Các chiến sĩ phân đội 702 tham quan Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng

Thành cổ Quảng Trị-một địa danh đã đi vào lịch sử như một huyền thoại. Qua phim ảnh, sách báo, thế hệ trẻ chúng tôi đã từng biết đến Thành cổ Quảng Trị như là một trong những biểu hiện rực rỡ nhất về lòng quả cảm, đức hy sinh và chủ nghĩa anh hùng cách mạng của quân dân ta. Vì vậy, khi vào tham quan Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng, chúng tôi cùng các bạn trẻ ở đại đội 2-phân đội 702 dừng lại khá lâu trước gian trưng bày hiện vật, hình ảnh của Đoàn Đồng Bằng tham gia chiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị. Trung úy chuyên nghiệp Nguyễn Thị Thủy, hướng dẫn viên của Bảo tàng giọng chùng xuống khi tay chị chỉ vào viên gạch rêu phong được đặt ngay ngắn trên mặt bàn:

- Các đồng chí ạ! Đây là một trong số ít viên gạch còn vẹn nguyên đã sót lại ở Thành cổ Quảng Trị. Sau 81 ngày đêm, nơi đây đã phải gánh chịu “sức mạnh” của 11 triệu tấn bom đạn, tính bình quân kẻ thù đã giội 4 tấn bom đạn xuống 1m2 trên mảnh đất này. Sống trong “mưa bom, bão đạn”, nhưng các cán bộ, chiến sĩ Đoàn Đồng Bằng vẫn quyết tâm chốt giữ với một ý chí sắt đá: Còn hơi thở cuối cùng cũng giữ bằng được từng tấc đất thiêng liêng của Thành cổ Quảng Trị.

Được tận mắt chứng kiến những hiện vật, hình ảnh liên quan đến quá trình xây dựng, chiến đấu của Đoàn Đồng Bằng, nhiều chiến sĩ trẻ không khỏi ngỡ ngàng và tự hào về những chiến công oanh liệt, góp phần tô đẹp thêm những trang vàng lịch sử của Binh đoàn Quyết Thắng.

Trong đội hình các đơn vị chủ lực của Quân đội ta, thật hiếm có đơn vị nào có một vinh dự đặc biệt như Đại đoàn Quân Tiên Phong. Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng đã dành vị trí trang trọng nhất để ghi lại dấu ấn và thời điểm Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Quân Tiên Phong tại Đền Hùng (Phú Thọ) trước khi đơn vị về tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Hình ảnh Bác Hồ đang ngồi trò chuyện thân mật với bộ đội qua lời dặn dò bất hủ: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” là điểm nhấn nổi bật nhất ở gian trưng bày về Đoàn Quân Tiên Phong. Cùng với đó, hình ảnh đại đội trưởng Lê Gia Định, người chiến sĩ quyết tử quân của Trung đoàn Thủ Đô ôm bom ba càng lao vào xe tăng địch ngay trước thềm Bắc Bộ phủ của những ngày đầu toàn quốc kháng chiến (tháng 12 năm 1946) cũng góp phần tôn lên vẻ đẹp hào hùng của gian trưng bày.

Trung úy Nguyễn Thị Thủy cho biết:

- Từ các cựu chiến binh tóc đã bạc trắng đến các chiến sĩ binh nhất, binh nhì khi vào tham quan gian trưng bày này đều không khỏi xúc động trước tình cảm thân thương, gần gũi mà Bác Hồ đã dành cho bộ đội ta và tinh thần quả cảm vô song của các chiến sĩ quyết tử quân năm xưa. “Ưu thế” của giáo dục truyền thống qua các hiện vật, hình ảnh cụ thể ở bảo tàng, chính là ở chỗ đó.

Trước đây, Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng nằm khá xa mặt đường, không thuận tiện cho việc ra vào, tham quan của bộ đội, nhân dân địa phương và du khách trong và ngoài nước. Trong dịp kỷ niệm 35 năm ngày truyền thống Binh đoàn (24-10), Bảo tàng đã được đầu tư xây dựng mới, khang trang, to đẹp ngay bên cạnh cổng doanh trại của cơ quan Binh đoàn. Hệ thống trưng bày ngoài trời nằm trong khuôn viên Bảo tàng bao gồm một số hiện vật là súng, pháo, xe tăng, vũ khí của các đơn vị trong Binh đoàn đã trực tiếp tham gia ở các chiến trường trọng điểm. Nhà bảo tàng ba tầng với diện tích sử dụng 1.200m2 trưng bày gần 4.000 hình ảnh, hiện vật, tư liệu. Các gian trưng bày được gắn kết với nhau vừa có tính chuyên sâu, vừa có tính kế thừa, phát triển thể hiện rõ quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Binh đoàn trong 35 năm qua.

Đã một lần vào tham quan Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng, ai cũng cảm nhận được quá khứ hào hùng của một binh đoàn chủ lực được thể hiện sinh động ở mỗi hình ảnh, hiện vật “biết kể chuyện lịch sử truyền thống”. Giám đốc Bảo tàng Vũ Hồng Phong cho chúng tôi biết thêm một thông tin thú vị: Cụm tượng chiến sĩ Binh đoàn trong bảo tàng được đặt trang trọng trên nền mảnh đất lịch sử, nơi mà cách đây hơn 2.000 năm về trước Người Anh hùng áo vải Quang Trung-Nguyễn Huệ đã chọn làm điểm tập kết lực lượng nghĩa quân trên đường ra thành Thăng Long để đánh đuổi quân Thanh xâm lược. Đó như một thông điệp thể hiện ý nghĩa: Chính mảnh đất anh hùng này đã sản sinh, nuôi dưỡng và tôi luyện nên một Binh đoàn Anh hùng của Quân đội ta.

Bài và ảnh: NGUYỄN VĂN HẢI