Chúng ta ai cũng qua tuổi thiếu niên, hẳn không bao giờ quên những lời ân tình của Bác Hồ: “Tết Trung thu là của các cháu. Trăng thu soi xuống các cháu êm ái như một người mẹ hiền”... “Từ ngày nước ta được độc lập, các cháu ăn tết Trung thu thật vui vẻ”. (Thư Bác Hồ gửi các cháu nhi đồng cả nước, ngày 27-9-1947).

Xã hội ta luôn dành những điều kiện tốt nhất để trẻ em vui chơi, học hành. Hằng năm, nước ta có tháng hành động vì trẻ em, trong đó có chứa những thông điệp của chương trình; “Bảo vệ trẻ em; an toàn hôm nay, bền vững tương lai”; “Roi vọt không làm trẻ con nên người, yêu thương mạnh hơn lời quát mắng”. Trẻ em tham gia các diễn đàn “Trẻ em với quyền trẻ em”; chương trình giúp đỡ trẻ em khuyết tật. Chương trình thu nhận trẻ em vào nhà trẻ, mẫu giáo. Trong năm 2006, số cháu vào nhà trẻ tăng 1%, vào mẫu giáo tăng 3,1% so với năm 2005; 80% nhà trẻ, 50% trẻ mẫu giáo tổ chức ăn tại trường. Các quận, huyện trong cả nước đều có nhà văn hóa thiếu nhi. Công tác nâng cao chất lượng đội ngũ quản lý và giáo viên được tổ chức có hiệu quả, đến nay số lượng đạt chuẩn trên toàn quốc là 82,9%, trên chuẩn là 10%. Đã có hơn 700 trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, bằng 9% tổng số trường cả nước. Những cố gắng của toàn xã hội vẫn chưa đáp ứng đòi hỏi cũng như nguyện vọng của nhân dân về chăm sóc những mầm non của đất nước. Cả cuộc đời của Bác luôn dành những tình cảm âu yếm, thân thiết, rất mực chăm lo đến thiếu niên, nhi đồng.

Bác Hồ bận trăm công nghìn việc, nhưng lúc nào Bác cũng nhớ đến các cháu thiếu niên, nhi đồng, dặn dò các cháu từng li từng tí. Bà Lê Thu Trà kể rằng: Trong một lần bà chuẩn bị cho Bác một bài báo về tình hình công tác thiếu nhi, có đoạn: “...Song còn một số ít cháu hư vì chưa được chăm sóc, dạy dỗ đến nơi đến chốn” đọc đến đây Bác dừng lại, nét mặt đăm chiêu, Bác nói: “Nói các cháu hư thì nó sẽ hư mãi. Với các cháu không nên khẳng định là các cháu hư mà nói là các cháu chậm tiến. Chậm tiến tức là chưa tiến bộ, mà chưa tiến bộ, được sự chỉ bảo dìu dắt, giúp đỡ, các cháu sẽ tiến bộ”. Còn nhớ trong thư Bác Hồ gửi Hội nghị cán bộ phụ trách thiếu nhi tháng 11-1949, Bác căn dặn: “Cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, chuộng lao động, giữ kỷ luật, biết vệ sinh, học văn hóa. Đồng thời phải giữ toàn vẹn tính cách vui vẻ, hoạt bát, tự nhiên, tự động, trẻ trung của chúng, chớ nên làm cho chúng hóa ra những người “già sớm”. “Trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần cho chúng học. ở trong nhà, ở trường học, ở xã hội chúng đều vui, đều học... Giáo dục thiếu nhi là một khoa học. Vậy các bạn phải cố gắng học tập, nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm để tiến bộ mãi”. Việc học của các cháu được Bác Hồ đặc biệt quan tâm. Ngay từ buổi khai trường đầu tiên khi nước nhà mới giành được độc lập, Bác đã căn dặn: “Các cháu hãy nghe lời Bác, lời của một người lúc nào cũng ân cần mong mỏi các cháu được giỏi giang. Trong năm học tới, các cháu hãy cố gắng siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, đua bạn. Sau 80 năm trời nô lệ, làm cho nước nhà yếu hèn, ngày nay chúng ta phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu. Trong cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các cháu rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có được sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần rất lớn ở công học tập của các cháu”.

Tình cảm của Bác đối với thiếu niên, nhi đồng mênh mông như biển cả. Trước lúc đi xa, Bác còn “để lại muôn vàn tình thân yêu... cho các cháu thanh niên và nhi đồng”.

TRẦN CÔNG HUYỀN