Không phải ngẫu nhiên trong hội họa có thơ, có nhạc. Mỹ học Hy Lạp từng đúc kết: Nghệ thuật là quá trình tự thanh lọc tâm hồn. Phải chăng đó là quá trình hội tụ, thăng hoa từ sâu thẳm mỗi tâm hồn nghệ sĩ. Họa sĩ Trần Hay là con người như vậy.

Vạn vật xung quanh ta, những vật vô tri vô giác như cành cây, hòn đá, bông hoa, cành lá... tưởng chừng chỉ biết im lặng, nhưng chúng thật sự sinh động và lãng mạn dưới lăng kính người nghệ sĩ. Mỗi tác phẩm ẩn chứa trong mình một sức sống, một thế giới nội tâm, rồi chúng cùng hội tụ, đua sắc và tỏa sáng trong triển lãm tranh của họa sĩ Trần Hay đang được trưng bày tại 16 Ngô Quyền, Hà Nội.

Một tác phẩm của họa sĩ Trần Hay.

Nhắc tới Trần Hay là nói đến sự kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn một cách điêu luyện giữa hội họa và đồ họa. Thế mạnh của ông là tĩnh vật, ông đã dành thời gian và tình yêu lớn lao của mình cho thiên nhiên, ca ngợi sự trỗi dậy, cựa mình của mỗi chồi cây, cành lá, nụ hoa... đánh thức sự sống căng đầy đang nằm im trong không gian tĩnh lặng ấy. Với bố cục đơn giản, màu sắc rực rỡ, sắc độ tương phản, bút pháp dứt khoát khỏe mạnh, dẫn dắt người xem xúc động, thuyết phục trước vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ, kỳ bí.

Họa sĩ rất thành công trong cách sử dụng đường nét, đậm nhạt, hoặc cách nhấn nhá, thay đổi nhịp điệu để tránh sự nhàm chán trong tranh. Điều này có thể nhận rõ trong từng tác phẩm, như sự vươn lên, lan tỏa của hoa thiên điểu; gân guốc già cỗi của cành hoa gạo; khỏe mạnh và bụ bẫm của náng đại; thài lài tía thì xoắn xuýt, đan xen hay chỉ là những cành sen khô buồn hiu hắt trong những những chiếc giỏ tre đan...

Hội họa của Trần Hay không mang nặng tính triết lý, chúng nhẹ nhàng, mộc mạc hướng tới vẻ đẹp tự nhiên vốn có của sự vật. Điều này càng tôn thêm vẻ lịch lãm, tinh tế và lắng đọng trong tác phẩm. Các tỉ lệ trong tranh luôn bảo đảm tính hài hòa, cân đối theo ước lệ cho phép, vì vậy tránh được cảm giác gò bó, khuôn mẫu, tạo cảm giác gần gũi với hội họa truyền thống châu Á.

Được đào tạo cơ bản tại Đại học Mỹ thuật công nghiệp Mát-xcơ-va, sau khi tốt nghiệp, ông về nước trực tiếp giảng dạy, rồi làm chủ nhiệm khoa đồ họa trường đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội. Chính nơi đây, ông đã truyền ngọn lửa đam mê nghệ thuật của mình cho nhiều thế hệ học trò, rất nhiều người đã thành công, tự khẳng định mình trong nghề nghiệp.

Thiên nhiên thật đẹp, thân thiện và hùng vĩ! Hãy lắng nghe giai điệu của thiên nhiên không chỉ bằng thính giác mà bằng cả tình yêu và sự bao dung của con người. Đó chính là thông điệp của ông muốn gửi gắm trong từng tác phẩm.

Phòng tranh là sự giao thoa, hòa quyện những gam màu tươi tắn, nhẹ nhàng mà thanh lịch, tinh tế mà khúc triết như những bản giao hưởng bất hủ. Nếu nói một cách ví von thì Trần Hay là một trong số ít nghệ sĩ biết chơi bản nhạc không lời trên những phím đàn lung linh sắc màu của cây đàn hội họa. Mỗi người xem như một nhà thông thái, thẩm thấu đầy đủ và trọn vẹn vẻ đẹp tinh tế ấy qua những cung bậc tình cảm khác nhau. Có thể nói, triển lãm lần này là đại tiệc sắc mầu cho những ai thích hội họa nói chung và những người yêu mến đồ họa nói riêng.

Bài và ảnh: Hà Chuyên