Di tích “Nơi ra đời Nhà xuất bản Vệ quốc quân (1947) nay là Nhà xuất bản QĐND” tại thôn Bản Vẹ nằm trong quần thể Di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, Thái Nguyên, ở trung tâm cụm di tích của Bộ Quốc phòng-Tổng Tư lệnh (1947-1954), nằm giữa vùng bản sắc văn hóa các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Sán Chí… với sinh thái cảnh quan xanh mát, khí hậu trong lành. Nơi đây ghi dấu tấm lòng son sắt của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc huyện Định Hóa đã bảo vệ, chở che các cơ quan Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị từ những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.

Do yêu cầu của cách mạng, công tác xuất bản quân sự phục vụ kháng chiến được hình thành. Đến đầu năm 1947, xuất bản quân sự được tổ chức thành cơ quan Nhà xuất bản Vệ Quốc quân. Ngày 11-7-1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh 121/SL về tổ chức nhiệm vụ của Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Quốc gia và Dân quân Việt Nam, trong đó xác định Nhà xuất bản Vệ Quốc quân là một trong 5 cơ quan thuộc Tổng cục Chính trị được hình thành trên cơ sở hợp nhất Nhà xuất bản Vệ Quốc quân (ra đời năm 1947) và Nhà xuất bản Quân Du kích (ra đời năm 1948)-đây là hai đơn vị tiền thân của Nhà xuất bản QĐND ngày nay.        

Cán bộ, nhân viên Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đón nhận Bằng di tích.

Phát biểu tại lễ đón nhận bằng di tích, Đại tá Đậu Xuân Luận, Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản QĐND bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với cán bộ, nhân dân xã Định Biên, UBND huyện Định Hóa, ngành văn hóa tỉnh Thái Nguyên, Ban Quản lý Di tích lịch sử-sinh thái ATK Định Hóa, Thái Nguyên và các nhân chứng lịch sử đã góp công, góp sức trong việc phát hiện, kết nối, sưu tầm tài liệu, hiện vật, nhân chứng, lập hồ sơ khoa học để xác định chính xác “Nơi ra đời Nhà xuất bản Vệ quốc quân (1947) nay là Nhà xuất bản QĐND”. “Uống nước nhớ nguồn là nét văn hóa truyền thống của người Việt Nam. Tìm về với cội nguồn là tìm về những giá trị thiêng liêng và cao quý. Kể từ đây, cán bộ, nhân viên Nhà xuất bản QĐND mỗi lần về với Bản Vẹ, với xã Định Biên, với Khu di tích lịch sử-sinh thái ATK Định Hóa là về với sự đùm bọc, chở che các thế hệ cha anh của nhà xuất bản năm xưa”, Đại tá Đậu Xuân Luận xúc động nói.

Bà Hoàng Thị Quyên, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Định Biên cho hay, Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc trong xã bày tỏ niềm tự hào được sinh sống và làm việc trên địa bàn có nhiều điểm di tích lịch sử ý nghĩa của cách mạng từ những ngày đầu kháng chiến. Sau khi được xếp hạng, tôn tạo, xây dựng nhà bia, biểu tượng và khuôn viên cây xanh, di tích "Nơi ra đời Nhà xuất bản Vệ Quốc quân (1947) nay là Nhà xuất bản QĐND” sẽ trở thành điểm du lịch hoài niệm chiến khu, khám phá văn hóa dân tộc thiểu số, du lịch sinh thái hấp dẫn trong tour du lịch về “Thủ đô gió ngàn”-Chiến khu Việt Bắc.

Bài và ảnh: VIỆT HẢI- ANH TUẤN