QĐND - Lần đầu tiên, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, NSND Đặng Thái Sơn sẽ chơi trọn bộ 5 bản concerto cho piano của nhà soạn nhạc Beethoven cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự chỉ huy của Nhạc trưởng Nhật Bản-Honna Tetsuji vào tối 15 và 18-1. Theo NSND Đặng Thái Sơn, đây là một dự án lớn trong cuộc đời ông và là một thử thách "chạy marathon" với dàn nhạc mà ông rất háo hức được đem về quê nhà sau khi đã thành công ở Sao Pao-lô, Bra-xin (tháng 9-2012) và Tô-ki-ô, Nhật Bản (tháng 11-2012). Nhân dịp này, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trò chuyện với NSND Đặng Thái Sơn.

PV: Hai lần tổ chức cuộc thi piano quốc tế-Hà Nội (năm 2010 và 2012), nghệ sĩ đều đảm nhận vai trò Giám đốc danh dự cuộc thi, đồng thời trao những suất học bổng mang tên Đặng Thái Sơn. Dường như ông đang có nhiều hơn nữa những chuyến trở về?

NSND Đặng Thái Sơn: Nguồn cội của mình, phải trở về chứ (Cười!). Thực ra giờ có điều kiện nên lĩnh vực nghệ thuật này mới được quan tâm tuyên truyền, vì thế mọi người biết và chú ý hơn đến tôi. Chứ từ 15 năm trước đây, tôi đã cùng những người bạn ở Nhật quyên góp piano cũ gửi về Việt Nam, tặng cho các trường nhạc ở Huế, Hà Nội, xin tài trợ ODA để trang bị sách nhạc cho các em. Giờ thì “phần cứng” đã ổn, nên tôi chuyển sang “phần mềm”. Tôi tìm các suất học bổng, suất học trại hè cho các học sinh Việt. Như sau cuộc thi piano quốc tế lần I-Hà Nội tổ chức 2010, Lưu Hồng Quang là tài năng được phát hiện, tôi đã xin được một số suất học bổng cho Quang. Năm 2011, sau 3 tuần tham gia trại hè tại Nhật Bản, Lưu Hồng Quang đã giành giải nhất cuộc thi piano quốc tế Lev Vlassenko tại Ô-xtrây-li-a. Như thế cũng có nghĩa niềm tin và tự hào của tôi đã đặt đúng đối tượng. Ở lần thi vừa rồi, tôi tiếp tục tặng các suất học bổng cho Đỗ Hoàng Linh Chi và Ngô Phương Vy, tôi hy vọng các em sẽ có những bước thành công trên con đường nghệ thuật tới đây. 

Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Thái Sơn.Ảnh: Ngọc Minh

PV: Chúng ta đã có tài năng âm nhạc trẻ xuất hiện sau những cuộc thi, điều đó có làm ông vui…và hy vọng?

NSND Đặng Thái Sơn: Tôi thấy mình chưa giúp được gì nhiều cho các thí sinh Việt Nam, mà lại thường xuyên “làm khó” khi gọi mời các thành viên BGK quốc tế đến chấm thi, rồi “lôi kéo” các thí sinh nước ngoài tới, làm giảm đi cơ hội đoạt giải cho thí sinh Việt Nam. Nhưng tôi nghĩ, đây là “sân đấu”, phải có sự cọ xát để biết người biết ta. Có thế thì chúng ta mới tìm ra những tài năng thực sự được.

Riêng về mặt tài năng, thí sinh Việt Nam so với thí sinh ngoại quốc không thua kém, thậm chí là hơn. Kém hơn là sự chuyên nghiệp trong việc chuẩn bị, chọn bài dự thi… Đó chính là điều Việt Nam cần bàn cho tương lai thế hệ trẻ âm nhạc. Chúng ta đã có “đá quý”, nhưng để nó được óng ả, tỏa sáng thì cần phải có thời gian được mài giũa.

PV: Vậy để chúng ta khắc phục tình trạng đó và hướng đến độ chuyên nghiệp thì cần phải có những động thái gì thưa nghệ sĩ?

NSND Đặng Thái Sơn: Điều cần thiết là chúng ta phải tổ chức các chương trình giao lưu với quốc tế thông qua các trại âm nhạc; thứ nữa là các giáo viên giảng dạy mở các khóa tập huấn về trao đổi giảng dạy trong nước và quốc tế. 

Tôi cũng có lời khuyên cho các bạn theo âm nhạc, làm theo điều này không mất xu nào. Làm âm nhạc là làm về âm thanh, nên khi đã làm với nó cần phải tập trung tuyệt đối. Thay vì đặt ra chỉ tiêu mỗi ngày tập hai tiếng, mà điện thoại cứ để bên cạnh, chốc một lại có tin nhắn, cuộc gọi… hoặc vừa làm nhạc vừa làm việc khác, thì tốt nhất là chỉ tập trung 1 giờ đồng hồ thôi, tắt điện thoại đi, chỉ mình với cây đàn, với nốt nhạc… Đã tính tới chuyện chuyên nghiệp thì cái gì cũng phải gần như tuyệt đối, lâu nay Việt Nam thường có suy nghĩ và làm việc theo tính tương đối.

PV: Nghệ sĩ cho rằng lần diễn trọn bộ 5 bản concerto cho piano của nhà soạn nhạc Beethoven là một thử thách "chạy marathon" của mình. Vậy ngoài thử thách, thì còn ý nghĩa gì nữa, thưa nghệ sĩ?

NSND Đặng Thái Sơn: Ngoài ý nghĩa muốn vượt thử thách, tôi còn yêu thích những bản nhạc này, nó mang lại cho tôi niềm vui, niềm an ủi. Người ta nói rằng muốn chơi được nhạc Beethoven thì phải biết mùi đời, biết đắng cay. Cũng vì đắng cay nên người ta tìm đến Beethoven để cảm thấy được an ủi. Không ai hiểu về lòng người như Beethoven. Ông ấy đi sâu vào tâm hồn con người đến mức nhiều khi mình có cảm giác như ông đi trong bụng mình. Những trí thức nghệ sĩ Nga thời đó đã chơi nhạc Beethoven, xem ông như là cái đỉnh của trí tuệ sáng ngời trong thế hệ của họ, bởi họ đã trải qua rất nhiều đau khổ.

Sau khi biểu diễn ở Việt Nam, tôi sẽ đưa chương trình tới Nga, và Đài Loan (Trung Quốc) cũng đang mời biểu diễn vào dịp hè tới.

Xin cảm ơn nghệ sĩ Đặng Thái Sơn!

VƯƠNG HÀ (thực hiện)