Chứng minh cho nhận định trên, họa sĩ Lê Trí Dũng cho rằng, các triển lãm về đề tài LLVT và CTCM trước đây chủ yếu thành công nhờ bút pháp, chất liệu phong phú thì Triển lãm “Chung bước quân hành 2021” đã làm nổi bật sự mới mẻ, chất đương đại, hiện đại khi miêu tả, khắc họa hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong thời chiến và thời bình. “Trong suy nghĩ của nhiều họa sĩ, đề tài LLVT và CTCM dường như đã bị khai thác cạn kiệt. Điều đó đòi hỏi mỗi họa sĩ phải có góc nhìn riêng, sáng tạo khi vẽ về hình tượng người lính. Và điều đó đã được thể hiện trong nhiều tác phẩm tại triển lãm này", họa sĩ Lê Trí Dũng cho hay.

Tác phẩm “Những bước chân không dấu” của tác giả Dương Đình Trọng.

“Chung bước quân hành 2021” là triển lãm do Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức từ ngày 22 đến 31-12 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 77 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam. Triển lãm trưng bày 50 tác phẩm phản ánh đậm nét hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ luôn sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, sát cánh hỗ trợ nhân dân ứng phó với thiên tai, lũ lụt, hạn hán, dịch bệnh... Theo đánh giá của giới chuyên môn, triển lãm năm nay có sự tiến bộ về tính tạo hình, trong đó có thể kể tới những tác phẩm mới lạ như: “Tàng tích” (Vương Duy Khoái), “Nơi biên cương” (Nguyễn Trường Linh), “Tâm dịch” (Nguyễn Thị May)...

Tham gia Triển lãm “Chung bước quân hành 2021”, họa sĩ Nguyễn Thanh Giang, Phó chủ nhiệm Khoa Mỹ thuật truyền thống, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp giới thiệu tác phẩm “Tình quân dân”. Trong cuộc chiến chống “giặc” Covid-19, họa sĩ Thanh Giang đã rất cảm động với hình ảnh cán bộ, chiến sĩ công tác nơi biên cương giúp đỡ người dân vừa chống dịch, vừa ổn định cuộc sống. Họa sĩ Thanh Giang chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi vẽ về đề tài LLVT và CTCM. Với những người sinh ra trong thời bình như chúng tôi thì đây là một đề tài khó, song cũng có sức hút. Mỗi họa sĩ đều có cách nhìn, cách thể hiện riêng về hình tượng người chiến sĩ. Khi sáng tác, tôi luôn cố gắng thể hiện tác phẩm bằng cảm xúc và những điều dung dị nhất”.

Lâu nay, đề tài LLVT và CTCM luôn là chủ đề hấp dẫn, nhưng không dễ thể hiện ở bất cứ loại hình nghệ thuật nào, đặc biệt là mỹ thuật. Muốn sáng tạo được một tác phẩm đẹp, giàu cảm xúc thì bản thân họa sĩ cần có sự trải nghiệm từ chính câu chuyện, thực tiễn. Bởi vậy, các họa sĩ sinh ra trong thời bình đang gặp nhiều khó khăn khi chuyển tải hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong hội họa, trong khi những họa sĩ trải qua chiến tranh phần lớn tuổi đã cao. Những năm qua, Hội Mỹ thuật Việt Nam nhiều lần vận động sáng tác về đề tài bảo vệ Tổ quốc, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức nhiều trại sáng tác mỹ thuật về chủ đề LLVT và CTCM với mong muốn vận động các họa sĩ tham gia sáng tác, nhất là các họa sĩ trẻ. Tuy nhiên, thực tế là nhiều họa sĩ đang bị chi phối bởi cơ chế thị trường khi tranh vẽ về đề tài LLVT và CTCM khó bán, khó sưu tầm và công chúng yêu mỹ thuật về đề tài này không nhiều.

Để đề tài LLVT và CTCM tiếp tục là niềm cảm hứng cho thế hệ họa sĩ trẻ hôm nay thì rất cần sự tạo điều kiện của các cấp, các ngành. Trung tá QNCN Nguyễn Tuấn Long, trợ lý mỹ thuật, Phòng Văn hóa-Văn nghệ, Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị), Chủ nhiệm Câu lạc bộ Sáng tác mỹ thuật về đề tài bảo vệ Tổ quốc (Hội Mỹ thuật Việt Nam) cho biết: “Tôi cho rằng cần có sự hỗ trợ về kinh phí sáng tác, sưu tầm tác phẩm về đề tài bảo vệ Tổ quốc, LLVT và CTCM. Chúng ta cần tuyên truyền sâu rộng vấn đề này thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống giáo dục. Khi đã có lực lượng công chúng yêu mỹ thuật về đề tài này thì đó sẽ là động lực để các họa sĩ sáng tác. Nếu hôm nay chúng ta không đẩy mạnh vận động sáng tác thì tương lai sẽ rất khó tìm ra họa sĩ vẽ về chủ đề lớn này".

Bài và ảnh: HOÀI PHƯƠNG