QĐND - Vỏn vẹn có hai ngày nhưng Ngày Hội An ở TP Hồ Chí Minh đã đem đến cho du khách những cảm xúc rất riêng về  nét văn hóa đặc sắc của một đô thị sầm uất ở thế kỷ XX. Đặc biệt, với những người con xa quê hương Quảng Nam, họ cảm nhận được hương vị quê nhà và nối rộng tình anh em, bè bạn.

HỒN QUÊ NƠI PHỐ THỊ

Chiều cuối tuần, đường sá TP Hồ Chí Minh càng trở nên nhộn nhịp, tấp nập. Vậy mà, chỉ một không gian nhỏ vừa cổ kính vừa lãng mạn mang tên Phố cổ Hội An ở Khu Đông Hồ - Kỳ Hòa (quận 10) đem đến cho con người sự tĩnh lặng, thoải mái lạ thường. Nói là cổ kính bởi du khách dễ dàng tìm thấy những nếp nhà cổ phủ đầy rêu xanh, những cánh cửa gỗ bạc màu, những tam quan đình chùa xiêu vẹo... Nói là lãng mạn bởi người Hội An ít dùng đèn điện mà dùng ánh sáng dìu dịu tỏa ra từ lồng đèn, nến... khiến khách lãng du cảm thấy dễ chịu. Dù lần đầu tiên được tổ chức ở TP Hồ Chí Minh nhưng Ngày Hội An đã tái tạo rõ nét cái hồn quê phố thị, nơi có những ông đồ ngồi viết thư pháp, những người đánh cờ bên sông, cô gái ngồi chuốt gốm, đan những chiếc đèn lồng. Rồi tiếng hò reo của con trẻ đang chơi trò đập nồi, các nghệ sĩ hát bài chòi và từng tốp người hát dân ca, hò khoan đối đáp.

Cổng vào khu Phố cổ Hội An tại TP Hồ Chí Minh.

Ông Võ Phùng, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thể thao Hội An cho biết: Ban tổ chức muốn tạo nên một ấn tượng lạ cho bà con đồng hương Quảng Nam và cả du khách nơi khác bằng một không gian đa sắc màu, hấp dẫn nhưng yên tĩnh đặc trưng của Hội An. Nói đến văn hóa Hội An không thể chỉ trong hai ngày hay vài trang sách mà người ta có khi dùng cả cuộc đời để nghiên cứu. Ý nghĩa thật sự của Ngày Hội An mong muốn giới thiệu đến công chúng TP Hồ Chí Minh và bạn bè thế giới nét văn hóa riêng của người con xứ Quảng thông qua một số hoạt động văn hóa truyền thống trò chơi dân gian, ẩm thực, chuốt gốm, sáo tre… được các nghệ nhân cùng du khách tham gia.

Thật vậy, khung cảnh buôn bán một thời xa xưa của Hội An hiện ra qua những gióng, thúng, cót, chiếu, nón lá… Không chỉ vẻ đẹp độc đáo, cổ kính của quần thể kiến trúc giàu giá trị văn hóa nhân văn, Hội An còn mang vẻ đẹp của hồn người xưa với những nét đẹp hài hòa, sinh động của sắc màu, nhịp điệu của đất trời và hồn người phố Hội. Đó là một phần cuộc sống đời thường của người phố cổ bằng vô vàn các phương tiện sinh hoạt như lu nước, xe đạp, quang gánh…

Chị Hoàng Thị Minh, quận Tân Bình tâm sự: “Tôi cùng gia đình từ Quảng Nam vào đây sinh sống đã hơn 10 năm. Ánh đèn lồng cùng với những văn hóa phố cổ đọng lại khá nhiều trong tâm trí tôi. Chính vì thế, gia đình tôi đến đây trọn cả hai ngày tổ chức vì chúng tôi vui như thể được trở lại quê nhà”.

THẮT CHẶT TÌNH QUÊ

Có thể Ngày Hội An ở TP Hồ Chí Minh không thể truyền tải hết kho văn hóa phong phú, đa dạng của vùng đất từng là thương cảng sầm uất trước đây. Nhưng cái hương vị ẩm thực xứ Quảng, đậm đà chất miền Trung hòa quyện với giọng nói đặc sệt của những người con xứ Quảng Nam tạo cho du khách thưởng ngoạn một cảm giác như đang đi ngay trên những con đường xưa cổ của Hội An. Những cái bắt tay nồng ấm, vòng tay ôm chặt tình đồng hương và nụ cười hạnh phúc ngày gặp mặt của những người từng sinh ra và lớn lên tại Hội An, Quảng Nam mà họ đã từng biết nhau hoặc được gặp nhau ở đây càng làm cho không gian phố cổ vừa gần lại vừa mở vươn rộng ra xa. Vừa ăn đĩa bánh hoa hồng, bác Trần Văn Nam, quận Phú Nhuận tâm sự: Hai mươi năm rồi không được về Hội An, nhớ lắm... Ngày trẻ lo đi làm nuôi con, giờ sức khỏe không cho phép nữa. Ăn đĩa bánh mà nhớ quê quá. Tôi dẫn mấy đứa cháu đi theo cho chúng hiểu được văn hóa của cha ông ngày trước mà luôn hướng về đất tổ của mình.

Chơi hát Bài chòi, một nét văn hóa đặc sắc của Hội An.

Có một người luôn túc trực ở khu tổ chức, sẵn sàng hướng dẫn bà con đến tham quan. Đó là ông Nguyễn Sự, Bí thư thành ủy Hội An. Ông Sự cho biết: Từ bao đời nay, thị dân Hội An vẫn sống cùng phố cổ, sống với phố cổ, sống vì phố cổ, cuộc sống đời thường diễn ra trong lòng phố cổ nên từng công trình kiến trúc cổ đều là cái hồn văn hóa của người Hội An. Nhưng thú thật, ai đã từng đến Hội An rồi mới hiểu: Những gì to tát, vĩ đại, cầu kỳ... không phải là Hội An. Bé bé và xinh xinh mới là Hội An. Đây sẽ là sự kiện làm ấm lòng những người con xa xứ không có cơ hội về thăm quê. Con em đất Hội An sinh ra và lớn lên tại thành phố này chưa có điều kiện thấu hiểu mảnh đất cha ông sẽ biết nhiều hơn về quê hương, từ đó sống có trách nhiệm, ra sức học hành, làm việc, xứng đáng là người con Hội An.

Khi màn đêm xuống, góc phố cổ thêm lung linh bởi những chiếc đèn lồng đặc trưng. Từng nhóm nhỏ, trong đó có cả người nước ngoài hay các em bé được cha mẹ, ông bà dẫn đến, say sưa nhìn ngắm chiếc đèn lồng, mái ngói rêu phong hay nếm thử hương vị đặc biệt của món lục tào xá rồi bánh bao, bánh vạc, bánh bèo... Những đồng hương Hội An hay chỉ là những du khách đến tham quan được ngồi quây quần quanh chiếc đèn dầu, thưởng thức một tô cao lầu còn nóng hổi, thơm lừng mùi thịt là cảm giác không dễ có được giữa lòng thành phố sôi động này.

Bài và ảnh: LÊ HÙNG KHOA