Ngày 30-4-1975, khi các đoàn quân giải phóng rầm rập tiến về Sài Gòn, cũng là lúc Đài Tiếng nói Việt Nam cho phát sóng ca khúc "Tiến về Sài Gòn" của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước do nghệ sĩ Quang Hưng thể hiện. Nhiều người tưởng, bài hát này được sáng tác từ đầu xuân 1975, nhưng thật ra, bài hát ra đời trước đó rất lâu. Sau này, có người hỏi về thời điểm sáng tác, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước kể: "Theo Hiệp định Giơ-ne-vơ, đến tháng 7-1956 sẽ tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Nhưng kẻ thù đã lật lọng nên việc không thành, vĩ tuyến 17 vẫn tiếp tục như một lưỡi dao cứa vào lòng mỗi người dân Việt . Ngay khi ấy, tôi cũng như mọi người đã nôn nao ý nghĩ phải chiến đấu để quét sạch quân xâm lược, giành lại quê hương. Vậy nên, ước vọng tiến về Sài Gòn bắt đầu nung nấu từ những năm tháng ấy. Rồi đến khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt ra đời (1960), niềm thôi thúc trong tôi càng cháy bỏng. Nhưng vì quá bận rộn nên phải tới năm 1966, tôi mới hoàn thành được bài hát".

"Tiến về Sài Gòn" là ca khúc gắn liền với tên tuổi ca sĩ Quang Hưng. Người nghe không thể nào quên giọng hát hào sảng, tràn đầy cảm xúc của ông. Với chất nam trung sôi nổi, cuồn cuộn, Quang Hưng đã góp phần làm cho "Tiến về Sài Gòn" sống mãi với thời gian. Đây là ca khúc mà nhạc sĩ Lưu Hữu Phước dành riêng cho Quang Hưng. Năm 1967, nhạc sĩ đã tặng bản chép tay do chính ông viết và dặn: "Quang Hưng chuẩn bị thu thanh 2 véc-xi-ông (2 băng khác nhau) cho mình, một giọng Bắc và một giọng Nam, để kịp sử dụng khi chúng ta tiến vào giải phóng Sài Gòn". Quang Hưng quê ở Hải Dương, không có dịp sống nhiều ở Nam Bộ nên ông phải nghe nhiều và tập kỹ, từ cách phát âm đến ngữ điệu giọng miền Nam, tập hát đi hát lại mới thu thanh. Thu xong, Quang Hưng còn nhờ những người quê gốc Nam Bộ góp ý, sửa chữa.

Ngay sau khi thu thanh, bài hát đã được phát trên đài. Và từ đó đến năm 1975, cũng đã được phát nhiều lần trên làn sóng, rồi các tốp văn công dàn dựng, biểu diễn ở nhiều nơi. Nhưng buổi trưa ngày là sự kiện vô cùng đặc biệt. Quang Hưng nghe bài hát qua băng giọng miền của mình vang lên mà không sao kìm được xúc động. Nước mắt trào ra, ông ôm chầm lấy vợ reo lên: "Sài Gòn giải phóng rồi, toàn thắng rồi! Thống nhất đất nước rồi, em ơi". Hai vợ chồng cùng cười trong nước mắt. Nhiều bạn nghe đài đã viết thư hỏi bí quyết để thể hiện thành công bài hát này. Quang Hưng đã nói: "Để hát thành công "Tiến về Sài Gòn" thì điều chủ yếu là ở trái tim, ở cảm xúc, ở việc tôi được sống giữa những ngày nước sôi lửa bỏng của dân tộc, được hòa vào đó mà ca hát. Tất nhiên, nói vậy không có nghĩa ai cũng có thể thành công mà cần phải có giọng tốt".

KIỀU HƯNG