Gia đình Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh. Ảnh tư liệu

Đó là việc ra mắt tập sách Lưu Quang Vũ - Di cảo do TS Lưu Khánh Thơ biên soạn. Cuốn sách gồm nhật ký của Lưu Quang Vũ trong ba năm học cấp III đến trước lúc vào bộ đội với những suy tư về con người, cuộc đời; là những tâm sự, tình cảm với cha mẹ, bạn bè, những lời dặn dò em gái trước khi vào quân ngũ. Tập sách cũng giới thiệu những bài thơ anh làm trong giai đoạn 1971-1975 và những bài viết mới về anh đang được nhiều người đón đọc. Tập sách ra mắt công chúng ngày 24-8.

Sự kiện đặc biệt được quan tâm là việc ra mắt bộ phim tài liệu“Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh gửi lại” (ngày 25-8 trên sóng VTV - Do Nghệ sĩ ưu tú Nguyễn Thước và đạo diễn Bùi Tuấn thực hiện)- một bộ phim tài liệu hoàn toàn không có những hình ảnh động về hai nhân vật chính.

Cuộc đời của họ được tái hiện qua những tác phẩm họ “gửi lại” cho đời, những kí ức đẹp đẽ còn lưu giữ trong lòng gia đình, bạn bè và những người yêu quý tài năng của Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ.

Bộ phim được mở đầu bằng một khổ thơ trong bài Mây trắng của đời tôi, tên của tập thơ được những người thân tập hợp sau ngày anh mất:

Trên mái nhà, cao vút rừng cây

Trên rừng cây những đám mây xô dạt

Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng

Thơ tôi là mây trắng của đời tôi!

“Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh gửi lại” mang đến cho người xem một chân dung khá hoàn thiện về đôi vợ chồng nghệ sĩ này, trong đó hình ảnh Lưu Quang Vũ được khắc họa đậm nét từ khi anh sinh ra và lớn lên trên mảnh đất trung du phía Bắc, đến những dấu mốc trong cuộc đời sáng tạo đầy những biến động,cho tới khi tai nạn thảm khốc xảy đến với hai vợ chồng; còn Xuân Quỳnh xuất hiện như một bước ngoặt của cuộc đời và sự nghiệp sáng tạo của Lưu Quang Vũ, là ngọn nước mát đã thổi lên sức sống cho tất cả những mầm sáng tạo đang còn tiềm ẩn trong con người anh.

Bộ phim là những kí ức đẹp về cuộc đời của vợ chồng Lưu Quang Vũ và quan trọng nhất là những gì mà Vũ - Quỳnh “gửi lại” cho chúng ta: Đó là những bài thơ, những truyện ngắn và những vở kịch mà cho đến tận ngày hôm nay vẫn còn nguyên giá trị nghệ thuật và tính thời sự. Không hề bi lụy, bộ phim vẫn đầy xúc động với những tình cảm yêu thương gia đình, bạn bè và bao giờ cũng là trái tim yêu nghệ thuật đến vô cùng của họ.

Xem phim, chúng ta thấy lại một thi sĩ Lưu Quang Vũ hào hoa, một nhà viết kịch tài ba, đến nay vẫn có thể đánh giá là người đã góp phần làm nên thời đại hoàng kim của kịch nói Việt . Đó là những thời điểm có tới hơn 40 đoàn kịch công diễn kịch Lưu Quang Vũ trong một đêm. Những vở diễn liên tục 150 suất diễn trên cùng một sân khấu và hàng loạt các vở diễn như: Tôi và chúng ta, Đỉnh cao mơ ước, Lời thề thứ chín, Tin ở hoa hồng, Ông không phải bố tôi, Lời nói dối cuối cùng, Nàng Sita, Hoa cúc xanh trong đầm lầy, Hồn Trương Ba, da hàng thịt… đã vinh danh nhiều nghệ sĩ và diễn viên, quan trọng hơn là làm say mê trái tim của rất nhiều những người yêu kịch cả trong và ngoài nước.

Bộ phim cũng cho ta thấy một nhà thơ Xuân Quỳnh luôn mãnh liệt và say mê trong nghệ thuật; luôn mạnh mẽ và cũng rất đỗi yếu mềm trong cuộc sống đời thường. Một Xuân Quỳnh có những lúc lòng tràn đầy hy vọng, và cũng có những lúc bi quan thốt lên “Trái tim này giờ chẳng còn có ích/Cho anh yêu, cho công việc, bạn bè…” (Thời gian trắng). Và cũng qua bộ phim, người xem sẽ thấy đôi vợ chồng tài danh này không chỉ gửi lại cho đời những câu thơ, những vở kịch hay mà còn gửi lại cả những tình cảm thương mến trong lòng bạn bè qua sự quan tâm họ dành đến nhau khi còn sống, giữa thời buổi bao cấp với bao khó khăn.

Và công chúng hôm nay vẫn nhớ về anh chị như nhớ về những tài năng lớn đã vội vã ra đi khi vẫn còn chưa kịp kết hết những trái ngọt nhất trong vườn tài năng của mình, như bài thơ mà Lưu Quang Vũ đã viết gửi Xuân Quỳnh trong những ngày chị nằm viện…

Vở kịch lớn, bài thơ hay nhất

Dành cho em chưa kịp viết tặng em

Tấm màn nhung đỏ thắm

Mới bắt đầu kéo lên

Những ngọn nến lung linh quanh giá nhạc

Bao nỗi khổ niềm yêu thành tiếng hát…

(Lưu Quang Vũ - Thư viết cho Quỳnh trên máy bay, 6-1988)

Vào đêm 28-8, tại Nhà hát Tuổi trẻ, công chúng yêu kịch Lưu Quang Vũ sẽ có một đêm đáng nhớ với tên gọi “Đêm Lưu Quang Vũ”. Đêm diễn sẽ công diễn các trích đoạn đã được nhiều người yêu mến như: Nàng Sita (Chèo Hà Nội), Lời thề thứ chín (Kịch Quân đội), Điều không thể mất (Nhà hát Tuổi Trẻ), Đôi dòng sữa mẹ (Chèo Hải Phòng).

Lễ tưởng niệm chính thức hai nghệ sĩ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh sẽ diễn ra ngày 29-8 do Hội Nhà văn, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam và gia đình của hai thi sĩ phối hợp tổ chức.

Huyền Thanh