Từ lâu, nhạc sĩ Đỗ Nhuận đã chiếm trọn vẹn tình cảm trong lòng người yêu âm nhạc truyền thống Việt Nam. Các ca khúc của ông thắm đượm tình yêu quê hương đất nước và tinh thần tự hào dân tộc. Một trong những ca khúc xuất sắc đó là tác phẩm "Việt Nam quê hương tôi".

Đây cũng là tác phẩm có hoàn cảnh ra đời đặc biệt. Một ca khúc thấm đẫm không gian và tình yêu quê hương nhưng được sáng tác ở nước ngoài. Vào khoảng cuối năm 1961, nhạc sĩ Đỗ Nhuận đi học ở Liên Xô (trước đây). Trên chuyến đi tàu hỏa dài ngày xuyên lục địa, đưa nhạc sĩ từ Hà Nội qua Trung Quốc, vượt vùng Xi-bê-ri mênh mông để tới Mát-xcơ-va học tập. Trong cái mênh mông của những đất nước mà đoàn tàu đi qua, với những phong cách thật xa lạ, những đồng cỏ mênh mông, những sông hồ bát ngát, những rừng bạch dương bạt ngàn... tự nhiên, Đỗ Nhuận thấy nhớ đất nước mình da diết. Cảm xúc trước cảnh vật, nhạc sĩ đã viết bài hát "Việt Nam quê hương tôi". Ca từ của bài hát thật đẹp, thật tự nhiên như chính nỗi nhớ của tác giả hướng về đất mẹ.

"Bạn ơi hãy đến quê hương chúng tôi/ Ngắm mặt biển xanh xa tít chân trời/ Nghe sóng vỗ dạt dào biển cả/ Vút phi lao gió thổi trên bờ/ Buồm vươn cánh vượt sóng ra ngoài khơi/ Trong nắng hồng bừng lên sáng ngời/ Miền Nam đất nước quê hương chúng tôi/ Có rừng dừa xanh xa tít chân trời/ Người thiếu nữ dạt dào tình trẻ/ Dáng xinh tươi đang tuổi yêu đời/ Lòng trai tráng rộng lớn như biển khơi/ Với cánh tay dựng nên đất trời/... Đất nước tôi - Việt Nam sáng ngời.

Sau này, có một nhà phê bình âm nhạc đã nói: Tình yêu-nỗi nhớ quê hương trong "Việt Nam quê hương tôi" đẹp quá, lung linh quá khiến cho những người viết phê bình chỉ muốn đọc, muốn hát chứ không muốn viết gì thêm.

BÍCH PHƯỢNG