Đây lắng hồn núi sông ngàn năm”… đến với mọi nhà. Từ đó, ngày 1-1 hằng năm trở thành ngày Truyền thống của Truyền hình Hà Nội.

Sau ngày miền Nam giải phóng, người Hà Nội ngoài việc đọc báo, nghe đài, còn có một niềm say mê mới là xem truyền hình. Truyền hình Trung ương lúc bấy giờ thử nghiệm phát hình đen trắng, nhưng người xem vẫn náo nức. Tối tối, cán bộ và nhân dân chờ xem thời sự, sau đó là xem phim truyền hình. Trong các câu chuyện hằng ngày, bao giờ cũng thấy chuyện phim “Trên từng cây số” hoặc cải lương “Cây sầu riêng trổ bông”… Trong các cuộc họp, nhiều cán bộ tấm tắc: Giá mà Thủ đô mình có truyền hình thì thông tin nhanh biết bao. Nhưng làm cách nào? Đất nước đang vô vàn khó khăn; chiến tranh biên giới Tây Nam, Mỹ cấm vận kéo dài... Nhưng khó thế, Đài Truyền hình Trung ương vẫn ưu tiên cho Truyền hình Hà Nội phát sóng thử nghiệm các chương trình truyền hình.

Phóng viên Truyền hình Hà Nội tác nghiệp tại Trường Sa.

Hơn ai hết, chúng tôi, những cán bộ, phóng viên Đài Truyền thanh Hà Nội lúc đó càng cháy bỏng khát vọng làm một chương trình Truyền hình Hà Nội. Đồng chí Trần Đình Hòe, Giám đốc cùng một vài cán bộ chủ chốt tìm gặp đồng chí Trần Lâm, Chủ nhiệm Ủy ban Phát thanh và Truyền hình Việt Nam xin ý kiến. Ý tưởng làm chương trình truyền hình của Thủ đô được ủng hộ nhiệt tình. Người đứng đầu ngành phát thanh, truyền hình cả nước lúc đó hào hứng thúc giục đài Hà Nội lập đề án, chỉ đường tới Đài Truyền hình Trung ương, Đài TP Hồ Chí Minh tham khảo kinh nghiệm, nhờ hợp tác, giúp đỡ. Ít lâu sau, chúng tôi đã phác ra một kế hoạch xin thành phố cho tổ chức lại bộ máy quản lý của đài, trong đó có việc xin làm thử nghiệm chương trình truyền hình Hà Nội, xin kinh phí đầu tư ban đầu. Theo gợi ý của đồng chí Nguyễn Văn Hán, Tổng giám đốc Đài Truyền hình Trung ương, chúng tôi vạch ra con đường vòng, đi từ nhỏ đến lớn, từ chỗ làm chuyên đề hằng tháng, rồi làm bản tin hằng tuần, nhờ Đài Truyền hình Trung ương phát sóng. Thời bấy giờ, truyền hình còn chủ yếu sản xuất bằng phim nhựa 16 ly. Toàn bộ việc quay, in tráng và dựng phim được Đài Trung ương nhận giúp. Chúng tôi được thành phố cho phép lập một Tổ biên tập truyền hình, ban đầu chỉ có 5 người vừa làm vừa học, vừa phát triển đội ngũ. Thậm chí nơi làm việc hàng ngày cũng được Đài Truyền hình Trung ương cho mượn một phòng bên cạnh Ban Thời sự của đài.

Đề án của đài Hà Nội được trình lên Thành phố. Được sự chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố ra quyết định về tổ chức và cấp 25.000 đồng để vào nhờ Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh mua giúp thiết bị. Cả năm 1978 chúng tôi ráo riết chuẩn bị để ngày mồng 1 tháng 1 năm 1979, trên kênh 6 của Đài Truyền hình Trung ương, lần đầu tiên phát thanh viên cất tiếng nói: “Chương trình Truyền hình Hà Nội xin kính chào các bạn”.

Truyền hình Hà Nội ra đời đúng lúc quân tình nguyện Việt Nam theo yêu cầu của bạn đã cùng quân dân Campuchia diệt Pôn Pốt và đồng bọn, giải phóng Campuchia. Với thời lượng ít ỏi, mỗi tháng 60 phút chuyên đề và mỗi tuần một bản tin 5 phút, chúng tôi cố gắng phản ánh sinh động cuộc sống của Hà Nội. Phóng sự Người Hà Nội trên phòng tuyến sông Cầu, khích lệ lớp trẻ sẵn sàng đi chiến đấu và phục vụ chiến đấu; Ghi nhanh về chống tiêu cực, điều tra về các gương điển hình sản xuất… tạo nên một luồng không khí mới trong đời sống tinh thần của người Hà Nội.

Từ thành công bước đầu, mỗi năm Truyền hình Hà Nội có thêm một bước tiến. Từ các bản tin và phóng sự đến mở các chuyên mục: “Hà Nội của chúng ta” phản ánh vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn người Hà Nội, “Hộp thư truyền hình” phản ánh nguyện vọng và tháo gỡ vướng mắc của người dân; “Địa chỉ cho tấm lòng từ thiện” tập hợp cố gắng của nhiều người, nêu cao tấm lòng nhân ái giúp đỡ nhau vượt qua những hoàn cảnh khó khăn. Theo đà phát triển chung, chương trình phim truyền hình nhiều tập, ca nhạc “Tiếng hát người Hà Nội” và cũng bắt đầu tập tường thuật trực tiếp bóng đá quốc tế, trong nước... bước đầu đáp ứng được nguyện vọng của cán bộ và nhân dân Thủ đô. Có được những thành quả như hôm nay, ngoài nỗ lực phấn đấu, học tập, rèn luyện của đội ngũ cán bộ phóng viên, Truyền hình Hà Nội mãi ghi ơn tấm lòng hào hiệp, tận tâm giúp đỡ của các thế hệ lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam, của lãnh đạo Thủ đô Hà Nội.

Mười năm sau, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 35 Ngày giải phóng Thủ đô, Truyền hình Hà Nội được phép ra hằng ngày trên kênh riêng với chương trình thời sự địa phương kịp thời và phong phú, với nhiều chuyên mục phổ biến kiến thức sâu rộng, thiết thực, nhiều chương trình phim truyện, trò chơi bổ ích và lý thú.

10 năm (1979-1989) cho một giai đoạn thử nghiệm, Truyền hình Hà Nội đã được lãnh đạo thành phố quan tâm chỉ đạo sâu sát về nội dung, cung cấp kịp thời nguồn lực để đầu tư thiết bị, đào tạo cán bộ… tạo nên bước đi vững chắc về mọi mặt cho 40 năm hoạt động, thiết thực phục vụ có hiệu quả công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô ngày một giàu đẹp.

ĐỖ GIA BÍNH - NGUYỄN TIẾN PHÚ