Tha tịch tha hương tống khách bôi

Nhân tình dĩ yếm Nam Trung khổ

Hồng nhạn na tòng bắc địa lai.

VƯƠNG BỘT

Dịch nghĩa: Tết trùng dương giữa đất Thục

Mồng 9 tháng 9 (Tết Trùng Dương hay Tết Trùng Cửu) lên đài Vọng Hương (ở đất Thục) - Trên chiếu lạ, giữa quê người, nâng chén tiễn khách - Lòng ta đã chán cảnh khổ phiền ở Nam Trung (cũng là chỉ đất Thục) này lắm rồi - Mà sao chim hồng nhạn từ đất bắc (quê Vương Bột) còn bay tới đây làm gì?

Dịch thơ: Tết trùng dương giữa đất Thục

Trùng Dương, ta đến Vọng Hương đài

Nâng chén tha hương tiễn một người

Nỗi sầu chiếu Thục đầy trong dạ

Còn đến làm chi? Nhạn bắc ơi!

Lời bình:

Vương Bột đang làm chức Tu soạn ở phủ Bái Vương (kinh đô Trường An), vì đùa cợt, viết bài Anh Vương kê, bị đày đi làm quan úy ở Kiềm Trung, Tứ Xuyên (đất Thục). Ở đây, vì che chở cho kẻ tội đồ Tào Đạt, bị khép án tử hình, may gặp đại xá, được tha.

Đúng là "Tài cao, phận thấp, chí khí uất"! Nhưng thế thì mới có "Thục trung cửu nhật".

Kẻ tha hương vì bị phát vãng, lại còn "trên chiếu lạ", mà vẫn phải "tống khách bôi", thì thật là "Tứ khổ cộng nhất nhân" (Bốn cái khổ dồn lại một người). Thế mà lại thấy nhạn bắc từ quê nhà xuống tránh rét! Vậy thì không than vãn mới là lạ. Kể hết cảnh khổ, nói được nỗi lòng, lại chỉ trong 28 chữ của tứ tuyệt, Vương Bột chẳng hổ danh là một trong "Vương gia tam châu thụ", chẳng hổ danh là một trong "tứ kiệt" buổi Sơ Đường.

ĐỖ TRUNG LAI (dịch lại thơ và bình)