Nhà báo, trung úy Nguyễn Kim Oanh trong chuyến công tác tại đảo Bạch Long Vĩ

QĐND - Hồi mới tập tọe vào nghề viết báo, tôi có ý nghĩ rằng các nhà báo nữ có lợi thế hơn cánh nhà báo nam. Khoảng vài ba năm sau, khi đã hiểu hơn về nghề báo, tôi lại thấy không phải vậy, mà đúng là nhà báo nam lợi thế hơn nhà báo nữ. Đến nay, khi đã hiểu rõ nghề báo tôi lại trở lại với ý nghĩ ban đầu: Nhà báo nữ lợi thế hơn…

Cách suy nghĩ của tôi phần nào nói lên “sự phức tạp” của nhà báo nữ. “Sự phức tạp” đó cũng hiện diện trong bản chất tâm lý, sinh lý nói chung của phái nữ. Có mấy yếu tố giúp nhà báo nữ nhập cuộc nhanh hơn đồng nghiệp khác giới.

Thứ nhất, đó là lợi thế diễn đạt. Điều này được tôi “chiêm nghiệm” từ những đồng nghiệp trong Báo Quân đội nhân dân của chúng ta và từ hàng chục cô sinh viên ngành báo chí thường đến với Phòng Biên tập Văn hóa-Thể thao của chúng tôi thực tập mỗi năm. Tôi thấy họ có thể tâm sự rất dài về một chủ đề. Và điều đáng kinh ngạc nhất là vốn từ vựng “dày” khủng khiếp đã giúp họ duy trì đề tài trong một khoảng thời gian dài lê thê. Với họ, những nhà báo nữ, không bao giờ có chuyện chán một đề tài nào đó vì “bí từ”.

Thứ hai, đó là lợi thế khai thác. Với mỗi “đối tượng”, mỗi nhân vật họ đều biết cách để gần gũi, cảm thông, chia sẻ, thậm chí nếu cần họ có thể khóc cùng câu chuyện của nhân vật. “Đối tượng” nào có thể ngừng chia sẻ với họ? Có câu chuyện hay nào mà nhà báo nữ không thể khai thác được? Dường như thiên chức làm em, làm chị, làm vợ, làm mẹ… đã giúp các nhà báo nữ của chúng ta gần gũi với mọi người hơn. Lợi thế của giới tính này có thể hơn cánh đàn ông một cách tuyệt đối.

Thứ ba, lợi thế về cảm xúc. Những nhà báo nữ cũng là những độc giả khả kính. Họ có thói quen xem, đọc, nghe, một thông tin nào đó khá lơ đãng. Nhưng nếu đó là một tin bài để lại ấn tượng, khiến họ xúc động họ sẽ nhớ… rất dai. Lần tôi đi công tác tại miền Trung, một nữ đồng nghiệp rủ tôi đi tìm một nhân vật của một bài báo từ vài năm trước. Không phải nhân vật của cô từng viết, mà là nhân vật của một bài báo. Miền Trung nắng gió, thông tin xa xăm, nhưng chúng tôi đã tìm được. Cô nhà báo gặp chỉ để nghe lại câu chuyện từ chính nhân vật kia. Sau này tôi biết, bài ký của cô về nhân vật đó “suýt” được giải Báo chí quốc gia. Trường hợp khai thác những bài viết từ cảm xúc riêng đó không phải hiếm gặp ở những nhà báo nữ. Dường như trong mỗi nhà báo nữ đều đã “tiềm tàng” một khả năng như vậy. Những cảm xúc bùng nổ, thăng hoa họ sẽ viết rất nhanh và rất hay, chi tiết nhiều và đắt.

Vậy là họ hơn những nam đồng nghiệp khá nhiều lợi thế. Vậy tại sao có lúc tôi lại không nghĩ như vậy. Chỉ đơn giản là nhà báo nữ gặp nhiều khó khăn hơn cánh đàn ông: Họ không thể đi lại quá nhiều và quá lâu, vì họ còn trách nhiệm đối với gia đình, tổ ấm của riêng họ; họ không thể bá vai bá cổ, nằm đầu gối trên tay, chân gác lên chân, tâm sự thâu đêm suốt sáng với nhân vật; họ cũng không thể khề khà vừa nhậu vừa thu thập thông tin … Ở chừng mực nào đó, cánh nhà báo nam, chiếm những “tiện nghi” nhất định. Song về lâu dài, nói như cánh nhà báo thể thao “phong độ là nhất thời, còn đẳng cấp là vĩnh viễn”, với những lợi thế rất riêng của mình nhà báo nữ hoàn toàn có thể khẳng định tài năng của mình trong nghiệp báo.

Nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam xin gửi lời chúc tốt đẹp nhất đến tất cả chị em phụ nữ chúng ta và đặc biệt là những nhà báo nữ.

Bài và ảnh: Anh Lê