra sân mỗi lần anh say rượu. Thùy đã quá quen với những kiểu như thế của chồng mình, bởi dù có góp ý như thế nào, có tiếp thu đấy, nhưng khi đã say rượu rồi thì đâu lại hoàn đó. Đã có những lúc cô nghĩ đến con đường ly hôn, nhưng lại thương con, thương chồng mà không đành. Không biết cái tổ ấm nhỏ bé ấy rồi đây sẽ ra sao khi mà con đường đến với rượu của Phương ngày càng rộng mở.

Sinh ra và lớn lên tại một vùng quê nghèo của huyện Chợ Mới, Bắc Kạn, vốn dĩ là lao động thuần nông, cuộc sống còn nhiều khó khăn vất vả, chưa đầy 30 tuổi mà vợ chồng Thắng, Huyền đã có với nhau 3 mặt con. Vậy là 5 miệng ăn hàng ngày của gia đình chỉ trông vào vẻn vẹn 4 sào ruộng cấy lúa. Những lúc nông nhàn Thắng không chịu lo nghĩ kiếm việc làm thêm, mà suốt ngày tụ tập, la cà hàng quán, từ đó anh đã nghiện rượu từ lúc nào không hay. Khi trong người đã có hơi men thì dù ở bất cứ nơi đâu, chỗ nào anh cũng sẵn sàng chửi mắng, đánh đập hành hạ vợ con mà xóm giềng xung quanh chẳng ai dám can ngăn. Kết cục là vợ chồng phải ly hôn, 3 đứa con thơ, đứa lớn ở với mẹ, còn hai đứa nhỏ ở với ông bà nội và ông bà ngoại, chẳng biết rồi đây lớn lên, chúng sẽ ra sao.

Cần lắm-những bữa cơm không rượu

Một cách làm mang tính đột phá ở cơ quan Bộ CHQS tỉnh Bắc Kạn đang được đông đảo dư luận quần chúng và các cơ quan, ban, ngành đoàn thể trên địa bàn quan tâm và hoan nghênh, đó là việc thực hiện “những bữa cơm không rượu”. Chấp hành nghiêm Chỉ thị của Bộ Quốc phòng, Đảng ủy Bộ CHQS tỉnh ra chỉ thị nghiêm cấm mọi cán bộ, đảng viên uống rượu, bia buổi sáng, buổi trưa và trong giờ làm việc, cấm uống rượu, bia say, nghiêm cấm hạ sĩ quan, chiến sĩ uống rượu, bia. Mặc dù khi bước vào thực hiện, không ít người có cảm giác như bị hụt hẫng, song dần cũng thành quen. Giờ đây, mỗi khi tổ chức hội nghị hay liên hoan thì những mâm cỗ không rượu lại được cán bộ, chiến sĩ hưởng ứng rất tốt. Thượng úy Lê Trí Trung, trợ lý thanh niên Bộ CHQS tỉnh cho biết: Tôi thấy có tác dụng rất tốt, con người lúc nào cũng khỏe khoắn không thấy mệt mỏi, hơn nữa khi trong người không có hơi men thì làm việc cũng thấy thoải mái và nhanh nhẹn hơn. Khi dự hội nghị tại Bộ CHQS tỉnh, được cảm nhận bữa cơm không rượu, anh Hoàng Quốc Cường, trú tại tổ 12, phường Sông Cầu, thị xã Bắc Kạn vui vẻ tâm sự: Khi vào dự hội nghị, dù chỉ có một buổi sáng nhưng tôi đã xác định một ngày, vì thế nào buổi trưa cũng sẽ uống rượu thì buổi chiều sẽ mệt mỏi, không đến cơ quan được. Nhưng thật bất ngờ, bữa cơm hội nghị hôm đó không có rượu mà vẫn vui vẻ, rôm rả như thường. Hơn nữa, buổi chiều khi trở về cơ quan, tôi vẫn làm việc bình thường. Hiếm thấy ở cơ quan nào mà sau hội nghị, những bữa cỗ liên hoan lại không có rượu như thế! Thiết nghĩ, đã đến lúc các cơ quan, ban, ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội cần có biện pháp hữu hiệu hạn chế tình trạng lạm dụng bia, rượu ở cơ quan mình, vừa tiết kiệm tiền của của Nhà nước và cá nhân, vừa bảo đảm sức khỏe, song vẫn vui vẻ, đầy ý nghĩa như ở Bộ CHQS tỉnh Bắc Kạn.