Nguyễn Quang Thạch - một thanh niên Hà Tĩnh đã và đang thực hiện ước mơ đem lại tri thức, trí tuệ cho người nông dân để bà con từng bước đổi thay đời sống của mình, thông qua tủ sách dòng họ. Anh được nhiều người mệnh danh là Đại sứ tri thức của làng quê.

Chàng thanh niên 32 tuổi này trong suốt những năm qua đã âm thầm vận động và xây dựng hàng chục tủ sách cho các dòng họ ở khắp các vùng quê. Với nhiệt huyết của tuổi trẻ, anh đã vận động được rất nhiều trí thức tham gia vào dự án cộng đồng đầy ý nghĩa của mình. Đến nay, mô hình tủ sách của anh đã nhận được 5.746 cuốn sách, khoảng 470 cuốn tạp chí và hơn 400 triệu đồng, 2.000 USD do các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước hiến tặng. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi cùng anh.

Nguyễn Quang Thạch và mẹ tại cổng nhà trước lúc lên đường đi vận động lập tủ sách

- Anh vừa có chuyến xuyên Việt với tủ sách dòng họ, chuyến đi đã thu được những kết quả ra sao?

Anh Nguyễn Quang Thạch: Mô hình tủ sách dòng họ đã nhận được ủng hộ nhiệt thành của tất cả thư viện các tỉnh với những hình thức khác nhau, chẳng hạn: Thư viện tỉnh Thanh Hóa sẽ phổ biến mô hình đến tất cả các làng xã, Thư viện Nghệ An sẽ hỗ trợ và làm điểm hai tủ sách họ Hồ tại xã Quỳnh Đôi và Quỳnh Bảng, Thư viện Huế sẽ phổ biến mô hình và sẽ hỗ trợ các dòng họ mong muốn xây dựng tủ sách, Thư viện tỉnh Quảng Nam sẽ xem xét hỗ trợ hai tủ sách họ Dũ và họ Hồ trong thời gian tới (2 tủ sách đã được xây dựng trong năm 2008)…

Bên cạnh đó, đã có hơn 100 cá nhân gọi điện và viết e-mail liên lạc để hỏi cách làm tủ sách và đăng ký xin một số sách. Công ty Thaoli và ATI TELECOM do ông Alistair Sawer làm Giám đốc điều hành và ông Thomas Aw, Tổng giám đốc TAPP International Group cam kết sẽ ủng hộ sách cho các tủ sách dòng họ. Có rất nhiều cá nhân đã liên lạc để ủng hộ sách cho các tủ sách dòng họ.

- Kỷ niệm nào đáng nhớ nhất của anh về chuyến đi có thể chia sẻ với bạn đọc?

Anh Nguyễn Quang Thạch: Chuyến đi đã giúp tôi thấy được nhiều điều gồm những chuyện buồn và vui. Những điều mà khiến tôi rất lo lắng đối với việc đọc sách của trẻ em nông thôn đó là tình trạng quán internet mọc nhan nhản khắp mọi nơi. Tình trạng trẻ em chơi game online khắp mọi nơi sẽ là di họa quá lớn không chỉ cho thanh thiếu niên mà còn đối với cả một dân tộc. Nông thôn đã không có sách để đọc nay lại được “hỗ trợ” bởi game online… Không khó để gặp cảnh tượng nhiều đứa trẻ quê bây giờ mặt lạnh tanh, sẵn sàng “tung chưởng” và hành động như trong game online. Trẻ bán gạo, bán gà, trộm cắp… để lấy tiền chơi game.

- Có thông tin là anh sắp có Trung tâm để chuyên nghiệp hóa việc xây dựng các tủ sách dòng họ và thiết kế ứng dụng các mô hình hỗ trợ tri thức cho cộng đồng?

Anh Nguyễn Quang Thạch: Liên hiệp hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã ra quyết định cho tôi thành lập Trung tâm hỗ trợ tri thức và phát triển cộng đồng để tôi nghiên cứu và ứng dụng các mô hình cung cấp tri thức trực tiếp cho cộng đồng trong thời gian tới. Dòng họ là nơi tôi sẽ dựa vào đó để thiết kế ra các mô hình hỗ trợ tri thức bền vững cho cộng đồng. Vụ Thư viện của Bộ VH-TT&DL đã ủng hộ tôi rất nhiều. Bà Nguyễn Thị Thanh Mai-Vụ trưởng Vụ Thư viện có ý tưởng sẽ lập quỹ sách để ủng hộ cho tủ sách dòng họ.

LAN CHINH (thực hiện)