Gần 10 năm nay cụ Mai Trọng Phước – 83 tuổi, cựu đại tá quân đội ngày ngày cặm cụi sưu tầm những bài thuốc dân gian hay từ báo, tạp chí, đem đóng thành những tập sách nhỏ, để tặng đồng đội cựu chiến binh, bệnh binh và những người bị nhiễm chất độc da cam…

Tôi gặp cụ Phước cũng rất tình cờ. Thấy nhiều bà con hàng xóm và các bạn thanh niên đầu phố Phan Đình Phùng kể chuyện, một cụ già ở cùng phố, ngày nào cũng mang bài báo in các bài thuốc nam hay đi đánh máy, in ra nhiều bản và đóng thành sách mỏng, sau đó cụ mang đi tặng và phân phát miễn phí.

Chúng tôi đến thăm cụ Phước tại nhà riêng, số 8 Phan Đình Phùng, Hà Nội nghe cụ ngồi nhỏ nhẹ kể chuyện: “Tôi quê ở Lệ Thủy-Quảng Bình, nguyên là trung đoàn trưởng trung đoàn 592-Bộ đội xăng dầu. Trong chiến tranh chúng tôi chiến đấu tại A Sầu, A Lưới, tỉnh Quảng Trị, làm nhiệm vụ vận chuyển và cung cấp xăng dầu từ các kho dự trữ bí mật cho các mặt trận, các kho nhiên liệu nằm ngay trên tọa độ bị máy bay giặc đánh phá ác liệt nhất, nhằm ngăn chặn và triệt phá nguồn tiếp tế của ta tại Trường Sơn. Bộ đội xăng dầu bám trụ kiên cường và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được phân công, nhưng hàng nghìn đồng đội của chúng tôi đã hy sinh, bị thương, bị nhiễm chất độc da cam tại mặt trận…”.

Đất nước hòa bình, người lính các trung đoàn 592, 552, 571 lần lượt trở về quê hương đoàn tụ với gia đình. Các hội cựu chiến binh các tiểu đoàn, trung đoàn và địa phương được thành lập nhằm giúp đỡ, động viên nhau trong cuộc sống. Mỗi lần vào dịp kỷ niệm ngày thành lập quân đội, thành lập đơn vị, chúng tôi tổ chức gặp nhau lại thêm những cảm xúc mãnh liệt, nuôi dưỡng tình cảm gắn bó sống chết có nhau.

Cụ Phước tâm sự: “Mình được về nghỉ hưu sống với gia đình ở thành phố, có nhiều điều kiện hơn hẳn so với anh em đồng đội ở các tỉnh vùng sâu, vùng xa. Ngày gặp mặt cũng chỉ tặng nhau gói quà nhỏ thể hiện sự quan tâm đến nhau. Tôi hay đọc báo, đọc tạp chí thấy có nhiều bài thuốc hay, cây thuốc lại mọc sẵn ngay tại vườn nhà, bờ ao, bờ ruộng mỗi làng, dễ tìm hái hay mua cũng rẻ tiền. Anh em mình tuổi cao, lại hay mắc nhiều bệnh, dùng thuốc tây mất nhiều tiền lắm, nếu dùng thêm cả thuốc nam vừa sẵn có dễ tìm ngay tại nhà giúp thêm cho căn bệnh bớt đi, tăng thêm được sức khỏe thì quý quá. Tôi nảy ra ý định sưu tầm thu thập tất cả những bài thuốc dân tộc từ sách báo, từ thư viện quân đội, đóng thành những tập sách nhỏ, mang đi tặng đồng đội…”. (Cụ nở nụ cười hạnh phúc).

Các bài thuốc sưu tầm của cụ Phước được chọn lọc phù hợp với sức khỏe người cao tuổi, cho thương binh bệnh binh. Thuốc vườn nhà cùng tam thất, mật ong, nghệ đen dùng chữa các bệnh huyết áp, điều hòa nhịp tim, cầm máu, chống suy lão, chống ung thư. Bột nghệ đen với mật ong dùng chữa u bướu, ngực bụng chướng đau, ăn uống không tiêu (theo Tri thức trẻ). Bài thuốc Nga truật-nghệ tím, tam nai, nghệ đen, nghệ xanh dùng củ và rễ cây chữa bệnh đường tiêu hóa. Long nhãn nhục, thục địa hoàn, đương quy dùng bổ huyết lợi gan…

Ngoài các bài thuốc dân gian quý hay, cụ Phước còn sưu tập các bài viết về bảo vệ sức khỏe cho người cao tuổi như: Làm gì để chống lại quá trình lão suy, lạc quan, có tuổi thọ cao hơn, luyện tập giúp bộ não trẻ trung hơn, chế độ ăn người bị bệnh thận, phương thuốc phòng chữa bệnh ung thư, thuốc vườn nhà… từ các báo Quân đội nhân dân, Nhân Dân, Tiền phong, Tri thức trẻ, báo Khoa học đời sống… Cụ gom góp các bài viết sưu tầm lại, đóng thành sách nhỏ, mang ra đầu phố in mỗi lần 500 quyển đến 1.000 quyển, tùy theo số lượng bạn bè, đồng đội đến tham dự buổi gặp mặt, cụ tặng mỗi người một quyển.

HOÀNG NAM