Rượu là một thứ đồ uống gắn liền với văn hóa ẩm thực của con người. Uống rượu để cho khuây khỏa tâm hồn, để kết thân tình bằng hữu và các mối tâm giao tri kỷ, để đàm đạo về nhân tình thế thái, uống mà không say-đó là nét đẹp tao nhã của các bậc anh tài, túc nho cho đến người dân thường mọi chốn.

Xưa vậy và nay cũng vậy. Hầu hết các cuộc hội ngộ bạn bè, đồng nghiệp, đồng hương, đồng khóa, đồng môn, anh em... mọi người đều muốn thông qua chén rượu để biểu lộ tấm lòng, tình cảm gắn bó, thân thiết với nhau. Có điều đáng nói (dù thực tế đây là điều tế nhị khó nói và lẽ ra không nên bàn luận)-đó là khía cạnh tâm lý trong uống rượu. Trong cuộc vui, mấy chén rượu đầu thì người cười kẻ nói vui vẻ, xôn xao. Nhưng đến độ "hưng phấn", người ta đã khích lệ, thử thách "tài nghệ" của nhau bằng... những chén rượu. Hết "Một trăm phần trăm nhé", "Bắc Cạn đi", "Trọn nghĩa vẹn tình" rồi "Chén đồng niên", "Chén cùng tên vần S", "Chén đoàn kết", "Chén hẹn gặp lại" và rất nhiều chén khác nữa theo kiểu... có "một ngàn lẻ một lý do" để chúc tụng nhau uống rượu. Rượu vào lời ra, lời hay thì ít mà dở và quá khích, to tiếng thì nhiều nên cuộc rượu thành cuộc cãi vã, đấu khẩu mất lòng nhau. Ấy là chưa kể ngấm men, cao hứng dẫn đến chuyện đánh nhau, phóng xe bạt mạng...

Ngộ nhận việc uống nhiều là "thật lòng" và "hết mình" với anh em, bầu bạn nên nhiều bạn trẻ "tự cho mình" cái quyền phung phí sức lực bằng nhiều cuộc rượu triền miên. Không phải ngẫu nhiên ngoài hai chữ "ma túy" kinh dị, người ta đã gắn rượu với từ "ma men" để ám chỉ sự tàn phá không kém phần ghê gớm của rượu. "Rượu nhạt uống lắm cũng say"-lời căn dặn ân cần của người xưa cũng là điều cảnh báo đối với ai đó vẫn còn niềm hứng thú và đam mê trong vòng quay nghiệt ngã của rượu. Uống rượu nhiều cũng đồng nghĩa với sự tổn thọ và giảm trí nhớ.

Để uống rượu là một nét đẹp tao nhã trong văn hóa ăn uống, mỗi người (nhất là các bạn trẻ) không chỉ biết tự kiềm chế mình, mà cần chủ động giúp người bên bàn ăn, bữa tiệc biết uống rượu chừng mực, hợp lý và lịch sự. Uống rượu nhiều thì vui ít và uống rượu ít thì vui nhiều. Đó không phải là lời khuyên sáo rỗng mà là sự thật. Mong sao, đừng ai quá đà vì rượu. Hãy lấy chén rượu làm nhịp cầu nối kết, gắn bó tình cảm con người một cách giản dị, chan hòa, thân thiện và góp phần làm cho cuộc hội ngộ nơi bàn tiệc càng vui vẻ, đầm ấm và ý nghĩa hơn. Đó chính là uống rượu có văn hóa và văn hóa uống rượu.

NGUYỄN VĂN HẢI