Những khẩu pháo trước đền nhà Lê

Đã hơn 20 năm nay, ba khẩu pháo tham gia trong chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng (từ tháng 4-1965) đang bị “bỏ rơi” ở Thái miếu nhà Lê (Đền nhà Lê) thuộc Cầu Bố - phường Đông Vệ (thành phố Thanh Hóa).

Theo ông Nguyễn Văn Giống, thủ từ của đền: “Ngày trước Bảo tàng tỉnh đóng ở đây, năm 1968 có ba khẩu pháo tham gia bảo vệ cầu Hàm Rồng được kéo về trưng bày. 20 năm sau, bảo tàng tỉnh dời đi nhường lại đất cho việc tôn tạo đền nhà Lê và để luôn 3 khẩu pháo ở lại “trông đền” với lý do: Đường hẹp không thể đưa pháo ra được”. Giờ đây, những khẩu pháo đang nằm lặng lẽ bên một góc vườn của khu đền, mặc cho nắng, mưa bào mòn, hư hại. Qua ngần ấy năm, ba khẩu pháo ngày xưa giờ chỉ còn một nòng nguyên vẹn, 2 nòng đã gỉ sét, vùi lấp dưới đất, các bệ pháo không còn cái nào. Nếu không có một nòng pháo chĩa thẳng lên trời thì người ta chỉ cho đấy là một đống sắt vụn…

Ông Giống cho chúng tôi biết thêm: Ngày trước những khẩu pháo nằm ngay trước cửa đền, nhưng khi tôn tạo, chúng tôi phải thuê người dịch chuyển sang một góc để tiện cho khách thập phương vào dâng hương. Do không có ai trông giữ, bảo quản, các khẩu pháo đã bị kẻ cắp lấy đi nhiều bộ phận. Chúng tôi cũng đã kiến nghị lên Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh để tìm cách giải quyết. Mấy lần thấy có người về nhưng đến nay vẫn chưa thấy chuyển đi.” Thiết nghĩ, hòa bình đã mấy chục năm, không thể vì lý do đường hẹp không di dời được mà các cơ quan chức năng để những khẩu pháo - vật chứng lịch sử của một thời oanh liệt - bị lãng quên.

Bài, ảnh: DUY THÀNH