QĐND - “Lạ thay! Cả Hà Nội sục sôi đi vào cuộc kháng chiến không hề run sợ, mà nô nức như đi trảy hội. Vương Thừa Vũ đứng trên tầng hai ở sở chỉ huy quan sát. Hà Nội rực cháy, tiếng súng nổ ầm ầm chát chúa cùng với tiếng pháo nổ nghi binh rền vang như những đêm giao thừa… Giờ phút thiêng liêng này hằn sâu và có lẽ cả cuộc đời Vương Thừa Vũ không bao giờ quên…”. Đó là một chi tiết xúc động trong hàng trăm câu chuyện xúc động về Trung tướng Vương Thừa Vũ, một người con của Hà Nội, đã từng giữ chức vụ Chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch Ủy ban quân chính Hà Nội khi giải phóng Thủ đô… Những câu chuyện xúc động này đã được Thiếu tướng, nhà văn Nguyễn Chu Phác, người đã từng làm thư ký cho tướng Vũ trong suốt 18 năm ghi lại và được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân cho in thành sách (*) vào đúng dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội.

Bìa cuốn sách

Đọc sách, người đọc dễ dàng nhận ra chân dung của vị tướng tài hoa, tác giả của cách đánh  “trùng độc chiến” trên mặt trận Hà Nội. Cách đánh từ trong đánh ra, ngoài đánh vào kìm giữ tiêu diệt địch, buộc địch phải đối phó với ta cả trong lòng thành phố lẫn ở các cửa ô. Kế hoạch tác chiến và thế trận vô cùng độc đáo, sáng tạo của Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội đã được Bộ Tổng chỉ huy duyệt, khen ngợi. 60 ngày đêm chỉ huy Mặt trận Hà Nội, ông luôn luôn theo dõi sát sao hằng ngày, hằng giờ từng trận chiến đấu của quân dân ba liên khu để có những quyết định kịp thời, điều động các tiểu đoàn Vệ quốc đoàn vừa chặn, vừa đánh, vừa tiêu hao địch bằng chiến thuật hết sức sáng tạo, thần diệu “hóa chỉnh vi linh” trên địa bàn các phố cổ, phố “Tây”, các cửa ô, và làng xã ngoại thành; vừa đánh vừa “đàm” ngay tại Ô Chợ Dừa, chủ động tấn công địch và chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài…

Người đọc sách còn bắt gặp hình ảnh người chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội dũng cảm lao vào đánh giáp lá cà với địch trên đê Vĩnh Tuy, người chỉ huy trưởng rơi nước mắt khi nghe thư của Bác Hồ gửi các chiến sĩ cảm tử quân Thủ đô và những lần phải xa Hà Nội…

Những mẩu chuyện về tướng Vương Thừa Vũ - Chủ tịch Ủy ban quân quản chỉ huy các cánh quân tiến vào giải phóng Thủ đô cũng đã được tác giả Nguyễn Chu Phác ghi lại làm người đọc xúc động. “…Đúng 15 giờ ngày 10-10-1954,  sau khi còi nhà hát thành phố nổi lên một hồi dài, quân nhạc cử Quốc thiều, lá cờ đỏ sao vàng - cờ của Tổ quốc tung bay trên đỉnh Cột cờ Hà Nội…

Vương Thừa Vũ cảm động đọc thư của Bác, lời mộc mạc, thiết tha: “…Tám năm qua, Chính phủ phải xa rời Thủ đô để kháng chiến cứu nước. Tuy xa nhau, nhưng lòng Chính phủ luôn luôn gần cạnh đồng bào. Ngày nay do nhân dân ta đoàn kết nhất trí, quân đội ta chiến đấu anh dũng, hòa bình đã thắng lợi, Chính phủ lại trở về Thủ đô với đồng bào. Muôn dặm một nhà, lòng vui mừng khôn xiết kể…”. Đọc đến đây, Vương Thừa Vũ không nén được xúc động, nước mắt rưng rưng, bật lên tiếng hô: “Hồ Chủ tịch muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!”…

Tác giả nhắc lại lời nói của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong buổi lễ kỷ niệm 15 năm ngày mất của người Chỉ huy trưởng mặt trận Hà Nội tài giỏi thay cho lời kết: “Bao trùm lên trên hết, Vương Thừa Vũ là một người cộng sản có đạo đức cách mạng, một vị tướng trí, dũng, nhân, tín, liêm, trung, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy”.

Phú Thọ
* Chuyện kể về tướng Vương Thừa Vũ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội-2010.