Bộ đội địa phương huyện Giồng Trôm giúp gia đình chính sách sửa nhà ở.

Tấm lòng của Mẹ

Cuối tháng 7, chúng tôi vượt sông Cổ Chiên ngầu đục phù sa trên con phà Rạch Miễu để về Bến Tre. Nhờ mấy cán bộ Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Giồng Trôm chỉ đường, chúng tôi đến thăm nhà Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thưa, 88 tuổi ở ấp An Đông, xã Hương Nhượng, huyện Giồng Trôm. Nhà mẹ Thưa nằm khuất trong vườn cây trái, bên con kênh nhỏ. Mẹ Thưa là một trong nhiều Bà mẹ Việt anh hùng ở Bến Tre nêu gương sáng chăm lo cho công tác xã hội. Mẹ có chồng và 3 người con đều hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đón chúng tôi trước hiên nhà, mẹ sốt sắng giục mấy đứa cháu ra vườn chặt dừa trái cho chúng tôi uống đỡ khát.

- Xứ này, ít ai uống trà. Mùa nắng này, mấy con đi ở đâu cũng có dừa đãi khách. Ngày xưa, bộ đội ở vùng này, nhất là mấy anh quê ngoài Bắc rất thích uống nước dừa. Má và mấy chị đi khắp xóm, hái cả xuồng chuyển vào cứ cho bộ đội.

- Mấy anh trên UBND xã nói má vận động xây cầu trong ấp. Chuyện đó cụ thể thế nào vậy má? - Chúng tôi hỏi.

- Ừ, chuyện ấy có gì đâu. Tao thấy mấy sắp nhỏ đi học cực quá. Cầu khỉ thì chênh vênh, bấp bênh. Có bận, mấy đứa nhỏ đi học qua, rơi tõm xuống kênh. May mà có người cứu sống. Mấy bận tao nghĩ lung lắm. Mình cũng chẳng giàu có gì. Tiền đâu mà tài trợ làm cầu. Mấy đứa nhỏ đi học trên cầu khỉ, mùa nước nổi, lỡ rồi có chuyện gì xảy ra rồi sao. Một lần, đêm khuya, má nghe đài, có nói đến chuyện mấy chú cựu chiến binh vận động xây cầu ở huyện Mỏ Cày. Như bắt được vàng, đêm đó má nghĩ lung lắm. Đúng rồi. Mình không có tiền nhiều thì mình góp ít tiền rồi nhờ xã vận động. Nghĩ là làm, suốt mấy tháng trời, má để dành tiền trợ cấp chính sách mẹ Việt anh hùng. Khi dành dụm được 6 triệu đồng, má chống gậy, đem bọc tiền lên UBND xã và nhờ xã vận động thêm để xây cầu trong ấp An Đông.

Việc làm của má Thưa đã nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của nhiều người dân. Nhiều người dân đã đến UBND xã Hương Nhượng đóng góp tiền chung với má Thưa xây cầu. Một thời gian ngắn sau, nhờ số tiền đóng góp của má Thưa và những nhà hảo tâm, cây cầu bê tông cốt thép trị giá 15 triệu đồng nên hình với chiều dài 15m, mặt cầu rộng 1,4m phục vụ cho 40 hộ dân ở tổ nhân dân tự quản số 4 và 14 thông lộ liên ấp trong xã.

Ở xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày, chúng tôi gặp mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Nhơn. Mẹ Nhơn tuổi cao nhưng đã làm nhiều việc nghĩa cảm động, được nhiều người biết đến, cảm phục. Mẹ là người dành dụm trợ cấp chính sách để xây dựng một nhà tình nghĩa cho một mẹ Việt Nam Anh hùng khác trong ấp; ủng hộ hàng chục triệu đồng làm công trình giao thông nông thôn, giúp quỹ khuyến học... Chúng tôi hỏi mẹ, vì sao làm được như vậy? Mẹ cười móm mém, rồi trả lời:

- Mấy đứa con của tui, đứa nào kinh tế cũng khá. Chúng nó đi làm việc ở thành phố, tháng nào cũng gửi tiền về chăm sóc. Khoản tiền của Nhà nước trợ cấp, tui để dành giúp người khác. Tiền đó suy cho cùng là của Nhà nước, của nhân dân, chứ đâu phải của bản thân tôi đâu. Hơn nữa, ở ấp này cũng còn nhiều gia đình chính sách còn khó khăn. Láng giềng tối lửa tắt đèn còn có nhau, huống hồ, họ lại cùng cảnh ngộ.

Mẹ Việt anh hùng Huỳnh Thị Bích (85 tuổi, huyện Bình Đại) có chồng và con trai độc nhất đã hy sinh. Mẹ không đòi hỏi thiệt hơn mà còn trích phần trợ cấp hằng tháng của mình giúp đỡ những người khó khăn trong xóm. Cơn bão số 9 cuối năm 2006 đã quật sập căn nhà mẹ ở. Chính quyền địa phương cùng góp sức dựng lại nhà tạm cho mẹ. Sau đó, UBND xã đứng ra trao số tiền 10 triệu đồng để mẹ Bích sửa nhà. Mẹ Bích có nhận nhưng không chịu sửa nhà mà đem số tiền đó đem chia cho những gia đình bị thiệt hại nặng trong cơn bão. Nhiều người hỏi mẹ Bích: “Sao cụ không để tiền hỗ trợ sửa nhà?”. Mẹ cười móm mém, trả lời: “Sau cơn bão, nhiều gia đình trong ấp khó khăn quá, nhà sập, chạy ăn từng bữa. Mà để tiền sửa nhà sao được”.

Nhớ về các anh

Những ngày về Bến Tre, đến nhiều xã công tác, chúng tôi được chứng kiến nhiều đền thờ liệt sĩ đẹp, còn nguyên màu vôi mới. Dịp kỷ niệm 27-7 này, có nhiều người đến viếng, thắp nhang tưởng nhớ các liệt sĩ đã ngã xuống. Chủ trương xây dựng đền thờ liệt sĩ tại mỗi xã là cách làm rất riêng ở Bến Tre so với các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, được Tỉnh ủy Bến Tre vạch ra và phát động thực hiện đều khắp. Có lần trò chuyện với tôi, đồng chí Huỳnh Văn Be, Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre tâm sự:

- Trong chỉ đạo thực hiện, Tỉnh ủy luôn nhấn mạnh: “Các cấp ủy Đảng phải xem công tác xây dựng các Đền thờ liệt sĩ là một nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa chính trị to lớn, là nhiệm vụ trọng tâm của công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, coi đây là công trình văn hóa lịch sử truyền thống lưu truyền cho thế hệ mai sau”.

Chủ trương đúng, hợp lòng dân đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, được nhân dân hưởng ứng cao. Tôi còn nhớ, có lần được tham dự một cuộc họp dân ở xã Phú Túc, huyện Châu Thành bàn về việc góp kinh phí xây dựng Đền thờ liệt sĩ. Dù số tiền đóng góp không nhiều, chỉ 50.000 đồng/hộ dân, nhưng nhiều hộ sẵn sàng đóng góp vượt gấp hai, ba lần. Trong tỉnh Bến Tre có hộ đóng góp hơn 100 triệu đồng để xây dựng đền thờ liệt sĩ. Họ, dù giàu hay nghèo, từ anh nông dân đến chị tiểu thương ở chợ đều góp sức mình, hiểu được trách nhiệm đền ơn đáp nghĩa của mình.

Trong 3 năm qua, phong trào xây dựng Đền thờ liệt sĩ đã đạt được kết quả vượt kế hoạch. Đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành 137/160 đền thờ liệt sĩ trong kế hoạch xây dựng ở 160 xã, phường. Mỗi Đền thờ liệt sĩ có kinh phí xây dựng từ 150 triệu đến 400 triệu đồng.

Rời quê hương Đồng Khởi, qua con phà Rạch Miễu trên dòng sông đỏ quạch phù sa, trong tôi trào lên bao cảm xúc khó tả. Lúc chia tay, đồng chí Lê Thanh Lâm, Phó chủ tịch UBND xã Minh Đức, huyện Mỏ Cày gửi cho chúng tôi bộ hồ sơ đề nghị nhờ liên hệ giúp với các cơ quan, đơn vị ngoài tỉnh tài trợ làm nhà tình nghĩa. Đó là một trong nhiều cách để lãnh đạo nơi đây vận dụng nhằm chăm lo, đền đáp cho những gia đình chính sách, có công với cách mạng. Con số 35.269 liệt sĩ, 2.112 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 19.733 thương, bệnh binh; 13.600 người hoạt động kháng chiến… ở Bến Tre cho thấy trách nhiệm thời bình, trách nhiệm của cả một thế hệ hôm nay rất nặng nề.

Bài và ảnh: Đặng Trung Kiên