“Đố anh chị, trong số các bảo vật quốc gia của chúng ta, bảo vật nào là hình tượng của đất nước?”. Đó là một trò chơi nhỏ của chị Nguyễn Thị Thu Hoan, Trưởng phòng Giáo dục, công chúng (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam) khi giới thiệu với chúng tôi về 18 bảo vật quốc gia đang được lưu giữ tại đây. Sau nhiều ý kiến được đưa ra, trong vai trò hướng dẫn viên của bảo tàng, chị Nguyễn Thị Thu Hoan đưa ra lời giải về Trống đồng Ngọc Lũ. Không những mang giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, tôn giáo tín ngưỡng, quân sự và thể chế chính trị, Trống đồng Ngọc Lũ còn chứa đựng giá trị tri thức của người Việt. Chiếc trống với cấu tạo lý hóa kỳ diệu, kỹ thuật bí ẩn này là những thách đố mà đến nay các chuyên gia Nhật Bản chưa có lời giải, dù ít nhất 5 lần đúc thử nhưng đều không thành công.

Với cách giới thiệu thể hiện sự hiểu biết sâu rộng của chị Thu Hoan thực sự cuốn hút chúng tôi, những du khách đến bảo tàng muốn tìm hiểu về lịch sử Việt Nam. Tuy cho rằng, hướng dẫn viên là yếu tố quan trọng để thu hút du khách đến với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, nhưng chị vẫn tỏ ra băn khoăn vì một số hướng dẫn viên trẻ, mới vào nghề vẫn có lúc giới thiệu sai về hiện vật. Chẳng hạn, có lần chị vô cùng kinh ngạc khi tình cờ nghe được một hướng dẫn viên giới thiệu phù điêu Shiva múa với khách nước ngoài rằng, Chăm-pa là nền văn hóa của... Cam-pu-chia (!). Vì thế, tránh cho du khách bị nghe những thông tin chưa đúng về lịch sử là một trong những lý do Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam đưa hệ thống Audio Guide vào sử dụng. “Chúng tôi khuyến khích du khách sử dụng hệ thống hiện đang được miễn phí này để có được những thông tin chính xác nhất về hiện vật của bảo tàng. Hơn nữa, đây cũng là “hướng dẫn viên” lịch sự bởi không gây ồn ào cho xung quanh”, chị Nguyễn Thị Thu Hoan nói.

Hiện nay, hệ thống 50 đầu chia Audio Guide của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam được thuyết minh bằng hai ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh. Mỗi đầu máy gồm 90 bài giới thiệu về các hiện vật của bảo tàng. Du khách có Audio Guide chỉ cần đi gần tới hiện vật, hệ thống giới thiệu sẽ tự động bắt sóng, nhận dạng và giới thiệu cho du khách về hiện vật đó. Ngoài ra, hệ thống này còn thuận lợi cho du khách vì không cần đặt lịch với hướng dẫn viên bảo tàng và đặc biệt thuận lợi khi đi một mình hoặc nhóm nhỏ. Thời gian tới, bảo tàng vẫn tiếp tục cải tiến cài đặt của hệ thống này với 3 ngôn ngữ, đánh số thứ tự hiện vật để bảo đảm chính xác hơn, nhiều lựa chọn hơn cho du khách như nghe từng phần, nghe chuyên đề, nghe bảo vật quốc gia hoặc giới thiệu đầy đủ kéo dài 3 giờ đồng hồ…

Được biết, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam còn chuẩn bị đưa vào sử dụng hệ thống giới thiệu bằng cách tích hợp với điện thoại thông minh. Khi đó, bằng cách cài đặt phần mềm nhỏ gọn, chỉ cần đưa điện thoại đến gần hiện vật là du khách đã có thể được nghe giới thiệu chi tiết về hiện vật đó.

Bài và ảnh: HUY AN