Trong 2 ngày 14 và 15-10, Đại hội Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (LĐBĐVN) sẽ được tiến hành, khép lại nhiệm kỳ khóa V (2005-2009) đồng thời thực hiện các thủ tục cần thiết  để “triều đại mới”-Nhiệm kỳ khóa VI (2009-2013) tiếp nối điều hành bóng đá Việt Nam.

Những thành công

Với một đất nước yêu bóng đá, khát khao chiến thắng và thành tích như Việt Nam thì có thể nói chưa nhiệm kỳ nào, bóng đá Việt Nam gặt hái được những thành tích ấn tượng như nhiệm kỳ vừa qua. Xét trên góc độ đội tuyển Quốc gia (ĐTQG), việc thi đấu ngày càng chững chạc để được vào Tứ kết Asian Cup 2007, Vô địch AFF Cup 2008, Cúp Merdeca Malaixia 2008… là những sự kiện rất đáng khích lệ. Không chỉ có thế, ở cấp độ các CLB cũng cho thấy có những tiến bộ nhất định trong quyết tâm cải thiện chất lượng chuyên môn mà V-League và Giải hạng Nhất Quốc gia 2009 cho thấy điều đó, khi khán giả đã đến sân ngày một đông bởi các trận đấu đã thể hiện tính cạnh tranh cao cùng những tiêu cực đã bị hạn chế.

Trong những hoạt động khác, có thể nói, LĐBĐVN đã có rất nhiều cố gắng để nâng cao vị thế và uy tín của Bóng đá Việt . Ví dụ công tác quan hệ quốc tế, việc tăng cường công tác ngoại giao, thường xuyên mời các quan chức FIFA, AFC đến thăm Việt Nam, tạo điều kiện vận động đăng cai các giải đấu quốc tế tầm cỡ châu lục để tổ chức ở nước ta, mời một số đội bóng nổi tiếng đến Việt Nam thi đấu… đã tạo nên những hiệu ứng tích cực không chỉ về chuyên môn mà còn có tác động tích cực tới phong trào chung, tạo sự ủng hộ của những người hâm mộ với bóng đá nước nhà.

Có thể nói bức tranh bóng đá nhiệm kỳ V khá sáng sủa và đã để lại  tín hiệu vui cho những người yêu bóng đá nước nhà.

Hạn chế và gánh nặng của nhiệm kỳ mới

Thành công ấn tượng đôi khi che lấp tất cả những khiếm khuyết. Một vấn đề là, LĐBĐVN cần phải trả lời câu hỏi: Bóng đá Việt đang ở đâu? Chúng ta đang ở vị trí nào của khu vực Đông Nam Á và châu Á? Những người làm bóng đá có nắm vững và làm chủ được tiến trình thực hiện các kế hoạch đã vạch ra?

Đó là những câu hỏi đơn giản nhất, nhưng chắc chắn giờ này đó là một câu hỏi quá khó. Và như vậy, có thể thấy rõ những hạn chế rất lớn, khá cơ bản trong Nhiệm kỳ Khóa V. Bởi đây không phải là bề nổi, nó là những vấn đề có bản chất ở chân đế của sự phát triển, thuộc lĩnh vực chuyên môn sâu, do đó khó có thể nhìn nhận cụ thể. Nó sẽ tác động cụ thể đến thành tích của một nền bóng đá. Đó là những vấn đề mà Ban Chấp hành LĐBĐVN nhiệm kỳ khóa VI sẽ phải trả lời. Không hề dễ dàng!

Nhìn một cách khách quan, bóng đá Việt nhiệm kỳ Khóa V đã thể hiện rõ sự bất cập của cơ chế quản lý và điều hành trong công tác chuyên môn sâu. Và đây lại là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự tồn tại của tổ chức xã hội – nghề nghiệp này. Trong nhiệm kỳ, không thấy LĐBĐVN công bố chiến lược phát triển. Chúng ta làm gì trong kế hoạch ngắn hạn, dài hạn? Không thấy. Chúng ta đang vui sướng với thành tích đạt được  trên một nền bóng đá không có định hướng và chiến lược rõ ràng cho sự phát triển. Ban  lãnh đạo Nhiệm kỳ khóa V không có ai là người từng hoạt động bóng đá lâu năm trên cương vị cầu thủ và huấn luyện viên. Một chức danh quan trọng của một nền bóng đá: Giám đốc kỹ thuật không hề có. Một Hội đồng HLV Quốc gia hoạt động trên hình thức “hữu danh vô thực”.

Chính vì thế, công tác đào tạo bóng đá trẻ bị thả nổi. Đã từ rất lâu, không có chỉ đạo chung thống nhất về công tác này và vì thế, mỗi địa phương làm một cách, chẳng ai giống ai. Một số địa phương nghèo nhưng có truyền thống đào tạo cầu thủ như Nghệ An, Định, Đồng Tháp… không ai bênh vực, họ luôn bị chảy máu nhân tài và mất quân vì nghèo. Và quy định đến 23 tuổi là được tự do, đã làm cho các trung tâm này khốn đốn. Nếu tiếp tục như thế, các trung tâm đào tạo trẻ sẽ mai một và… mất tích! 

Nhiệm kỳ khóa V đã làm gì để xây nền bóng đá Việt ? Họ đã xây dựng Trung tâm đào tạo trẻ bằng tiền của FIFA để đào tạo cầu thủ trẻ!? Họ đã tuyển chọn và huấn luyện các lớp cầu thủ 13, 15… điều mà trên thế giới không một LĐBĐ nào dám làm vì nó thiếu thực tế và phi lý. Đào tạo trẻ là của CLB chứ đâu phải việc của Liên đoàn quốc gia?!

Về quản lý các CLB bóng đá, đáng tiếc, hầu như các CLB tự phát trong mọi vấn đề. Và giờ đây, những thông tin lo ngại về sự tác động của cầu thủ ngoại đã và đang trở thành nỗi lo lắng. Bóng đá Việt sẽ ra sao khi mùa giải trong nước 2010 và những mùa tiếp sau nữa sẽ có tới 7-8 cầu thủ ngoại  ra sân?

Ban chấp hành nhiệm kỳ khóa VI chắc sẽ phải đối diện với những vấn đề trên. Nhưng đó mới chỉ là ví dụ về công tác chuyên môn. Còn rất nhiều vấn đề khác nữa mà trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi chưa đề cập được.

Có một điều buồn và rất lạ, Chủ tịch LĐBĐVN nhiệm kỳ khóa VI chỉ có một mình ông Nguyễn Trọng Hỷ ứng cử. Nền bóng đá nước nhà đến lúc hiếm người tài, hiếm người tâm huyết thế sao, hay còn vì những chuyện gì, gì nữa?!

NGUYỄN TRUNG PHONG