Kể từ tháng 3 năm 1992 cho đến nay, cuộc vận động xây dựng môi trường văn hóa trong các đơn vị Quân đội đã tròn 15 năm. Đến tháng 4 năm 2000 cuộc vận động xây dựng môi trường văn hóa trong các đơn vị quân đội trở thành một bộ phận của phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa do Nhà nước phát động.

Nếu nhìn nhận yếu tố văn hóa có trong tất cả các hoạt động của con người, thì trong lĩnh vực quân sự, cuộc vận động đã tạo ra nhiều chuyển biến tốt đẹp trên tất cả các mặt của đời sống quân đội. Các đơn vị trong toàn quân đã có những bước thay đổi cơ bản, chất lượng đời sống vật chất và tinh thần không ngừng được nâng cao, thành tựu đó là những đóng góp lớn cho mục tiêu xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.

Một sự tác động trực tiếp không kém phần quan trọng đến đời sống vật chất và tinh thần của bộ đội là vấn đề ăn ở, một tiêu chí của cuộc vận động. Đây là một cái đích phải phấn đấu của các đơn vị quân đội do cuộc vận động đề ra. Sau 15 năm thực hiện cuộc vận động, dường như đơn vị nào cũng có nơi ăn, chốn ở đàng hoàng, có cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, có nếp sống chính quy, nền nếp. Nếu đơn vị nào đó chưa kịp được đầu tư xây dựng thì nền nếp ăn ở cũng gọn gàng, ngăn nắp thể hiện đã có con mắt nhìn và bàn tay tổ chức mà nên. Cái nếp gọn gàng ngăn nắp ấy còn thể hiện rõ ở trận địa, thao trường (với các đơn vị huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu) nơi học tập, công tác, lao động sản xuất (với mô hình các đơn vị còn lại). Đặc biệt cái chung nhất, nổi lên như một nét đặc thù văn hóa của các đơn vị quân đội ta là mô hình nhà ở, vườn cây, ao cá, giàn bầu, giàn bí, luống rau. Với những cây mít, cây nhãn, cây xoài sum sê rủ bóng xuống sân nhà, có chim hót, có tiếng gà gáy, chó sủa, nét thân quen gần gũi của làng quê Việt Nam gây cảm giác đầm ấm như đang trong thôn xóm của mình.

Trong bữa ăn của bộ đội hiện nay đã vượt qua mức đầy đủ. Một phần cơ bản do Bộ Quốc phòng bảo đảm. Thêm một phần không nhỏ từ nguồn lao động rất có truyền thống từ trong kháng chiến của bộ đội ta. Xa hơn nữa là tư tưởng "ngụ binh ư nông" của cha ông ta trong lịch sử đấu tranh của dân tộc. Đã có đơn vị đạt tới mức đóng góp trên dưới một triệu một người một năm. Toàn bộ những thu nhập ấy đều nhằm vào việc nâng cao chất lượng bữa ăn của cán bộ, chiến sĩ. Nhiều thân nhân của bộ đội đến thăm con em mình đã ngạc nhiên và sau đó rất yên tâm về đời sống của con em mình ở đơn vị.

"An cư mới lạc nghiệp", ông cha ta thường nói như vậy nên chỗ ở, nơi làm việc, sinh hoạt của bộ đội là cơ sở cho việc ổn định tâm sinh lý của bộ đội. Tuy nhiên đó cũng mới chỉ là những yếu tố ban đầu cần thiết, mục tiêu bồi dưỡng tình cảm, tâm hồn, nhân cách người chiến sĩ không thể không nói đến yếu tố chuyển tải và tiếp nhận các giá trị văn hóa thông qua đọc, xem, nghe, từ sách, báo chí, các chương trình phim, sân khấu, ca múa nhạc…

Cho đến nay, các thiết chế văn hóa Quân đội, bộ máy sản xuất và chuyển tải giá trị văn hóa luôn luôn là lực lượng khá ổn định và được quan tâm kiện toàn. Văn hóa đọc có báo Quân đội nhân dân và các ấn phẩm của báo, tạp chí Văn nghệ Quân đội với truyền thống có nhiều truyện ngắn hay, Xuất bản Quân đội với khối lượng và chất lượng lớn nổi trội về các tập tiểu thuyết, hồi ký, hệ thống báo, tạp chí của các ngành, các đầu mối, cùng với các ấn phẩm khác của bên ngoài, có thể nói cung cấp đủ phần đọc cho việc tổ chức khai thác, phát huy giá trị của nó vào đời sống Quân đội. Việc tổ chức đọc cho bộ đội ngoài hệ thống thư viện các cấp, đến tủ sách phòng Hồ Chí Minh, cặp sách thao trường đều hướng về một đích là phục vụ bộ đội. Tương tự, việc tham quan học tập có hệ thống bảo tàng, nhà truyền thống, việc "xem" có hệ thống 14 đoàn nghệ thuật, các tổ đội tuyên truyền văn hóa, các hoạt động nghệ thuật quần chúng và các đơn vị nghệ thuật ngoài vào biểu diễn theo Quy định 3425 của Bộ Quốc phòng, cùng với Điện ảnh Quân đội, Điện ảnh Biên phòng, Truyền hình Quân đội, Truyền hình Việt Nam, truyền hình các địa phương và hệ thống hàng trăm đội chiếu phim nhựa, nhiều nghìn đầu đĩa có thể khẳng định là tương đối đầy đủ. Cho đến việc nghe với mạng lưới ra-đi-ô, truyền thanh của đơn vị, những vấn đề lớn của đất nước, quân đội đều được cập nhật dưới nhiều hình thức khác nhau.

Một nội dung quan trọng hàng đầu của cuộc vận động là văn hóa ứng xử. Ứng xử là biểu hiện của nhận thức và tình cảm. Từ nhận thức đúng và tình cảm trong sáng, vô tư, chân thành, nhìn chung bộ đội ta đã có cách sống đúng đắn, chân thực, không để động cơ cá nhân len vào chi phối công việc, đã vì cái chung mà phấn đấu, hy sinh. Do sự tác động nhiều mặt của tuyên truyền, giáo dục, trong đó có yêu cầu của cuộc vận động mà nhiều đơn vị các mối quan hệ trên dưới, chiến sĩ với chiến sĩ, bộ đội với nhân dân đã và đang hình thành những mẫu mực mới. Cán bộ chỉ huy với cấp dưới hoặc chiến sĩ, đảm bảo cho tình đồng chí thêm bền chặt, cấp trên đã độ lượng và bao dung như người anh, hiểu biết như người thầy, vui vẻ thoải mái như người bạn và ngược lại, trong tình cảm cấp dưới đối với cấp trên cũng như vậy. Tương tự, chiến sĩ với chiến sĩ cũng vậy. Cùng với tình cảm đồng chí, đồng đội họ còn là bạn bè đồng lứa, đồng hương, đồng sở thích… Môi trường tình cảm đó đã gắn kết cá nhân với tập thể thành một cộng đồng vừa có kỷ luật chặt chẽ, vừa đầm ấm như sống chung dưới một mái nhà. Trong quan hệ với nhân dân, cán bộ, chiến sĩ vào quân ngũ sớm được giáo dục truyền thống quân đội, họ đã biết vì nhân dân quên mình, hiếu lễ với nhân dân như bậc cha mẹ. Hình ảnh bộ đội gắn bó với bà con trong thiên tai, trong hành quân dã ngoại, đã trở nên thân thiết trong lòng nhân dân. Nhiều đơn vị quân đội, nhất là các đồn biên phòng, các đội công tác đã tỏa sáng ảnh hưởng tốt đẹp đến bà con trong những sinh hoạt văn hóa văn nghệ, trong dạy và học, trong khám và chữa bệnh, xứng đáng là điểm sáng văn hóa trong địa bàn.

Xây dựng môi trường văn hóa gắn với phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa trong các đơn vị Quân đội là cuộc vận động lâu dài, thường xuyên, sắp tới sơ kết 5 năm cấp toàn quân, chắc chắn những hạn chế sẽ được chỉ rõ, những cách làm mới sẽ được khẳng định và nhân rộng, tin tưởng cuộc vận động sẽ có những bước phát triển mới.