QĐND - Mấy ngày qua, dư luận cộng đồng mạng, nhất là cư dân mạng trẻ rất phẫn nộ bởi một hành vi phản cảm của một diễn viên hài được thể hiện công khai ngay giữa một di tích lịch sử cách mạng. Đây chỉ là “nấc thang kế tiếp” của một số “người của công chúng” muốn tung ra những “chiêu trò” hoặc là nhằm đánh bóng tên tuổi cá nhân, hoặc là muốn tạo ra những “xì-căng-đan” mới để gây sự tò mò của dư luận.

Không còn là cá biệt

Sau khi hình ảnh diễn viên hài có cái biệt danh “Hiệp gà” mặc quần đùi, áo phông đánh đu người lên một bộ phận của cụm tượng đài Xô viết Nghệ Tĩnh (huyện Can Lộc-Hà Tĩnh) trên mạng facebook, cộng đồng cư dân mạng đã “dậy sóng”. Nhiều lời chỉ trích nặng nề đã chĩa thẳng vào diễn viên “tài ít, tật nhiều” này. Từng được công chúng biết đến với những vai hài “chọc cười” trong chuyên mục “Gặp nhau cuối tuần” trên VTV3 mấy năm về trước, cứ tưởng sau vài cú “vấp ngã” trong cuộc đời thời gian qua, “Hiệp gà” sẽ đứng dậy hướng về tương lai trong sự sẻ chia, cảm thông của phần đông khán giả. Nhưng vụ việc anh cố tình “tạo dáng” rất thô thiển trên một tượng đài tôn vinh sự hy sinh anh dũng của hàng ngàn người dân Nghệ Tĩnh thời kỳ lịch sử 1930-1931, đã thực sự làm rất nhiều khán giả giảm sút niềm tin về diễn viên này. Đến ngay cả người đứng đầu Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh, ông Võ Hồng Hải cũng phải lên tiếng: Đây là hành vi rất phản cảm, chúng ta phải lên án mạnh mẽ!

Học viên Tiểu đoàn 3, Trường Đại học Chính trị cùng thanh niên địa phương làm sạch, đẹp Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Lư, huyện Yên Dũng (tỉnh Bắc Giang).

Nhưng trường hợp của “Hiệp gà” không phải là cá biệt. Trước đó, dư luận từng phản ứng gay gắt về những hành vi phản văn hóa của một số “người của công chúng”. Có cô ca sĩ được giới trẻ khá mến mộ đã phô diễn những tư thế kệch cỡm, không phù hợp với không gian văn hóa trong một bảo tàng mỹ thuật. Có cô đoạt danh hiệu “Hoa hậu biển” cố tình tạo dáng thô thiển bên một hiện vật chiến tranh cách mạng trong khuôn viên của một bảo tàng lớn…

Tạo ra hệ lụy xấu

Việc một số "người của công chúng" không ngần ngại đưa lên trang mạng xã hội, cố tình “khoe” hình ảnh, tư thế vô duyên, kệch cỡm như phản ánh ở trên không chỉ vô tình hạ thấp hình ảnh của họ trong con mắt công chúng, mà còn tạo ra nhiều hệ lụy không tốt cho một bộ phận giới trẻ.

Bởi trên thực tế, trong khi phần đông cư dân mạng phản đối, lên án những hình ảnh phản văn hóa này, thì cũng có một số người trẻ tỏ ra thích thú, “hả lòng, hả dạ”, thậm chí còn cổ vũ, khuyến khích, phát tán, làm cho những tấm hình đó “lấn át” trên giao diện nhiều trang mạng xã hội. Đáng buồn thay, trong số đó có cả sinh viên, trí thức trẻ-những người có hiểu biết mà vẫn “tiếp tay” cho những biểu hiện lệch lạc. Thế nên, không khó hiểu khi trên các trang mạng xã hội vẫn thỉnh thoảng xuất hiện những hình ảnh rất phản cảm của một số người trẻ bên những bức tượng Phật, tượng đài danh nhân, hay ngồi trên bia di tích, mộ liệt sĩ…

Di tích lịch sử văn hóa là những công trình xây dựng, địa điểm gắn liền với những sự kiện lịch sử tiêu biểu của đất nước, của địa phương, gắn với những chiến công hiển hách của dân tộc hay gắn với thân thế, sự nghiệp, công trạng của những anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa và nhiều chiến sĩ, đồng bào đã hy sinh oanh liệt trong sự nghiệp kháng chiến giải phóng dân tộc. Vì vậy, mọi biểu hiện, cử chỉ, động tác không những làm xấu hình ảnh di tích mà còn xâm hại đến vẻ đẹp tôn kính, trang nghiêm vốn có ở không gian di tích lịch sử văn hóa.

Một không gian văn hóa lành mạnh

Xây dựng tượng đài, di tích, bảo tàng… là thế hệ hôm nay muốn thể hiện sự tri ân của mình đối với những cống hiến, hy sinh cao cả của thế hệ trước. Đây là những thiết chế văn hóa mang ý nghĩa nhân văn và giáo dục sâu sắc. Bởi vậy, Điều 10, Luật Di sản văn hóa năm 2001 đã quy định: “Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi cá nhân có trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa”.

Luật pháp đã quy định rõ ràng như vậy. Do đó, đã đến lúc các cơ quan văn hóa, chính quyền các cấp không thể “làm ngơ” trước một số hành vi làm xấu hình ảnh của các di tích lịch sử văn hóa. Không dừng lại ở việc nhắc nhở, những người có trách nhiệm phải kịp thời chấn chỉnh các hành vi phản cảm, đồng thời có những chế tài cần thiết để xử lý nghiêm những cá nhân-dù người đó là ai-cố tình xâm hại di tích lịch sử văn hóa. Đối với công chúng, nhất là cộng đồng mạng và giới trẻ không nên cổ vũ, khuyến khích và làm theo những hình ảnh phản văn hóa, mà cần tỉnh táo, sáng suốt, cộng đồng trách nhiệm trong việc lên án, tẩy chay những hành vi lệch lạc, sai trái của một số “người của công chúng” làm ảnh hưởng đến sự trang hoàng, mỹ quan của các công trình văn hóa công cộng. Đó chính là hành động thiết thực để làm trong sạch không gian văn hóa ở những nơi luôn cần sự tôn nghiêm.

Bài và ảnh: THIỆN VĂN