Hát then-làn điệu dân ca đặc sắc của dân tộc Tày sẽ được giới thiệu tại “Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam”.

Các dân tộc anh em sinh sống và quần tụ trên đất nước Việt Nam vốn có truyền thống yêu nước, tinh thần cộng đồng cao cả và có nền văn hóa phong phú, đặc sắc. Truyền thống và bản sắc đó tiếp tục phát huy, lan tỏa sâu rộng bởi một sự kiện văn hóa lớn lần đầu tiên được công bố và tổ chức ở nước ta: “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” 19-4-2009.

Tại sao là ngày 19-4?

Cách đây 63 năm, ngày 19-4-1946, trong thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số được tổ chức tại Plei-cu (Gia Lai), Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Ngày nay nước Việt Nam là nước chung của chúng ta, trong Quốc hội có đủ đại biểu các dân tộc. Chính phủ thì có “Nha dân tộc thiểu số” để chăm sóc cho tất cả đồng bào...”. Bác kêu gọi các dân tộc anh em luôn đoàn kết chặt chẽ để tham gia giữ gìn nước non, ủng hộ Chính phủ mới. Với tình cảm và niềm tin son sắt, Người căn dặn: “Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt. Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”. Bác cũng động viên các dân tộc anh em “Quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do, độc lập của chúng ta”.

Đáp ứng lòng mong mỏi và nguyện vọng của nhân dân các dân tộc Việt Nam, để hưởng ứng và thực hiện lời căn dặn của Bác Hồ kính yêu, ngày 17-11-2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1668/QĐ-TTg lấy ngày 19-4 hằng năm là “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”. Đây là một sự kiện có ý nghĩa chính trị, văn hóa, xã hội và nhân văn sâu sắc nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức, trách nhiệm và niềm tự hào về việc giữ gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, góp phần củng cố, tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tôn vinh văn hóa của các dân tộc anh em

Thứ trưởng Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch Huỳnh Vĩnh Ái cho biết: Để “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” tổ chức lần đầu tiên thực sự có ý nghĩa, ấn tượng, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo các cơ quan liên quan chuẩn bị nội dung chương trình hoạt động và xây dựng kịch bản từ nhiều tháng nay. Với phương châm “Đồng bào các dân tộc vừa là chủ thể, vừa là người trực tiếp tham gia, hưởng thụ “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”, các nội dung hoạt động đều hướng tới và bảo đảm tính dân tộc, tính hiện đại, tính cộng đồng, tính đa dạng, phong phú và độc đáo.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, tham gia “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” có khoảng 1.500 nghệ nhân, diễn viên quần chúng đại diện cho các dân tộc anh em ở khắp ba miền đất nước. Bên cạnh trình diễn các trang phục truyền thống nguyên bản của các dân tộc thiểu số, còn có trang phục “áo tứ thân mớ ba mớ bảy” trên quê hương Quan họ, áo dài của thiếu nữ Hà Nội xưa và nay, áo bà ba truyền thống và cách tân từ vùng đất Nam Bộ... Những trò chơi dân gian của các dân tộc như đánh đu, đẩy gậy, đi cà kheo, tung còn, đánh pao, bắn cung, bắn nỏ... cũng được dịp “phô bày” với du khách bốn phương. Lần đầu tiên, các nhân sĩ, trí thức, già làng, trưởng bản, nghệ nhân, các nhà khoa học tiêu biểu của các dân tộc có cơ hội gặp gỡ, giao lưu, trao đổi, giới thiệu những cách làm hay, những kinh nghiệm tốt trong việc giữ gìn, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập với thế giới.

Điểm nhấn trong lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” tối 19-4, là chương trình có chủ đề “Diên Hồng văn hóa”. Nhà văn Nguyễn Khắc Phục, tác giả của chương trình “Diên Hồng văn hóa” tâm sự: “Trong toàn bộ hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam thì khát vọng hòa bình là lớn nhất. Khi đứng trước các đe dọa, khát vọng ấy càng được khẳng định và xuất hiện cảm hứng anh hùng. Theo đó văn hóa của nước Việt chính là đại đoàn kết. Từ xuất phát điểm này, tôi đã tìm hiểu có hệ thống các đặc điểm của các dân tộc để tìm ra điểm quy chiếu giữa các đặc trưng văn hóa và phát hiện có 4 hệ quy chiếu cho tất cả các dân tộc anh em là: hát giao duyên, cồng chiêng, rượu cần và mái nhà sàn”.

Là cơ quan đầu mối chủ trì, phối hợp các hoạt động trong “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam”, từ đầu năm 2009 đến nay, Ban quản lý Làng Văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam đã tích cực chuẩn bị nơi ăn ở, cơ sở vật chất, hậu cần, trang trí cảnh quan, trưng bày pa-nô, áp phích, băng rôn, khẩu hiệu... Ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng ban quản lý Làng Văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam cho biết:

- Cùng với việc làm tốt công tác chuẩn bị mọi mặt để đón các đại biểu và đồng bào các dân tộc tham gia ngày hội, chúng tôi đang tập trung nỗ lực xây dựng, hoàn thiện các công trình, dự án để xây dựng Làng Văn hóa-du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành nơi hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc, tiêu biểu của các dân tộc Việt Nam; đồng thời trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi, giao lưu văn hóa thường xuyên giữa các dân tộc Việt Nam.

Việc tổ chức “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” không chỉ là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa, tạo điều kiện cho đồng bào các dân tộc tìm hiểu về nhau, gần gũi, quý trọng và hòa hợp với nhau hơn, mà qua đó còn khơi dậy tình yêu thương đồng bào “Bầu ơi thương lấy bí cùng/Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” và giữ gìn đạo lý “Nhiễu điều phủ lấy giá gương/Người trong một nước phải thương nhau cùng” mà nhân dân ta đã dày công vun đắp hàng nghìn năm nay.